กังฟูจีน
หน้าหลัก วัฒนธรรมจีน กังฟูจีน กังฟู (คำที่แปลงมาจาก gongfu) ซึ่งหมายถึง "ความสำเร็จที่ได้มาอย่างยากลำบาก" เป็นศิลปะการต่อสู้มือเปล่าโบราณของจีน พัฒนาขึ้นเพื่อใช้เป็นอาวุธป้องกันตัวเป็นหลักในการต่อสู้แบบตัวต่อตัว

กังฟูจีน
กังฟู (คำที่มาจากภาษาอังกฤษ) ฆ้องฟู่ศิลปะการต่อสู้แบบมือเปล่า (ซึ่งหมายถึง "ความสำเร็จที่ได้มาอย่างยากลำบาก") เป็นศิลปะการต่อสู้แบบมือเปล่าโบราณของจีน พัฒนาขึ้นเพื่อใช้ป้องกันตัวจากการโจมตีแบบตัวต่อตัวจากคู่ต่อสู้ โดยเริ่มแรกในบริบทของการสู้รบทางทหาร ซึ่งคู่ต่อสู้อาจมีหรือไม่มีอาวุธก็ได้
กังฟูยังสามารถใช้ในการโจมตีได้ด้วย หมายความว่า หลังจากที่ป้องกันการโจมตีของคู่ต่อสู้ได้แล้ว ผู้ป้องกันก็สามารถเปลี่ยนเป็นฝ่ายรุกได้ โดยใช้การแทง การชก การเตะ และการจับล็อกต่างๆ ตามความจำเป็น เพื่อเอาชนะผู้โจมตี
การพัฒนาของกังฟู
แม้ว่ากังฟูจะมีต้นกำเนิดมาจากบริบททางทหาร แต่ในที่สุดมันก็ได้รับความนิยมในหมู่ประชาชนทั่วไป โดยใช้เป็นทั้งวิธีการป้องกันตัวและระบบการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพที่ผสานจิตใจ/จิตวิญญาณเข้ากับร่างกาย
พัฒนาการดังกล่าวนี้อาจอธิบายได้ว่าทำไมกังฟูจึงได้รับการยอมรับจากพระภิกษุสงฆ์ตั้งแต่สมัยราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 618-907) ซึ่งศาสตร์นี้ได้รับการอนุรักษ์ไว้แม้ในช่วงเวลาที่จีนเผชิญกับความวุ่นวายมากที่สุด นับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนในปี 1949 กังฟูได้กลับมาเชื่อมโยงกับรากเหง้าโบราณอีกครั้ง และเมื่อแก่นแท้ของกังฟูได้รับการค้นพบแล้ว ศาสตร์นี้ก็พัฒนาไปสู่กีฬาที่แพร่กระจายไปไกลเกินขอบเขตของจีน และยังกลายเป็นกีฬาระดับโอลิมปิกอีกด้วย
ระหว่างช่วงที่กังฟูได้รับการยอมรับจากพระภิกษุสงฆ์ในสมัยราชวงศ์ถังและวิวัฒนาการสู่การเป็นกีฬาระดับโลกในยุคปัจจุบัน กังฟูในรูปแบบการเต้นรำที่มีรูปแบบเฉพาะตัวมากขึ้น ก็ได้พัฒนาไปสู่ศิลปะการแสดงบนท้องถนน และต่อมาในรูปแบบการเต้นรำที่มีรูปแบบเฉพาะตัวมากยิ่งขึ้น ก็ได้ถูกนำไปผสมผสานเข้ากับงิ้วจีน
กังฟูนั้นเหมาะสมกับการประยุกต์ใช้ที่หลากหลาย เนื่องจากมีลักษณะสองด้านที่เกี่ยวข้องทั้งทางกายและทางจิตใจ โดยการเน้นด้านใดด้านหนึ่งมากกว่าอีกด้านหนึ่ง กังฟูจึงสามารถแสดงออกได้ในหลายรูปแบบ ทั้งในรูปแบบทางกายภาพที่ดุเดือดและรุนแรง หรือในรูปแบบที่สงบ นุ่มนวล และคล้ายโยคะ ซึ่งไม่ต่างจากศิลปะการต่อสู้ชนิดอื่นๆ ชี่กงอันที่จริง การทำสมาธิ หรือการเชื่อมต่อกับตัวตนภายใน ฉีหรือ "พลังชีวิต" เป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่งของกังฟูวูซู
การแบ่งกังฟูวูซูออกเป็นสองด้านอย่างชัดเจนนั้นมีที่มาจาก 5 ข้อไทย ศตวรรษที่ 19 เช่นเดียวกับวัดเส้าหลิน (ก่อตั้งในปี ค.ศ. 497) ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับกังฟูทางอ้อม ลักษณะทางกายภาพของกังฟูวูซูเรียกว่า "ภายนอก" (เส้าหลิน) วูซู ในขณะที่ด้านจิตใจของกังฟูวูซูเรียกว่า "ภายใน" (วูดังวูซู
ตัวอย่างเช่น พระภิกษุแห่งวัดเส้าหลินใช้กังฟูเส้าหลินในการป้องกันวัดจากโจรผู้ร้ายและทหารของขุนศึกคู่แข่งเมื่อจำเป็น แต่พวกเขายังใช้กังฟูอู่ตังในชีวิตประจำวันเป็นรูปแบบการออกกำลังกายทางกายและจิตใจที่สงบสุขกว่า เพื่อรักษาสุขภาพกายและใจให้แข็งแรง
โปรดสังเกตชื่อภาษาจีนของ "วูซูภายนอก" ซึ่งก็คือ เส้าหลินนี่ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ ตามที่นักวิชาการกังฟูบางคนกล่าวไว้ เพราะวัดเส้าหลินตั้งชื่อตามภูเขาเส้าซือที่อยู่ใกล้เคียง (โปรดทราบว่า ลิน เชื่อกันว่าวัดแห่งนี้ (ซึ่งมีความหมายว่า "ป่า") เป็นสถาบัน (หรือบุคคล) แรกที่เน้นความแตกต่างระหว่างกังฟูวูซูสองแง่มุม โดยอาจเอนเอียงไปทางด้านวูซู "ภายนอก" มากกว่า เนื่องจากวัดเชื่อว่าจำเป็นต้องป้องกันตนเองจากโจรและผู้ร้ายที่ฉวยโอกาสจากพระสงฆ์ที่สงบสุข ผลที่ตามมาคือ วูซู "ภายนอก" จึงมีความเกี่ยวข้องกับวัดชื่อเดียวกัน ไม่ใช่ในทางกลับกัน แม้ว่าจะไม่มีหลักฐานที่แน่ชัดสำหรับข้อกล่าวอ้างนี้ก็ตาม
มิติทางจิตใจของกังฟูนั้นเกี่ยวข้องกับการควบคุมตนเองอย่างแน่นอน ทั้งในระดับการเคลื่อนไหวทางกายภาพของผู้ฝึกฝน และในระดับความรู้สึก อารมณ์ ทัศนคติ หรือจิตใจของผู้ฝึกฝน ซึ่งเมื่อฝึกฝนโดยปรมาจารย์ จะนำไปสู่จุดสูงสุดของความอ่อนน้อมถ่อมตนควบคู่ไปกับการควบคุมตนเองและความมั่นใจในตนเองอย่างสมบูรณ์ เช่นเดียวกับผู้ฝึกคาราเต้สายดำ ปรมาจารย์กังฟูที่รู้ถึงความแข็งแกร่งและทักษะของตนไม่จำเป็นต้องแสดงพฤติกรรมก้าวร้าวเพื่อเสริมสร้างความมั่นใจในตนเอง ความมั่นใจในตนเองของเขามั่นคงอยู่บนความรู้ที่อ่อนน้อมถ่อมตนว่า เมื่อถึงเวลาที่ต้องป้องกันตนเอง การฝึกฝนของเขาจะทำให้เขาสามารถปฏิบัติหน้าที่ได้อย่างน่าชื่นชม ไม่ว่าเขาจะได้รับชัยชนะหรือไม่ก็ตาม
กังฟูเป็นศิลปะการต่อสู้แบบประชิดตัว ซึ่งสามารถฝึกฝนได้ทั้งแบบมือเปล่าหรือใช้อาวุธ เช่น ดาบ มีดสั้น ไปจนถึงกระบอง และที่แย่กว่านั้น ดังที่จะได้เห็นต่อไปนี้ (นักรบกังฟูจากวัดเส้าหลินในเมืองเติงเฟิง มณฑลเหอหนาน มีชื่อเสียงว่าเชี่ยวชาญในการใช้กระบองเป็นอย่างมาก แต่แน่นอนว่าในฐานะพระภิกษุ พวกเขาไม่จำเป็นต้องใช้ดาบหรือมีดสั้น!)
ความรู้ส่วนใหญ่ที่เรามีเกี่ยวกับกลไกการปฏิบัติของกังฟูนั้น มาจากศตวรรษที่ 20ไทย ช่วงศตวรรษ หมายถึง ตั้งแต่ยุคสาธารณรัฐจีน (ค.ศ. 1912-1949) จนถึงยุคสาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่งก็คือยุคปัจจุบันนั่นเอง ในยุคสาธารณรัฐจีน คำว่า วูซู หรือ "ศิลปะการต่อสู้" ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของชื่อวิชา (กังฟูวูซู) ได้ถูกเปลี่ยนเป็น กัวซู หรือ "ศิลปะแห่งชาติ" เนื่องจากเป้าหมายในยุคหลังศักดินาคือการปลูกฝังจิตสำนึกรักชาติในหมู่ประชาชน การเชี่ยวชาญกังฟูจึงเป็นการเตรียมตัวเพื่อปกป้องไม่เพียงแต่ตนเอง หรือแม้แต่สำนักสงฆ์ แต่ยังรวมถึงมาตุภูมิด้วย
หลังจากที่สาธารณรัฐประชาชนจีนขึ้นมามีอำนาจ คำว่า "กัวซู" ถูกตัดออกไปและใช้ชื่อเดิมคือ "วูซู" แทน และรัฐบาลได้จัดตั้งคณะกรรมการหรือหน่วยงานพิเศษขึ้นในปี 1979 (คณะกรรมการรัฐด้านพลศึกษาและกีฬา ซึ่งในปี 1986 ได้จัดตั้งสถาบันวิจัยวูซูแห่งชาติจีนขึ้น) เพื่อตรวจสอบรากเหง้าโบราณของกังฟู เพื่อพิจารณาว่าองค์ประกอบใดเป็นกังฟูแท้และองค์ประกอบใดไม่ใช่ ในกรณีที่อาจมีการเพิ่มเติมเทียมเข้าไปในการฝึกฝนกังฟูในระหว่างนั้น
ตัวอย่างเช่น ยุคสาธารณรัฐจีน (ความพยายามของสาธารณรัฐประชาชนจีนในการตรวจสอบความถูกต้องขององค์ประกอบต่างๆ ของกังฟู อาจเปรียบเทียบได้ – หากการเปรียบเทียบนั้นไม่เป็นการดูหมิ่นหรือโอ้อวดเกินไป!) กับ... สภาไนเซียครั้งแรก (ค.ศ. 325) ซึ่งจัดขึ้นโดยจักรพรรดิคอนสแตนติน (เมืองนิเคียตั้งอยู่ใกล้เมืองอิซนิกในปัจจุบัน ประเทศตุรกี) โดยมีหน้าที่ในการพิจารณาว่าส่วนใดของคัมภีร์ไบเบิลที่รวบรวมไว้เป็นคัมภีร์ที่แท้จริงและส่วนใดไม่ใช่ โดยมีเป้าหมายเพื่อพิจารณาว่าคัมภีร์ไบเบิลส่วนใดควรถูกรวมอยู่ในพันธสัญญาใหม่)
อย่างไรก็ตาม เพื่อให้สอดคล้องกับจิตวิญญาณของการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก ซึ่งเป็นจิตวิญญาณที่ชี้นำกีฬาทุกประเภททั่วโลก รัฐบาลของสาธารณรัฐประชาชนจีนจึงต้องยุบเลิกคณะกรรมการรัฐด้านพลศึกษาและกีฬา ในปี 1998 เนื่องจากในระยะยาว คณะกรรมการดังกล่าวจะเป็นการแทรกแซงกีฬาโดยมิชอบจากภาครัฐ ซึ่งเป็นสิ่งที่ขัดแย้งกับจิตวิญญาณของการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกอย่างสิ้นเชิง
กลไกทางกายภาพของกังฟู
โรงเรียน/รูปแบบ
กังฟูมี "สำนัก" มากมาย (ผู้ชาย), "ครอบครัว" (เจีย) หรือ "นิกาย" (พาย) ซึ่งบางรูปแบบยังแบ่งย่อยออกไปอีกเป็นรูปแบบต่างๆ เช่น เลียนแบบการเคลื่อนไหวของสัตว์บางชนิด ปฏิบัติตามประเพณีทางปรัชญาบางอย่าง หรือปฏิบัติตามตำนานหรือเรื่องเล่า บางรูปแบบเอนเอียงไปทางกังฟูเส้าหลิน ในขณะที่บางรูปแบบเอนเอียงไปทางกังฟูอู่ตังมากกว่า รูปแบบที่เอนเอียงไปทางด้านหลังของกังฟูจะใช้หลักการทำสมาธิแบบเดียวกันกับที่ควบคุม... ชี่กงหมายความว่าผู้ฝึกฝนกังฟูอู่ตังตระหนักอย่างมากถึงการสัมผัสกับตัวตนของเขา ฉี.
นอกจากความแตกต่างหลักๆ สองประการในด้านการใช้งานของกังฟูแล้ว ยังมีความแตกต่างทางภูมิศาสตร์ระหว่างภาคเหนือและภาคใต้ ซึ่งแบ่งศาสตร์นี้ออกเป็นสำนักหรือสไตล์ภาคเหนือ ที่เน้นการเตะที่รวดเร็วและทรงพลัง รวมถึงการกระโดดสูงที่สลับไปมาอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง และสไตล์ภาคใต้ ที่เน้นเทคนิคการใช้แขนและมือที่ทรงพลัง ท่าทางที่หยุดนิ่งชั่วขณะ และการเคลื่อนไหวเท้าที่รวดเร็วและพลิ้วไหว ซึ่งน่าประทับใจมาก
ทั้งรูปแบบเหนือและรูปแบบใต้สามารถแบ่งย่อยออกเป็นรูปแบบ "ภายนอก" และ "ภายใน" ได้อีก แม้ว่าจะต้องกล่าวว่าแม้ในรูปแบบ "ภายนอก" ที่สุดขั้ว กังฟูเส้าหลินก็ยังคงผสมผสานองค์ประกอบของกังฟูอู่ตังอยู่ มิเช่นนั้นมันก็จะไม่ใช่กังฟูอย่างแท้จริง!
กล่าวคือ กังฟูตั้งอยู่บนพื้นฐานของ... การพึ่งพาซึ่งกันและกัน ของสองแง่มุมการทำงานหลักนี้ในลักษณะเดียวกันกับที่ หยิน และ หยาง มักถูกมองว่าเป็นสองด้านของปรากฏการณ์เดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นความดีกับความชั่ว ชายกับหญิง หรือแม้แต่ความขัดแย้งที่ธรรมดาอย่างร้อนกับเย็น
กังฟูสไตล์ที่รู้จักกันดี ได้แก่ กังฟูเสือดำ กังฟูครากอน กังฟูเสือดาว กังฟูเส้าหลิน และกังฟูงู
การฝึกอบรมภาคปฏิบัติ
การฝึกฝนกังฟูในทางปฏิบัติเป็นหัวข้อที่กว้างและละเอียดมากเกินกว่าที่เราจะเจาะลึกในที่นี้ได้ อย่างไรก็ตาม โปรดทราบว่าองค์ประกอบหลักต่อไปนี้เป็นส่วนประกอบของการฝึกฝนกังฟูที่ถูกต้อง:
พื้นฐานของกังฟู
พื้นฐานต่างๆ ซึ่งรวมถึงท่าทางและแบบฝึกหัดเสริมสร้างสมรรถภาพ เช่น การหายใจ การยืดเหยียด การโจมตี การกระโดด และการขว้าง แบบฝึกหัดการหายใจนั้นใช้หลักการของชี่กง ซึ่งผู้ฝึกหัดจะดึงเอาศักยภาพภายในของตนออกมาใช้ ฉีแต่แท้จริงแล้ว การเคลื่อนไหวทั้งหมดล้วนเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับตัวเราเอง ฉีหมายความว่า การฝึกชี่กงหรือการทำสมาธิที่คล้ายชี่กงจะต้องถูกรวมเข้าไว้ในแบบฝึกหัดพื้นฐาน มิเช่นนั้นผู้ฝึกหัดจะไม่สามารถเคลื่อนไหวได้อย่างสง่างามและลื่นไหล
แบบฟอร์ม
แบบฟอร์ม หรือ เทาลู่เป็นการเคลื่อนไหวหลายชุด แต่ละชุดประกอบด้วยการเคลื่อนไหวที่กำหนดไว้ล่วงหน้าและประสานกัน ซึ่งต้องฝึกฝนจนกว่าจะสามารถปฏิบัติได้ในลำดับขั้นตอนเดียวที่ลื่นไหลและต่อเนื่องโดยไม่ขาดตอน
อาจจะดีที่สุดที่จะคิดว่าเทาลู่เป็นเหมือนขั้นตอนย่อยที่ถูกดำเนินการเพื่อตอบสนองต่อเทาลู่ของคู่ต่อสู้ ในทำนองเดียวกับที่การเปิดเกมในหมากรุกโดยทั่วไปจะมีจำนวนการเดินหมากตอบโต้ที่จำกัด
ศิษย์ฝึกหัดจะเริ่มต้นด้วยการเรียนรู้ท่าทางย่อยของเทาหลู่จนกว่าจะสามารถปฏิบัติได้อย่างน่าพอใจ จากนั้นเขาและอาจารย์ (หรือศิษย์ที่เก่งกว่า) จะทำการฝึกซ้อมต่อสู้เพื่อฝึกฝนท่าทางย่อยให้สมบูรณ์แบบ มาตรฐานที่ศิษย์ฝึกหัดต้องมุ่งมั่นคือ "ฝึกฝนท่าทางราวกับว่าคุณกำลังต่อสู้ และต่อสู้ราวกับว่ามันเป็นท่าทาง" หมายความว่า ศิษย์ฝึกหัดต้องเรียนรู้ที่จะจดจำเทาหลู่ของคู่ต่อสู้ได้ทันที และตอบโต้ด้วยเทาหลู่ที่เหมาะสมในทันทีราวกับท่องจำ เมื่อนั้นจึงจะถือว่าเชี่ยวชาญเทาหลู่แล้ว
ชุดเทาลู่ที่นิยมใช้กันทั่วไปมีดังต่อไปนี้:
เหลียนฉวนเตา (练拳套) – ลำดับการฝึกหมัด
เหลียนฉวนเจียว (练拳脚) - ลำดับการฝึกหมัดและเท้า
เหลียน ปิง ฉี (练兵器) - ลำดับการฝึกอาวุธ
ทุยเหลียน (对练) – ชุดฝึกซ้อม
ดุยดา (对打) – ชุดการต่อสู้
โปรดสังเกตว่า คำว่า "ชุด" (练) หมายถึง "การฝึกฝน" คำนี้ปรากฏอยู่ในชุดรำเต๋าลู่ทั้งหมดข้างต้น ยกเว้นชุดรำต่อสู้ (dui da) ซึ่งบ่งชี้ว่าชุดรำต่อสู้นั้นเน้นการใช้งานจริงมากกว่าการฝึกฝน นอกจากนี้ โปรดสังเกตว่า รูปแบบการต่อสู้รำเต๋าลู่บางรูปแบบที่เห็นในการแข่งขันพิเศษและการแสดงต่อสาธารณะอื่นๆ นั้น ออกแบบมาเพื่อความสวยงามมากกว่าความเหมาะสมในการใช้งานจริงในสถานการณ์การต่อสู้ ยิ่งไปกว่านั้น ปรมาจารย์ผู้มีประสบการณ์จะกล่าวว่า รูปแบบที่ดีที่สุดคือรูปแบบที่ผู้ฝึกหัดสร้างขึ้นเอง หลังจากเชี่ยวชาญรูปแบบดั้งเดิมที่มีอยู่ใน "ตำรากฎ" แล้ว
การประยุกต์ใช้/ประโยชน์ในทางปฏิบัติของกังฟู
การประยุกต์ใช้ หรือการนำกังฟูไปใช้ในทางปฏิบัติ สำหรับนักเรียนหรือผู้ฝึกหัดนั้น เกี่ยวข้องกับการจำลองสถานการณ์การต่อสู้จริง หรือการฝึกซ้อมต่อสู้ ผู้ฝึกหัดจะเริ่มต้นฝึกซ้อมกับคู่ฝึกที่... สอดคล้องกล่าวคือ คู่ซ้อมจะอนุญาตให้ผู้ฝึกหัดทำตามขั้นตอนที่กำหนดไว้ ในขณะที่ตอบโต้ด้วยขั้นตอนที่คาดหวังไว้ (ตามตำรามาตรฐาน)
สิ่งนี้ช่วยให้ผู้ฝึกงานพัฒนาความชำนาญในการปฏิบัติงานตามขั้นตอนที่กำหนดโดยไม่ต้องเตรียมพร้อมสำหรับทุกสถานการณ์ที่ไม่คาดคิดซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงขั้นตอนนั้นได้ เมื่อเวลาผ่านไป ผู้ฝึกงานจะต้องเผชิญกับ... กึ่งยืดหยุ่น คู่ต่อสู้ (อาจมีเหตุการณ์ไม่คาดฝันเกิดขึ้น ซึ่งผู้ฝึกหัดต้องปรับการตอบสนองให้เข้ากับสถานการณ์เหล่านั้น) และสุดท้าย ด้วย ไม่ปฏิบัติตาม คู่ต่อสู้ ที่ซึ่งผู้ฝึกงานต้องตอบสนองต่อทุกสิ่งที่คู่ต่อสู้ "โยนมา" ใส่เขา
หลักการสำคัญในการจำลองสถานการณ์การต่อสู้จริงผ่านกระบวนการทีละขั้นตอน ซึ่งผู้ฝึกหัดจะได้เผชิญหน้ากับคู่ต่อสู้ที่สมจริงมากขึ้นเรื่อยๆ นั้น ก็เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ฝึกหัดได้รับบาดเจ็บ
รูปแบบการต่อสู้ที่รู้จักกันดีบางประเภท ได้แก่:
ซันโชวซึ่งเป็นกังฟูแบบอิสระที่รวมถึงการเตะมวย นั่นคือ ซานโชวประกอบด้วย ที (เตะ) ดา (การชก การโจมตี) ชวย (ดู ฉุยเจียว ด้านล่าง) และ นา/ ชิน นา (เพื่อล็อคหรือเพื่อจับ)
โปรดทราบว่า นา เป็นเทคนิคการต่อสู้แบบจับล็อกที่ฝ่ายหนึ่งเหวี่ยงคู่ต่อสู้แล้วล็อกข้อต่อของเขาไว้ ในขณะที่ ชินนา หนึ่งในองค์ประกอบที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของซานโช่วในหมู่ผู้ชม (พวกเขาจะส่งเสียงเชียร์เมื่อทำสำเร็จ!) คือการทำให้คู่ต่อสู้ล้มลงแบบพิเศษที่เรียกว่า "จับเตะ" โดยมีเป้าหมายคือการจับเท้าของคู่ต่อสู้ขณะที่กำลังเตะ แล้วทำให้คู่ต่อสู้ล้มลง ทำให้คู่ต่อสู้เสียหลักและล้มลงกับพื้น
ฉุยเจียวซึ่งเป็นรูปแบบหนึ่งของมวยปล้ำที่พัฒนามาจาก เจียวตี้หรือรูปแบบการต่อสู้แบบโบราณที่เรียกว่า "การชนเขา" หรือมวยปล้ำ ที่คู่ต่อสู้ปะทะกันและพยายามเหวี่ยงอีกฝ่ายลงพื้นในลักษณะเดียวกับซูโม่ แต่ในชูไอเจียวไม่มีการชนเขาและจึงไม่มีการสวมหมวกป้องกันศีรษะ ชูไอเจียวมีความคล้ายคลึงกับมวยปล้ำโอลิมปิกแบบดั้งเดิมที่ฝึกฝนกันในโลกตะวันตก
วูซูหรือกังฟูมาตรฐาน และคิกบ็อกซิ่งแบบจีน (ไม่มีคำแปลภาษาจีน – พวกเขาใช้คำภาษาอังกฤษแทน) ซึ่งเป็นรูปแบบพิเศษของซานโช่วที่ใช้กฎของญี่ปุ่น คิกบ็อกซิ่งเป็นสิ่งประดิษฐ์ของญี่ปุ่น ซึ่งคำแปลภาษาอังกฤษคือตามที่ระบุไว้
อันที่จริง คิกบ็อกซิ่งนั้นแตกต่างจากซานซูอย่างมาก มันเป็นการผสมผสานระหว่างมวยสากลและมวยไทย (มวยไทยซึ่งรวมถึงการใช้ศอกและเข่าด้วย!) และคาราเต้ ซึ่งรวมถึงการใช้เตะและต่อย หรือที่เรียกว่า ซานโช โดยประมาณแล้ว คำว่า "อะไรก็ได้!" อาจเป็นคำอธิบายที่ครอบคลุมมากกว่าสำหรับคิกบ็อกซิ่ง!
มวยจีนรูปแบบเก่าที่เน้นกติกา "ไม่จำกัดกติกา" เรียกว่า เล่ยไท่ ("แท่นต่อสู้" ซึ่งหมายถึงแท่นที่ยกสูงขึ้นเล็กน้อย แต่ไม่มีเชือก ใช้เป็นที่ต่อสู้กัน) อาจเป็นการต่อสู้ด้วยมือเปล่าโดยไม่มีกฎกติกาใดๆ หรืออาจมีการใช้อาวุธที่ตกลงกันไว้ – ในประเทศจีน ยังคงมีการต่อสู้แบบนี้อยู่จนถึงสมัยราชวงศ์ซ่ง (ค.ศ. 960-1279) บางครั้งการต่อสู้ก็ดุเดือดจนถึงแก่ความตาย เล่ยไท่ แท่นยกสูง คือคำตอบของจีนต่อสนามประลองของนักรบโรมัน!
นอกจากนี้ ยังมีกีฬามวยปล้ำอีกหลายประเภทในประเทศจีน ซึ่งส่วนใหญ่ผู้เข้าร่วมมักจะเปลือยกายท่อนบน (เพื่อไม่ให้เสื้อผ้าเป็นแรงส่ง) หรือบางคนก็สวมเสื้อหนัง (เพื่อปกป้องผิวที่บอบบาง?) โดยมีต้นกำเนิดมาจาก "เขตชายแดน" ต่างๆ ของจีน เช่น มองโกเลียใน ซินเจียง และมณฑลชานซี เสฉวน และยูนนาน
การฝึกใช้อาวุธ
การฝึกอาวุธ (ชีซีการฝึกใช้อาวุธ (หรือจะเรียกว่า "ผู้เชี่ยวชาญ" ดี?) เป็นขั้นตอนสุดท้ายของการฝึกปฏิบัติจริง ด้วยเหตุผลที่ดี: ผู้ฝึกหัด – หรือจะเรียกว่า "ผู้เชี่ยวชาญ" ดี? – จำเป็นต้องเชี่ยวชาญในด้านอื่นๆ ของกังฟูเสียก่อนที่จะเริ่มฝึกใช้อาวุธ ทั้งเพื่อตัวเขาเองและเพื่อคู่ต่อสู้ ในมือของผู้เชี่ยวชาญ อาวุธเป็นเพียงส่วนขยายของร่างกาย การฝึกใช้อาวุธดำเนินไปคล้ายกับการฝึกท่ารำ โดยคู่ต่อสู้คนแรก – โดยทั่วไปคือครูผู้สอน – จะเชื่อฟัง จากนั้นจึงค่อยๆ พัฒนาไปสู่คู่ต่อสู้ที่เชื่อฟังน้อยลง
มีอาวุธดังกล่าว 18 ชนิด ตั้งแต่กระบองไม้ธรรมดาไปจนถึงกระบองขนาดใหญ่ รวมถึงดาบและมีดสั้น ขวาน ค้อน และหอก (เรื่องราวไม่ได้บอกว่ามีลูกศิษย์กี่คนที่เสียชีวิตในการฝึกฝนจนเป็นผู้เชี่ยวชาญ หรือผู้เข้าร่วมสวมอุปกรณ์ป้องกันพิเศษที่ป้องกันอันตรายร้ายแรงต่อร่างกายหรือไม่ แต่ถ้าผมต้องขึ้นไปบนเวทีเผชิญหน้ากับอาวุธทั้ง 18 ชนิดนี้ ผมคงต้องสวมชุดเกราะเหล็กที่เหมือนชุดนักบินอวกาศเท่านั้น!)
แง่มุมทางจริยธรรม
สุดท้ายนี้ กังฟูวูซูมีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับคุณธรรมและจริยธรรมหลายประการ ซึ่งเช่นเดียวกับประเพณีซามูไรโบราณของญี่ปุ่น ที่ช่วยป้องกันไม่ให้ศิลปะการต่อสู้ตกต่ำลงไปอยู่ในระดับที่ "ไม่เหมาะสมกับนายทหารและสุภาพบุรุษ" อย่างไรก็ตาม ปรมาจารย์กังฟูวูซูในสมัยโบราณต่างตระหนักถึงความจำเป็นในการปฏิบัติตามหลักเกียรติยศที่ควบคุมชีวิตของพวกเขา ทั้งในระหว่าง "การต่อสู้" และในสถานการณ์อื่นๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสถานการณ์หลังนี้
กล่าวคือ เช่นเดียวกับซามูไร ปรมาจารย์กังฟูไม่ได้เดินไปทั่วด้วยความฮึกเหิมเพื่อหาเรื่องทะเลาะวิวาท ตรงกันข้าม ปรมาจารย์กังฟูเป็นพลเมืองผู้มีเกียรติและคุณธรรมเป็นอันดับแรก และเป็นนักสู้กังฟูเป็นอันดับสุดท้าย! เช่นเดียวกับ กวาย ชาง เคน ผู้ถ่อมตนและอดทนในซีรีส์โทรทัศน์อเมริกัน กังฟูตัวละครที่รับบทโดยนักแสดงฮอลลีวูด เดวิด คาร์ราดีน นั้นยากที่จะยั่วยุได้มาก แม้ว่าเมื่อถูกยั่วยุแล้ว ควาย ชาง เคน ก็สามารถทำให้คู่ต่อสู้หมดสภาพได้ก่อนที่คู่ต่อสู้จะรู้ตัวด้วยซ้ำว่าโดนอะไรไป
ประเพณีของกังฟูนั้นตั้งอยู่บนคุณธรรมสิบประการต่อไปนี้ (โดยเรียงลำดับความสำคัญโดยประมาณ กล่าวคือ คุณธรรมอันดับแรกสำคัญที่สุด): ความอ่อนน้อมถ่อมตน, ความจริงใจ, ความสุภาพ, ความจงรักภักดี, ความไว้วางใจ, ความกล้าหาญ, ความอดทน, ความเพียร, ความพากเพียร และความมุ่งมั่น
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา กังฟูได้รับความนิยมอย่างมากในวงการภาพยนตร์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากสิ่งที่เรียกว่า... หวู่เซียะ ภาพยนตร์ (ศิลปะการต่อสู้) เสือหมอบ มังกรซ่อนเร้น จากปี 2000 ซึ่งเป็นการร่วมผลิตระหว่างจีน (ไต้หวัน ฮ่องกง และจีนแผ่นดินใหญ่) และสหรัฐอเมริกา ภาพยนตร์กำลังภายในที่มีชื่อเสียงอื่นๆ ได้แก่ ฮีโร่ (2002) และ บ้านแห่งมีดบิน (2004) – ทั้งสองเรื่องสร้างโดยผู้กำกับภาพยนตร์ชาวจีนชื่อดัง จาง อี้โหมว – และ รัชสมัยของเหล่านักฆ่า (ปี 2010) นำแสดงโดย มิเชล โหย่ว
ภาพยนตร์ชื่อดังระดับนานาชาติอื่นๆ ที่อย่างน้อยก็มีการอ้างอิงถึงภาพยนตร์กำลังภายใน ได้แก่ ภาพยนตร์ฮอลลีวูดสี่เรื่อง: เดอะแมทริกซ์ (ไตรภาค, ปี 1999, 2003 และ 2003) คิลล์บิล (2003); และภาพยนตร์ฝรั่งเศสสามเรื่อง: เลอ ทรานสปอร์ตเยอร์ (ภาพยนตร์ไตรภาค ปี 2002, 2005, 2008) ซึ่งทั้งหมดเขียนบทโดย ลุค เบสซง นักเขียน ผู้กำกับ และผู้อำนวยการสร้างชื่อดัง
นอกจากนี้ ยังมีซีรีส์โทรทัศน์มากมายทั่วโลกที่นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับกังฟู รวมถึงซีรีส์โทรทัศน์ของอเมริกาที่กล่าวถึงไปแล้วด้วย กังฟูและแน่นอนว่า กังฟูได้ครองโลก – หรือจะเรียกว่า "จักรวาล"? – ของวิดีโอเกมไปแล้ว
วิชากังฟูของจีนสูญเสียประสิทธิภาพในการต่อสู้ไปแล้วหรือไม่?
ในปัจจุบัน ด้วยการพัฒนาอย่างรวดเร็วของอาวุธสมัยใหม่ บทบาทของนักสู้มือเปล่าและ "อาวุธเย็น" ในการต่อสู้จึงลดลงอย่างมาก ในขณะที่ศิลปะการต่อสู้ที่เน้นการแสดงผาดโผนและลีลากลับได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
สิ่งนี้ทำให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับความเข้าใจของคนภายนอกที่มีต่อกังฟูจีนที่แท้จริง กังฟูจีนได้สูญเสียบทบาทในการต่อสู้ไปแล้วจริงหรือ?
คำตอบคือไม่
แม้ว่าจะมีต้นกำเนิดมาจากบริบททางทหาร แต่ในที่สุดกังฟูจีนก็ได้รับการยอมรับจากมวลชน ซึ่งใช้เป็นทั้งวิธีการป้องกันตนเองและระบบการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพที่ผสานจิตใจและจิตวิญญาณเข้ากับร่างกาย
พัฒนาการดังกล่าวอาจอธิบายได้ว่าทำไมกังฟูจึงได้รับการยอมรับตั้งแต่สมัยราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 618-907) โดยพระภิกษุสงฆ์ ซึ่งได้รักษาศาสตร์นี้ไว้แม้ในช่วงเวลาที่จีนเผชิญกับความวุ่นวายมากที่สุด
นับตั้งแต่การก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนในปี 1949 กังฟูได้หวนกลับไปสู่รากเหง้าโบราณของตนอีกครั้ง และเมื่อได้ค้นพบแก่นแท้ของกังฟูแล้ว ศาสตร์นี้ก็พัฒนาไปสู่กีฬาที่แพร่กระจายไปไกลเกินขอบเขตของประเทศจีน
เมื่อกังฟูได้กลายเป็นกีฬาโอลิมปิกแล้ว ทักษะการต่อสู้ที่แท้จริงและปรับเปลี่ยนได้ของกังฟูจึงค่อยๆ เสื่อมถอยลงกลายเป็นเพียงการเคลื่อนไหวแบบเต้นรำเพื่อการแข่งขัน
อย่างไรก็ตาม ยังคงมีกลุ่มคนที่ฝึกฝนศิลปะการต่อสู้แบบจีนดั้งเดิมและยึดมั่นในหลักการกังฟูที่แท้จริงในการต่อสู้ มากกว่าเพื่อการแสดงหรือความบันเทิง ซึ่งสามารถเห็นได้จากการที่ชมรมกังฟูทุกประเภทยังคงอยู่รอดมาได้
นี่ไม่ได้หมายความว่าการพัฒนาของกังฟูในยุคปัจจุบันนั้นไม่ดี ศิลปะการต่อสู้ทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นเพื่อการแข่งขัน การแสดง หรือแบบดั้งเดิม ล้วนเป็นส่วนสำคัญของกังฟูจีนและวัฒนธรรมจีนเสมอ
ชมกังฟูแท้ๆ ในประเทศจีน
กังฟูจีนมักดึงดูดใจผู้ที่ยังไม่เคยมาเยือนประเทศจีนมาก่อน สไตล์ที่โด่งดังที่สุดคือกังฟูเส้าหลิน ซึ่งสอนให้ผู้คนมีร่างกายที่แข็งแกร่ง หมัดที่หนักแน่น และศีรษะที่เข้มแข็ง สิ่งเหล่านี้จะมอบความทรงจำที่หาที่เปรียบไม่ได้ให้กับผู้มาเยือน
ด้วยทัวร์จีนยอดนิยม 10 อันดับแรก คุณจะมีโอกาสได้สัมผัสวัฒนธรรมจีนและชมกังฟูแท้ๆ บางทีคุณอาจจะได้พบปรมาจารย์ที่ยินดีถ่ายทอดเคล็ดลับกังฟูที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนานให้แก่คุณ
ข้อมูลการเดินทางอาจมีการเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบเวลาเปิดทำการ การสำรองที่นั่ง และข้อกำหนดในการเข้าประเทศก่อนเดินทาง




พูดคุยเรื่องเที่ยว
เริ่มต้นบทสนทนาด้วยเคล็ดลับที่เป็นประโยชน์หรือคำถาม