Chińskie Kung Fu
Strona głównaKultura chińskaChińskie kung fu Kung fu (anglicyzacja słowa gongfu, oznaczającego „ciężko wywalczone osiągnięcie”) to starożytna chińska sztuka walki wręcz. Została opracowana głównie jako obrona przed pojedynkiem wręcz.

Chińskie Kung Fu
Kung Fu (anglicyzacja gongfu), co oznacza „ciężko wywalczone osiągnięcie”) to starożytna chińska sztuka walki wręcz. Została opracowana głównie jako obrona przed bezpośrednim atakiem wręcz przeciwnika, pierwotnie w kontekście walki wojskowej, w której przeciwnik mógł być uzbrojony lub nie.
Kung Fu można również stosować w ataku, co oznacza, że po odparciu ataku przeciwnika, broniący się może przejść do ofensywy, stosując własne pchnięcia, ciosy, kopnięcia i chwyty naciskowe – w zależności od potrzeb – aby przytłoczyć atakującego.
Rozwój Kung Fu
Chociaż Kung Fu pierwotnie miało charakter militarny, z czasem przyjęły je masy, gdzie służyło zarówno jako środek samoobrony, jak i system ćwiczeń zdrowotnych, łączących sferę mentalną/duchową z fizyczną.
Ten ostatni rozwój wydarzeń prawdopodobnie wyjaśnia, dlaczego kung-fu zostało przyjęte już w czasach dynastii Tang (618-907 n.e.) przez mnichów buddyjskich, którzy pielęgnowali tę dyscyplinę nawet w najbardziej burzliwych okresach w historii Chin. Od powstania Chińskiej Republiki Ludowej w 1949 roku kung-fu najpierw na nowo nawiązało kontakt ze swoimi starożytnymi korzeniami, a następnie, gdy odkryto na nowo jego prawdziwą istotę, dyscyplina ta przekształciła się w sport, który rozprzestrzenił się daleko poza granice Chin, stając się również dyscypliną olimpijską.
W okresie Tang, pomiędzy przyjęciem Kung Fu przez mnichów buddyjskich a jego współczesną ewolucją w ogólnoświatowy sport, Kung Fu, w nieco bardziej stylizowanej formie tańca, rozwinęło się również w artystyczny teatr uliczny, a następnie, w jeszcze bardziej stylizowanej formie tańca, zostało włączone do opery chińskiej.
Kung Fu nadaje się do tych różnorodnych zastosowań ze względu na swoje podwójne aspekty obejmujące zarówno aspekt fizyczny, jak i psychiczny. Kung Fu, kładąc większy nacisk na jeden aspekt niż na drugi, może w skrajnych przypadkach przybrać dramatyczną, a nawet gwałtowną formę fizyczną lub wzniosłą, niemal jogiczną, medytacyjną formę podobną do dyscypliny qigong. Właściwie medytacja, czyli nawiązanie kontaktu ze swoim qi, czyli „siła życiowa”, jest integralną częścią Kung Fu Wushu.
Wyraźny podział Kung Fu Wushu na dwa aspekty wynika z 5ten wieku n.e., podobnie jak klasztor Shaolin (założony w 497 r. n.e.), który jest pośrednio powiązany z Kung Fu. Fizyczny aspekt Kung Fu Wushu jest określany jako „zewnętrzny” (Shaolin) wushu, podczas gdy aspekt mentalny Kung Fu Wushu określany jest jako „wewnętrzny” (wudang) wushu.
Na przykład mnisi z klasztoru Shaolin stosowali Shaolin Kung Fu do obrony klasztoru przed bandytami i żołnierzami watażków, gdy było to konieczne, ale na co dzień stosowali Wudang Kung Fu jako spokojniejszą formę ćwiczeń fizycznych i psychicznych, aby utrzymać zdrowie zarówno ciała, jak i umysłu.
Zwróć uwagę na chińską nazwę „zewnętrznego” wushu, mianowicie: Shaolin. Nie jest to przypadek, jak twierdzą niektórzy uczeni kung-fu, ponieważ klasztor Shaolin, nazwany na cześć pobliskiej góry Shaoshi (należy zauważyć, że lin oznacza „las”), uważa się za pierwszą instytucję (lub osobę), która podkreśliła rozróżnienie między dwoma aspektami Kung Fu Wushu, skłaniając się prawdopodobnie w stronę wushu „zewnętrznego”, biorąc pod uwagę odczuwaną potrzebę klasztoru, aby bronić się przed bandytami i innymi osobami, które mogłyby wykorzystać pokojowych mnichów. W rezultacie „zewnętrzne” wushu zaczęto kojarzyć z klasztorem o tej samej nazwie, a nie odwrotnie, choć nie ma rozstrzygających dowodów na poparcie tego twierdzenia.
Wymiar mentalny Kung Fu obejmuje oczywiście samokontrolę, zarówno na poziomie ruchów fizycznych praktykującego, jak i na poziomie jego uczuć, temperamentu, postawy i psychiki. W wykonaniu mistrza prowadzi ona do szczytu pokory połączonej z całkowitą samokontrolą i pewnością siebie. Podobnie jak posiadacz czarnego pasa w karate, mistrz Kung Fu, który zna swoją siłę i umiejętności, nie musi zachowywać się agresywnie, aby wzmocnić swoją pewność siebie. Jego pewność siebie jest mocno zakorzeniona w jego pokornej wiedzy, że gdy zostanie wezwany do obrony, jego trening gwarantuje, że spisze się znakomicie, niezależnie od tego, czy odniesie zwycięstwo, czy nie.
Kung Fu, jako dyscyplina walki wręcz, ćwiczono gołymi rękami lub przy użyciu broni, tj. miecza, sztyletu, pałki – a nawet gorszych narzędzi, o czym przekonamy się później (mnisi wojownicy Kung Fu z klasztoru Shaolin w mieście Dengfeng w prowincji Henan uchodzą za dość biegłych w posługiwaniu się pałkami – ale oczywiście, jako mnisi buddyjscy, nie potrzebowali ani mieczy, ani sztyletów!).
Duża część naszej wiedzy na temat praktycznej mechaniki Kung Fu pochodzi z lat 20. XX wieku.ten Okres ten obejmuje okres od czasów Republiki Chińskiej (1912–1949) do czasów Chińskiej Republiki Ludowej, z których ten ostatni przypada oczywiście na obecną epokę. W okresie Chińskiej Republiki Ludowej, wushu, czyli „sztuki walki”, będące częścią nazwy dyscypliny (Kung Fu Wushu), zostało zmienione na guoshu, czyli „sztuki narodowe”, ponieważ celem w tej postfeudalnej epoce było zaszczepienie w ludziach poczucia nacjonalizmu; opanowanie kung fu miało na celu przygotowanie się do obrony nie tylko siebie, ale nawet swojego klasztoru, ale także ojczyzny.
Po dojściu ChRL do władzy nazwa „Guoshu” została zastąpiona poprzednią, „Wushu”. W 1979 r. rząd powołał komisję lub specjalną grupę zadaniową (Państwowa Komisja Kultury Fizycznej i Sportu, która w 1986 r. utworzyła Chiński Narodowy Instytut Badawczy Wushu), która miała zbadać starożytne korzenie Kung Fu i określić, które elementy były autentycznymi elementami Kung Fu, a które nie, na wypadek gdyby do praktyki Kung Fu wkradły się jakieś sztuczne dodatki.
Na przykład erę RoC (wysiłki podejmowane przez ChRL w celu ustalenia autentyczności różnych elementów Kung Fu można porównać – jeśli porównanie nie jest zbyt świętokradcze ani pretensjonalne!) do Pierwszy Sobór Nicejski (325 r. n.e.), zwołane przez cesarza Konstantyna Wielkiego (Nikea leży w pobliżu dzisiejszego miasta Iznik w Turcji), którego zadaniem było ustalenie, które elementy zbioru pism biblijnych są autentycznymi pismami świętymi, a które nie, a także ustalenie, które z pism biblijnych powinny zostać włączone do Nowego Testamentu).
Jednak zgodnie z duchem Igrzysk Olimpijskich, który w istocie jest duchem wszystkich sportów na świecie, rząd ChRL musiał ostatecznie w 1998 r. zlikwidować swoją instytucję śledczą i wdrażającą w zakresie Kung Fu – Państwową Komisję ds. Kultury Fizycznej i Sportu – ponieważ w dłuższej perspektywie komisja ta stanowiłaby nieuzasadnioną ingerencję państwa w sprawy sportu, co jest oczywiście sprzeczne z duchem Igrzysk Olimpijskich.
Mechanika fizycznej strony Kung Fu
Szkoły/Style
Kung Fu zna wiele „szkół” (mężczyźni), „rodziny” (jia), lub „sekty” (pai), z których niektóre dzielą się dalej na style, które na przykład naśladują ruchy konkretnych zwierząt, podążają za określoną tradycją filozoficzną lub opierają się na micie lub legendzie. Niektóre style skłaniają się bardziej ku Shaolin Kung Fu, podczas gdy inne bardziej ku Wudang Kung Fu. Te, które skłaniają się bardziej ku temu drugiemu aspektowi Kung Fu, czerpią z tych samych zasad medytacyjnych, co qigong, co oznacza, że praktykujący Wudang Kung Fu jest bardzo świadomy kontaktu ze swoim qi.
Oprócz dwóch nadrzędnych funkcjonalnych rozróżnień Kung Fu, istnieje także północny i południowy podział geograficzny, który dzieli tę dyscyplinę na szkołę północną, czyli styl, który kładzie nacisk na błyskawiczne, potężne kopnięcia i wysokie skoki, przeplatane szybko i płynnie; oraz styl południowy, który kładzie nacisk na potężne techniki ramion i dłoni, chwilowe, ale zamrożone w czasie pozycje oraz bardzo szybką i fantazyjną pracę nóg, która robi ogromne wrażenie.
Zarówno styl północny, jak i południowy można dodatkowo podzielić na wariant „zewnętrzny” i „wewnętrzny”, choć należy zaznaczyć, że nawet w swoim „zewnętrznym” ekstremum Shaolin Kung Fu zawiera elementy Wudang Kung Fu. W przeciwnym razie nie byłoby to po prostu Kung Fu!
To znaczy, że Kung Fu opiera się na współzależność tych dwóch nadrzędnych aspektów funkcjonalnych w taki sam sposób, w jaki yin i yang są postrzegane jako dwie strony tego samego zjawiska, niezależnie od tego, czy mówimy o dobru i złu, męskości i kobiecości, czy nawet o tak banalnej opozycji jak ciepło i zimno.
Niektóre dobrze znane style Kung Fu to Kung Fu Czarnego Tygrysa, Kragon Kung Fu, Leopard Kung Fu, Shaolin Kung Fu i Wężowe Kung Fu.
Szkolenie praktyczne
Praktyczny trening Kung Fu to bardzo szeroki temat, zbyt obszerny i szczegółowy, abyśmy mogli go tu szczegółowo omówić. Należy jednak pamiętać, że następujące główne elementy składają się na prawidłowy program treningowy Kung Fu:
Podstawy Kung Fu
Podstawy, które obejmują pozycje i ćwiczenia kondycyjne, takie jak oddychanie, rozciąganie, uderzanie, skakanie i rzucanie. Ćwiczenia oddechowe nawiązują do zasad qigong, gdzie adept korzysta ze swoich qiale w rzeczywistości każdy ruch jest ściśle powiązany z qi, co oznacza, że do podstawowych ćwiczeń włączono qigong lub medytację podobną do qigong, w przeciwnym razie uczeń nie będzie mógł poruszać się z gracją i płynnością.
Formularze
Formularze lub Taolu, to różne zestawy ruchów, z których każdy składa się z serii ustalonych z góry, skoordynowanych ruchów, które należy ćwiczyć do momentu, aż będzie można je wykonać w pojedynczej, płynnej, wieloetapowej sekwencji nieprzerwanych segmentów.
Najlepiej chyba wyobrazić sobie taolu jako podprogramy wykonywane w odpowiedzi na taolu przeciwnika, podobnie jak dane otwarcie w szachach ma zwykle skończoną liczbę odpowiadających mu kontrruchów.
Uczeń zaczyna od nauki podprogramów taolu, aż będzie w stanie je wykonywać w sposób zadowalający, po czym wraz z nauczycielem (lub bardziej zaawansowanym uczniem) przeprowadza sesję sparingową, podczas której doskonali wykonywanie podprogramów. Standard, do którego uczeń musi dążyć, brzmi: „Trenuj formę tak, jakbyś walczył, i sparuj tak, jakby to była forma”. Oznacza to, że uczeń musi nauczyć się natychmiastowego rozpoznawania taolu przeciwnika i natychmiastowego wykonania odpowiedniego kontrtaolu, jakby wyuczonego na pamięć. Dopiero wtedy opanowuje się taolu.
Oto niektóre popularne zestawy taolu:
Lian qua tao (练拳套) – Sekwencja ćwicząca pięść,
Lian Quan Jiao (练拳脚) - Sekwencja ćwicząca pięści i stopy,
Lian Bing Qi (练兵器) – Sekwencja ćwiczeń z bronią,
Dui Lian (对练) – Zestawy sparingowe,
Dui da (对打) – Zestawy do walki.
Warto zauważyć, że zestaw znaków oznacza „ćwiczyć” (练). Jest on obecny we wszystkich powyższych zestawach taolu, z wyjątkiem zestawów walki (dui da), co sugeruje, że zestawy walki są bardziej przeznaczone do praktyki niż do ćwiczeń. Warto również zauważyć, że niektóre formy walki taolu, które można zobaczyć na specjalnych turniejach i innych publicznych pokazach, są zaprojektowane bardziej ze względu na estetykę niż praktyczność w rzeczywistej sytuacji bojowej. Co więcej, doświadczeni mistrzowie powiedzą, że najlepsze formy to te, które czeladnik tworzy dla siebie, opanowawszy tradycyjne formy zawarte w „podręczniku zasad”.
Zastosowania/Praktyczne wykorzystanie Kung Fu
Zastosowania, czyli praktyczne zastosowania Kung Fu, obejmują dla ucznia lub praktykanta symulacje rzeczywistych sytuacji bojowych, czyli zestawy sparingowe. Uczeń rozpoczyna sparing z partnerem, który… uległyczyli partner sparingowy pozwala uczniowi wykonywać ustaloną rutynę, jednocześnie odpowiadając oczekiwanymi (standardowymi, „podręcznikowymi”) rutynami.
Pozwala to praktykantowi rozwinąć biegłość w wykonywaniu danej procedury bez konieczności przygotowania się na każdą ewentualną sytuację, która mogłaby ją zmienić. Z biegiem czasu praktykant staje w obliczu półzgodny przeciwnik (spotykają się pewne niespodzianki, wymagające od ucznia dostosowania swojej reakcji na nie) i na koniec, z niezgodny przeciwnik, gdzie uczeń musi odpowiedzieć na wszystko, co przeciwnik w niego „rzuci”.
Nadrzędną zasadą symulowania rzeczywistych sytuacji bojowych za pomocą stopniowego procesu, w którym uczeń staje twarzą w twarz z coraz bardziej realistycznym przeciwnikiem, jest oczywiście uniknięcie obrażeń ucznia.
Oto niektóre znane dyscypliny sparingowe:
Sanshou, która jest odmianą Kung Fu w stylu dowolnym, obejmującą kickboxing, czyli Sanshou obejmuje czas (kopnięcia), tak (ciosy, uderzenia), Shuai (Widzieć Shuai Jiao poniżej) i na/ Chin Na (zamykać lub łapać).
Zauważ, że nie jest techniką walki polegającą na rzucaniu przeciwnika, a następnie blokowaniu jego stawów, Chin Na – jeden z najpopularniejszych elementów Sanshou wśród widzów (którzy ryczą, gdy się uda!) – to specjalny trik polegający na złapaniu stopy przeciwnika podczas kopnięcia, a następnie jego wywróceniu, dosłownie powodując utratę równowagi i upadek przeciwnika na podłogę,
Shuai Jiao, która jest formą zapasów, która wyewoluowała z Jiao Dilub starożytną formę „bombardowania rogami” lub zapaśnictwa, w której przeciwnicy ścierają się i próbują rzucić się na ziemię w stylu sumo, z tą różnicą, że w Shuai Jiao nie ma bombardowania, a zatem nie stosuje się nakryć głowy. Shuai Jiao jest blisko spokrewnione z tradycyjnymi zapasami olimpijskimi, praktykowanymi na Zachodzie.
Wushu, czyli standardowe Kung Fu, oraz chiński Kickboxing (bez chińskiego tłumaczenia – zamiast tego używają angielskiego terminu), który jest specjalną odmianą Sanshou, w której obowiązują japońskie zasady. Kickboxing to japoński wynalazek, którego angielskie tłumaczenie jest podane.
W rzeczywistości kickboxing znacznie różni się od sanshou. Łączy w sobie elementy boksu zachodniego i tajskiego (Muay Thai(w tym łokcie i kolana!), a także karate, wraz z kopaniem i pięściami, czyli mniej więcej Sanshou. „Anything Goes!” może być bardziej kompleksowym opisem kickboxingu!
Starsza forma chińskiego boksu, w którym obowiązuje zasada „wszystko ujdzie”, zwana Lei Tai („Platforma Uderzeniowa”, odniesienie do lekko podwyższonej platformy, ale bez lin, na której toczyła się walka) toczyła się albo na gołe pięści, bez żadnych zasad, albo przy użyciu uzgodnionej broni – w Chinach istniała ona jeszcze za czasów dynastii Song (960–1279 n.e.). Czasami toczyła się na śmierć i życie, co czyniło Lei Tai podwyższona platforma - chińska odpowiedź na rzymski ring gladiatora!
Ponadto w Chinach istnieje wiele innych dyscyplin zapaśniczych – często takich, w których uczestnicy są albo nadzy od pasa w górę (przez co ubranie nie zapewnia dźwigni), albo wręcz przeciwnie, noszą skórzane kurtki (aby chronić wrażliwą skórę?) – wywodzących się z różnych „zewnętrznych regionów” Chin, takich jak Mongolia Wewnętrzna, Sinciang oraz prowincje Szanxi, Syczuan i Junnan.
Szkolenie z broni
Szkolenie z broni (qixie), to ostatnia z procedur treningu praktycznego, i to nie bez powodu: uczeń – czy może raczej „adept”? – musi opanować wszystkie inne aspekty kung fu, zanim sięgnie po broń, dla własnego dobra i dla dobra przeciwnika. W rękach adepta broń jest jedynie przedłużeniem ciała. Trening z bronią przebiega podobnie jak trening form, gdzie początkowy przeciwnik – zazwyczaj nauczyciel – jest posłuszny, a następnie przechodzi do przeciwników, którzy są mniej posłuszni.
Istnieje 18 takich broni, od prostej drewnianej pałki po buławę, przechodząc przez różne miecze i sztylety, topory, młoty i lance. (Historia nie wspomina, ilu uczniów ginie podczas kształcenia adepta, ani czy uczestnicy noszą specjalny sprzęt ochronny, zapobiegający poważnym obrażeniom ciała, ale gdybym miał wejść na ring i zmierzyć się z którymś z tych Osiemnastu Ramion Wushu, zrobiłbym to tylko ubrany w stalową wersję skafandra astronauty!)
Aspekty etyczne
Wreszcie, Kung Fu Wushu jest ściśle powiązane z szeregiem aspektów etycznych, czyli cnót, które – jak w starożytnej japońskiej tradycji samurajów – zapobiegają zejściu dyscypliny do poziomu „nieprzystającego oficerowi i dżentelmenowi”, chciałoby się rzec. W każdym razie, starożytni mistrzowie Kung Fu Wushu doskonale zdawali sobie sprawę z konieczności przestrzegania kodeksu honorowego, który rządził ich życiem zarówno podczas „bitwy”, jak i poza nią, zwłaszcza w tej ostatniej sytuacji.
To znaczy, podobnie jak samurajowie, mistrz kung fu nie chodził pełen brawury, szukając okazji do walki; wręcz przeciwnie, mistrz kung fu był przede wszystkim honorowym, cnotliwym obywatelem, a na końcu wojownikiem kung fu! Pokorny, cierpliwy Kwai Chang Caine w amerykańskim serialu telewizyjnym, Kung Fu, grany przez hollywoodzkiego aktora Davida Carradine'a, był bardzo trudny do sprowokowania, nawet jeśli raz sprowokowany Kwai Chang Caine potrafił zazwyczaj unieruchomić przeciwnika, zanim ten zorientował się, co go trafiło.
Tradycja Kung Fu opiera się na następujących dziesięciu cnotach (w kolejności od najważniejszych, zgodnie z listą, przy czym pierwsza cnota jest najważniejsza): pokora, szczerość, uprzejmość, lojalność, zaufanie, odwaga, cierpliwość, wytrzymałość, wytrwałość i wola.
Kung Fu w ostatnich latach zyskało ogromną popularność w kinie, nie w ostatniej kolejności dzięki tzw. wuxia film o sztukach walki, Przyczajony tygrys, ukryty smok z 2000 roku, który był chińską (Tajwan, Hongkong i Chiny kontynentalne) i amerykańską koprodukcją. Inne znane filmy wuxia to m.in. Bohater (2002) i Dom Latających Sztyletów (2004) – oba autorstwa znanego chińskiego reżysera Zhang Yimou – i Rządy zabójców (2010) z Michelle Yeoh w roli głównej.
Do innych znanych na całym świecie filmów, które przynajmniej w niewielkim stopniu nawiązują do gatunku wuxia, zaliczają się cztery hollywoodzkie produkcje: Matrix (trylogia, 1999, 2003 i 2003), Zabić Billa (2003) oraz trzy filmy francuskie: Transporter (trylogia, 2002, 2005, 2008) wszystkie napisane przez znanego pisarza, reżysera i producenta, Luca Bessona.
Ponadto na całym świecie powstało wiele seriali telewizyjnych, które poruszały tematykę Kung Fu, w tym wspomniany amerykański serial telewizyjny, Kung Fui oczywiście Kung Fu szturmem podbiło świat – czy może powinniśmy raczej powiedzieć „wszechświat”? – gier wideo.
Czy chińskie kung fu straciło swoją przydatność w walce?
Obecnie, wraz z szybkim rozwojem nowoczesnej broni, rola broni białej i broni białej w walce drastycznie zmalała, podczas gdy akrobatyczne i widowiskowe sztuki walki cieszą się coraz większym zainteresowaniem.
Doprowadziło to do krytyki zewnętrznego rozumienia prawdziwego chińskiego kung-fu. Czy chińskie kung-fu rzeczywiście straciło swoją funkcję w walce?
Odpowiedź brzmi nie
Chociaż kung fu pierwotnie miało charakter militarny, z czasem przyjęły je masy, dla których było zarówno środkiem samoobrony, jak i systemem ćwiczeń zdrowotnych, łączących sferę umysłową i duchową z fizyczną.
Ten ostatni rozwój wydarzeń może wyjaśniać, dlaczego Kung Fu przyjęli już w czasach dynastii Tang (618–907 n.e.) mnisi buddyjscy, wśród których dyscyplina ta przetrwała nawet w najbardziej burzliwych okresach w historii Chin.
Od momentu powstania Chińskiej Republiki Ludowej w 1949 r. kung fu najpierw nawiązało do swoich starożytnych korzeni, a następnie, gdy odkryto na nowo jego prawdziwą istotę, dyscyplina ta rozwinęła się w sport, który rozprzestrzenił się daleko poza granice Chin.
Kung Fu, które stało się dyscypliną olimpijską, stopniowo przekształciło się z realnych i uniwersalnych elementów walki w rywalizacyjne, stylizowane ruchy taneczne.
Nadal jednak istnieją grupy, które praktykują tradycyjne chińskie sztuki walki i podtrzymują autentyczny etos kung fu w walce, a nie dla widowiska czy rozrywki. Świadczy o tym przetrwanie wszelkiego rodzaju klubów kung fu.
Nie oznacza to, że współczesny rozwój kung fu jest zły. Każda forma sztuk walki, zarówno sportowa, jak i widowiskowa, czy tradycyjna, zawsze będzie ważną częścią chińskiego kung fu i chińskiej kultury.
Zobacz prawdziwe Kung Fu w Chinach
Chińskie Kung Fu często przyciąga osoby, które nigdy wcześniej nie odwiedziły Chin. Najsłynniejszym stylem jest Shaolin Kung Fu, który uczy, jak mieć niezłomne ciało, mocne pięści i twardą głowę. To zapewnia odwiedzającym niezapomniane wspomnienia.
Dzięki 10 Najlepszym Wycieczkom po Chinach masz okazję poznać chińską kulturę i zobaczyć autentyczne Kung Fu. Być może znajdziesz mistrza, który zechce podzielić się z Tobą uświęconymi tradycją sekretami Kung Fu.
Informacje dotyczące podróży mogą ulec zmianie. Przed podróżą sprawdź aktualne godziny otwarcia, rezerwacje i wymagania wjazdowe.




Rozmowy podróżników
Rozpocznij rozmowę od przydatnej wskazówki lub pytania.