เมืองลั่วหยาง
เมืองลั่วหยางเป็นเมืองระดับจังหวัดในมณฑลเหอหนาน ตั้งอยู่ทางตะวันตกของมณฑล มีอาณาเขตติดกับเจิ้งโจวทางทิศตะวันออก ซานเหมินเซียทางทิศตะวันตก ผิงติ้งซานและหนานหยางทางทิศใต้ และเจียวโจวและจี้หยวนทางทิศตะวันออก
เมืองลั่วหยาง
เมืองลั่วหยางเป็นเมืองระดับจังหวัดในมณฑลเหอหนาน ตั้งอยู่ทางตะวันตกของมณฑล มีอาณาเขตติดกับเจิ้งโจวทางทิศตะวันออก ซานเหมินเซียทางทิศตะวันตก ผิงติ้งซานและหนานหยางทางทิศใต้ และเจียวโจวและจี้หยวนทางทิศเหนือ มีพื้นที่ทั้งหมด 15,230 ตารางกิโลเมตร บริหารจัดการเขตเทศบาล 7 แห่ง อำเภอ 7 แห่ง และเขตพัฒนาเศรษฐกิจระดับชาติ 2 แห่ง ณ สิ้นปี 2025 มีประชากรอาศัยอยู่ถาวร 7.083 ล้านคน ลั่วหยาง หรือที่เรียกย่อว่า "ลั่ว" และในสมัยโบราณรู้จักกันในชื่อ จงกัว (จีน) เสินตู (เมืองหลวงศักดิ์สิทธิ์) ลั่วอี้ เฉิงโจว และลั่วจิง เป็นเมืองวัฒนธรรมโลก หนึ่งในเมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งชาติแห่งแรกๆ เมืองศูนย์กลางระดับภูมิภาคแห่งชาติ เมืองศูนย์กลางย่อยของกลุ่มเมืองที่ราบภาคกลาง เมืองสำคัญของโครงการหนึ่งแถบหนึ่งเส้นทาง และเมืองศูนย์กลางย่อยของมณฑลเหอหนาน ชื่อเมืองลั่วหยางมาจากที่ตั้งอยู่บนฝั่งเหนือ (หยาง) ของแม่น้ำลั่ว ด้วยอารยธรรมที่ยาวนานกว่า 5,000 ปี ประวัติศาสตร์การสร้างเมืองกว่า 4,000 ปี และการเป็นเมืองหลวงกว่า 1,500 ปี ลั่วหยางจึงเป็นแหล่งกำเนิดของอารยธรรมหัวเซี่ย แหล่งกำเนิดของชาติจีน บ้านเกิดของจักรพรรดิราชวงศ์เหยียนและราชวงศ์เหลือง ต้นกำเนิดของอักษรจีน จุดเริ่มต้นทางตะวันออกของเส้นทางสายไหม ศูนย์กลางของคลองหลวงสมัยสุยถัง และศาลบรรพบุรุษของสามนิกาย (ขงจื๊อ พุทธศาสนา และลัทธิเต๋า) ราชวงศ์ถึงสิบสามราชวงศ์—รวมถึงราชวงศ์เซี่ย ราชวงศ์ชาง ราชวงศ์โจวตะวันตก ราชวงศ์โจวตะวันออก ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ราชวงศ์เฉาเว่ย ราชวงศ์จินตะวันตก ราชวงศ์เว่ยเหนือ ราชวงศ์สุย ราชวงศ์ถัง (รวมถึงราชวงศ์อู่โจว) ราชวงศ์เหลียงตอนปลาย ราชวงศ์ถังตอนปลาย และราชวงศ์จินตอนปลาย—ได้ตั้งเมืองหลวงอยู่ที่นี่ (นักวิชาการบางคนนับได้ 15 ราชวงศ์) เมืองลั่วหยางเป็นเมืองของจีนที่มีการก่อตั้งเก่าแก่ที่สุด มีราชวงศ์ปกครองมากที่สุด มีระยะเวลาการครองราชย์ยาวนานที่สุด และมีอิทธิพลมากที่สุดในฐานะเมืองหลวง จึงได้รับฉายาว่า "เมืองหลวงโบราณแห่งแรกของจีน" ร่วมกับโรม ธีบส์ และบาบิโลน ลั่วหยางได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งใน "สี่เมืองหลวงโบราณที่ยิ่งใหญ่ของโลก" และเป็นอันดับหนึ่งในบรรดาเมืองหลวงโบราณเหล่านั้น นอกจากนี้ยังเป็นเมืองเดียวของจีนที่ได้รับการคัดเลือกให้เป็นหนึ่งใน "สี่เมืองศักดิ์สิทธิ์ที่ยิ่งใหญ่ของโลก" และได้รับเกียรติจากองค์การสหประชาชาติให้เป็น "เมืองวัฒนธรรมโลก" อีกทั้งยังเป็นสถานที่จัดงานถาวรของเวทีเมืองหลวงโบราณโลก ลั่วหยางมีซากปรักหักพังของเมืองหลวงที่สำคัญ 5 แห่ง ได้แก่ แหล่งโบราณสถานเออร์ลี่โถว เมืองหยานซือซาง เมืองหลวงราชวงศ์โจวตะวันออก เมืองโบราณฮั่น-เว่ย และเมืองลั่วหยางสมัยสุย-ถัง รวมถึงมรดกทางวัฒนธรรมโลก 3 รายการและ 6 แห่ง (ถ้ำหลงเหมิน คลองใหญ่ และเส้นทางสายไหม) สถานที่ท่องเที่ยวระดับ 5A 5 แห่ง และสถานที่ท่องเที่ยวระดับ 4A อีก 30 แห่ง เมืองลั่วหยางได้รับรางวัลมากมาย อาทิ เมืองท่องเที่ยวดีเด่นแห่งชาติ เมืองสวนแห่งชาติ เมืองสุขอนามัยแห่งชาติ และเมืองอารยธรรมแห่งชาติ ในปี 2025 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ของลั่วหยางสูงถึง 616.452 พันล้านหยวน (ประมาณ 85.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เติบโตขึ้น 6.0% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ทำให้จัดอยู่ในอันดับเมืองระดับสอง
วิวัฒนาการทางประวัติศาสตร์
ยุคโบราณ
ตั้งแต่ยุคหินเก่า ประมาณ 500,000 ถึง 600,000 ปีก่อน ผู้คนยุคแรกอาศัยและเจริญรุ่งเรืองอยู่ที่นี่แล้ว เมืองหลวงโบราณของฮวาซู่ตั้งอยู่ที่ภูเขาอี้ซูซานในเมืองลั่วหยาง ซึ่งเป็นแหล่งกำเนิดของประเพณีการเฉลิมฉลองปีใหม่และการบูชาบรรพบุรุษในช่วงเทศกาลตรุษจีน ฟู่ซีเกิดที่เล่ยเจ๋อ (แม่น้ำเล่ยในลั่วหยาง) และที่เมิ่งจินในลั่วหยาง ได้พบกับมังกรม้าที่ถือแผนที่แม่น้ำและสร้างแปดทิศ (ปาเกา) ทำให้ลั่วหยางเป็นแหล่งกำเนิดของแปดทิศ ฟู่ซีได้มอบอำนาจให้หนูวาทางเหนือของแม่น้ำรู่ ซึ่งมีต้นกำเนิดในอำเภอซงเซียน เมืองลั่วหยาง เขตอิทธิพลหลักของหนูวาคือภูมิภาคเหอหลัว ซึ่งเป็นที่ที่ตำนานต่างๆ เช่น หนูวาสร้างมนุษย์เกิดขึ้น
ในยุคหินใหม่ เผ่าต่างๆ มากมายกระจายตัวอยู่ตามริมฝั่งแม่น้ำเหลืองตอนกลางทั้งสองฝั่ง และบนที่ราบลุ่มของแม่น้ำอี้ หลัว ฉาน และเจี้ยน จักรพรรดิเหยียนและจักรพรรดิเหลือง บรรพบุรุษทางวัฒนธรรมของชาติจีน ประสูติที่ภูเขาผิงเฟิงซานในเมืองลั่วหยาง ทำให้ลั่วหยางได้ชื่อว่า "บ้านเกิดของเหยียนและหวง" จักรพรรดิเหยียนทรงสถาปนาเมืองหลวงริมแม่น้ำอี้ในลั่วหยาง จึงได้ชื่อว่า "อี้ฉี" จักรพรรดิเหลืองทรงสร้างเมืองหลวงที่ภูเขาชิงเหยาซานในลั่วหยาง และทรงเป็นพันธมิตรกับจักรพรรดิเหยียนที่ภูเขาซีไท่ซานในรูหยาง ในปีที่ 50 แห่งรัชสมัยของจักรพรรดิเหลือง นกฟีนิกซ์ได้บินมายังลั่วหยาง และจักรพรรดิได้ประกอบพิธีกรรมบูชาแม่น้ำหลัว โดยต้อนรับเทพเจ้าทั้งหลาย ณ ราชสำนักสว่างไสว ลั่วหยางจึงได้ชื่อว่า "เมืองฟีนิกซ์" นับแต่นั้นมา เล่ยจู่ พระมเหสีเอกของจักรพรรดิเหลือง ทรงเลี้ยงไหมและประดิษฐ์ผ้าไหมขึ้นในเมืองลั่วหยาง ซึ่งทำให้ผ้าไหมจีนมีชื่อเสียงไปทั่วโลก ส่วนชางเจี๋ยได้ขึ้นไปบนภูเขาหยางซูซานในเมืองลั่วหนิง และได้รับแรงบันดาลใจจากเต่าศักดิ์สิทธิ์ที่ถืออักษรแม่น้ำลั่ว จึงได้ประดิษฐ์อักษรขึ้น ทำให้ลั่วหยางเป็นแหล่งกำเนิดของอักษรจีน สถานที่แท่นเขียนของชางเจี๋ยยังคงหลงเหลืออยู่จนถึงทุกวันนี้
จ้วนซู หนึ่งในห้าจักรพรรดิ ประทับอยู่ที่ "รัวสุ่ย" ซึ่งเชื่อกันว่าเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำรัวในอำเภอซงเซียน เมืองลั่วหยาง กงกง ผู้ซึ่งอาศัยอยู่ในลุ่มแม่น้ำกงในเมืองลั่วหยาง พ่ายแพ้ในการต่อสู้แย่งชิงบัลลังก์กับจ้วนซู และด้วยความโกรธแค้นจึงได้ทำลายภูเขาปู้โจว จักรพรรดิคูทรงสถาปนาเมืองหลวงที่เหยียนซือในเมืองลั่วหยาง และพระธิดาของพระองค์ ฉางเอ๋อ ได้ทิ้งตำนานเกี่ยวกับการบินสู่ดวงจันทร์ไว้ที่นี่ เหยาประสูติที่แม่น้ำหลัวและเติบโตที่แม่น้ำอี้ ต่อมาได้สร้างแท่นบูชาในเขตเหอหลัวและขึ้นไปบนภูเขาโชวหยางซานเพื่อสละราชสมบัติให้แก่ซุน
มีการค้นพบแหล่งที่อยู่อาศัยเกือบ 200 แห่งรอบเมืองลั่วหยางหลังจากการก่อตั้งจีนใหม่ ซึ่งรวมถึงแหล่งวัฒนธรรมซุนฉีถุน แหล่งวัฒนธรรมหวังหวัน และแหล่งวัฒนธรรมไจ่หลี่ ซึ่งบ่งชี้ถึงสถานที่ที่ผู้คนในยุคนั้นอาศัยอยู่
ยุคเซี่ย ยุคชาง และยุคโจว
ในช่วงต้นราชวงศ์เซี่ย พระเจ้าหยูทรงแบ่งอาณาจักรออกเป็นเก้ามณฑล โดยแคว้นเหอหลัวเป็นส่วนหนึ่งของเมืองหยูโจวโบราณ พระเจ้าหยูทรงควบคุมน่านน้ำที่เมืองลั่วหยาง ทรงเปิดเส้นทางเดินเรือหลงเหมินและถางพื้นที่อี้ฉี และทรงเรียกประชุมเหล่าขุนนางศักดินาที่ภูเขาซานตูซานในเมืองลั่วหยาง ซึ่งเป็นสถานที่ที่ "รัฐนับหมื่นให้กำเนิดหยกและผ้าไหม" เมืองลั่วหยางเป็นศูนย์กลางการก่อตั้งและกิจกรรมของราชวงศ์เซี่ย ไท่คัง จงคัง และเจี๋ยแห่งเซี่ย ต่างตั้งเมืองหลวงที่เจิ้นซุน ซึ่งปัจจุบันคือแหล่งโบราณสถานเอ๋อลี่โถวในเมืองลั่วหยาง วัฒนธรรมเอ๋อลี่โถวได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้สร้างหลักธรรมคำสอนหัวเซี่ย และเป็นแก่นและผู้นำของกระบวนการอารยธรรมจีนโดยรวม แหล่งโบราณสถานเอ๋อลี่โถวได้ค้นพบ "มังกรตัวแรกของจีน" ซึ่งเป็นสิ่งประดิษฐ์รูปมังกรสีฟ้าคราม ซึ่งได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางในแวดวงวิชาการว่าเป็นรากฐานที่ตรงที่สุดและถูกต้องที่สุดของสัญลักษณ์มังกรของจีน และเป็นต้นกำเนิดและหลักฐานที่น่าเชื่อถือที่สุดที่แสดงให้เห็นว่าชาวจีนเป็น "ผู้สืบเชื้อสายจากมังกร" แหล่งโบราณสถานเอ๋อลี่โถวยังเป็นแหล่งผลิตเครื่องลายครามที่เก่าแก่ที่สุดของจีน หรือ "เครื่องลายครามยุคดั้งเดิม" ทำให้เมืองลั่วหยางได้รับฉายาว่า "แหล่งกำเนิดเครื่องเซรามิกของจีน" และ "เมืองหลวงเครื่องลายครามที่เก่าแก่ที่สุดของโลก" ว่ากันว่าชื่อภาษาอังกฤษของประเทศจีน "China" นั้นมีที่มาจากแหล่งนี้
ประมาณ 1600 ปีก่อนคริสตกาล ราชวงศ์ชางได้ก่อตั้งขึ้น และพระเจ้าชางถังทรงสถาปนาเมืองหลวงที่ซีป๋อ ซึ่งปัจจุบันคือเมืองเหยียนซือชาง ในเมืองลั่วหยาง นับเป็นเมืองหลวงแห่งแรกของราชวงศ์ชาง ตั้งแต่พระเจ้าชางถังจนถึงพระเจ้าไท่หวู่ กษัตริย์องค์ที่เก้าแห่งราชวงศ์ชาง ราชสำนักได้พำนักอยู่ที่ซีป๋อ เมืองเหยียนซือชางเป็นแหล่งโบราณสถานเมืองยุคต้นราชวงศ์ชางที่เก่าแก่ที่สุด ใหญ่ที่สุด และได้รับการอนุรักษ์ไว้ดีที่สุดที่ค้นพบในประเทศจีนจนถึงปัจจุบัน
ในปี ค.ศ. 1046 ก่อนคริสตกาล หลังจากที่ราชวงศ์โจวตะวันตกโค่นล้มราชวงศ์ชาง พระเจ้าอู่แห่งโจวทรงตัดสินใจย้ายเมืองหลวงไปยังลั่วอี้ และตั้งชื่อว่า "จงกัว" (จีน) พร้อมทั้งทรงตั้งพระทัยที่จะ "ประทับอยู่ในอาณาจักรกลางนี้" ซึ่งนับเป็นการปรากฏของคำว่า "จงกัว" ที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ทราบ พระองค์ทรงย้ายเสาเก้าต้น ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งอำนาจของราชวงศ์ ไปยังลั่วอี้ และทรงมีพระราชดำรัสให้เจ้าเมืองโจวสร้างเมืองหลวงและเมืองเฉิงโจวบนฝั่งเหนือของแม่น้ำลั่ว ต่อมา พระเจ้าเฉิงแห่งโจวได้ย้ายเมืองหลวงอย่างเป็นทางการไปยังลั่วอี้ในฐานะศูนย์กลางของอาณาจักร ซึ่งในประวัติศาสตร์รู้จักกันในชื่อ "การย้ายเมืองหลวงของพระเจ้าเฉิงไปยังลั่ว" ในรัชสมัยของพระเจ้ามู่ที่ 5 แห่งโจว เมืองลั่วหยางยังคงเป็นเมืองหลวงของราชวงศ์โจวตะวันตก
ในปีแรกของรัชสมัยพระเจ้าผิงแห่งราชวงศ์โจว (770 ปีก่อนคริสตกาล) พระเจ้าผิงได้เคลื่อนทัพไปทางตะวันออกสู่เมืองลั่วอี้ ซึ่งถือเป็นการเริ่มต้นของราชวงศ์โจวตะวันออก
สมัยราชวงศ์ฉินและฮั่น
ในปีแรกของการครองราชย์ของพระเจ้าจวงเซียงแห่งราชวงศ์ฉิน (249 ปีก่อนคริสตกาล) ราชวงศ์ฉินได้จัดตั้งกองบัญชาการซานฉวนขึ้นในเมืองลั่วหยาง โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองเฉิงโจว
ในปี 219 ก่อนคริสตกาล ฉินซีฮวง (อิงเจิ้ง) นำเหล่าเสนาบดีไปประกอบพิธีกรรมบูชาแม่น้ำลั่ว และประพันธ์ "บทเพลงบูชาแม่น้ำลั่ว" ซึ่งเป็นบทกวีเพียงบทเดียวที่ฉินซีฮวงทิ้งไว้
ในปีแรกของรัชสมัยกษัตริย์ฮั่น (206 ปีก่อนคริสตศักราช) เซียง หยูได้สถาปนาเซินหยางเป็นกษัตริย์แห่งเหอหนาน ซึ่งพำนักอยู่ในลั่วหยาง
ในปีที่ห้าแห่งรัชสมัยของฮั่นเกาจู่ (202 ปีก่อนคริสตกาล) หลิวปังได้ก่อตั้งราชวงศ์ฮั่นและตั้งเมืองหลวงแห่งแรกที่ลั่วหยาง ดังที่บันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ว่า "อาณาจักรได้ตั้งมั่นแล้ว และบรรพบุรุษผู้ยิ่งใหญ่ได้ตั้งเมืองหลวงที่ลั่วหยาง และขุนนางทั้งหลายได้ยอมจำนน" เขาได้เปลี่ยนชื่อมณฑลซานฉวนเป็นมณฑลเหอหนาน ปกครองลั่วหยางโดยมี 22 มณฑลอยู่ภายใต้การปกครอง ก่อนที่จะย้ายเมืองหลวงไปยังฉางอานในภายหลัง จักรพรรดิอู่แห่งฮั่นทรงเรียกลั่วหยางว่า "เมืองหลวงอันยิ่งใหญ่ของจักรวรรดิฮั่น" ในปีที่สองแห่งรัชสมัยของจักรพรรดิผิงแห่งฮั่น (ค.ศ. 2) ลั่วหยางมีประชากร 332,620 คน มากกว่าฉางอาน 86,000 คน ทำให้เป็นเมืองการค้าและอุตสาหกรรมที่ใหญ่ที่สุดของราชวงศ์ฮั่นตะวันตก มณฑลเหอหนาน ซึ่งมีเมืองลั่วหยางเป็นศูนย์กลาง มีประชากร 1,740,279 คน มากที่สุดในบรรดามณฑลต่างๆ ของราชวงศ์ฮั่นตะวันตก ทำให้ได้รับฉายาว่า "มณฑลอันดับหนึ่งของราชวงศ์ฮั่นตะวันตก"
ในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นตะวันตก หวังหมังได้ยึดอำนาจและเปลี่ยนชื่อเมืองลั่วหยางเป็นอี้หยาง โดยกำหนดให้เป็นเมืองหลวงทางตะวันออกของราชวงศ์ซิน อย่างไรก็ตาม การปฏิรูปของเขานำไปสู่การก่อกบฏของกลุ่มป่าเขียวและกลุ่มคิ้วแดง และการย้ายเมืองหลวงก็ไม่สำเร็จลุล่วง
ในปีแรกของรัชสมัยจักรพรรดิกิงซือแห่งราชวงศ์ซวนฮั่น (ค.ศ. 23) เมืองซินล่มสลาย และจักรพรรดิกิงซือ (หลิวซวน) จึงย้ายเมืองหลวงไปยังเมืองลั่วหยาง
ในปีแรกของรัชสมัยเจียนอู่แห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (ค.ศ. 25) จักรพรรดิกวางอู่ (หลิวซิว) ได้สถาปนาเมืองลั่วหยางเป็นเมืองหลวง และเปลี่ยนชื่อเป็นลั่วหยาง พร้อมทั้งเรียกขานว่า "ตงจิง" (เมืองหลวงตะวันออก) ในปีที่สิบห้าของรัชสมัยเจียนอู่ (ค.ศ. 39) มณฑลเหอหนานได้เปลี่ยนชื่อเป็นเหอหนานหยิน
ในรัชสมัยของจักรพรรดิหมิงแห่งราชวงศ์ฮั่น มีการก่อสร้างขนาดใหญ่เกิดขึ้นในเมืองลั่วหยาง รวมถึงการบูรณะพระราชวังเหนือและการสร้างสวนในเมือง ซึ่งเป็นการวางผังพื้นฐานของเมืองลั่วหยาง นอกจากนี้ ในส่วนตะวันตกของเมือง ยังมีการสร้างวัดม้าขาว ซึ่งเป็นวัดพุทธแห่งแรกของจีนที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐ
ในรัชสมัยปีที่หกของจักรพรรดิเหอแห่งราชวงศ์ฮั่น (ค.ศ. 94) รัฐต่างๆ ในเขตภาคตะวันตกกว่าห้าสิบรัฐได้ส่งบรรณาการ และอิทธิพลของราชสำนักลั่วหยางก็ถึงจุดสูงสุด ต่อมา กานอิงถูกส่งไปเป็นทูตประจำจักรวรรดิโรมัน ทำให้อิทธิพลของลั่วหยางขยายไปถึงชายฝั่งตะวันออกของทะเลเมดิเตอร์เรเนียนในเอเชียตะวันตก
ในปี ค.ศ. 100 พ่อค้าชาวมาซิโดเนียชื่อมาเอสได้ส่งตัวแทนไปยังเมืองลั่วหยาง และจักรพรรดิเหอได้ "พระราชทานตราประทับทองคำและริบบิ้นสีม่วงแก่กษัตริย์ของพวกเขา" ซึ่งถือเป็นการติดต่อโดยตรงครั้งแรกระหว่างจีนและยุโรปที่มีการบันทึกไว้ เมืองลั่วหยางถูกบันทึกไว้ในแหล่งข้อมูลตะวันตกในชื่อ "เซรา"
ในปี ค.ศ. 105 ไช่หลุนได้พัฒนากระดาษชนิดแรกของโลกขึ้นมา ซึ่งก็คือ "กระดาษไช่โหว" ที่เมืองลั่วหยาง
ในปี ค.ศ. 119 พระนางซูสีไทเฮาได้ก่อตั้งโรงเรียนสหศึกษาแห่งแรกของโลก คือ "โรงเรียนหยวนจู" ในเมืองลั่วหยาง
ในปี ค.ศ. 132 จางเหิงได้ประดิษฐ์เครื่องวัดแผ่นดินไหวเครื่องแรกของโลกเพื่อตรวจจับทิศทางของแผ่นดินไหวในเมืองลั่วหยาง
ราชวงศ์เว่ย ราชวงศ์จิน ราชวงศ์เหนือ และราชวงศ์ใต้
ในปีแรกของรัชสมัยหวงฉู่ (ค.ศ. 220) จักรพรรดิเหวินแห่งราชวงศ์เฉาเว่ย (เฉาผี) ได้สถาปนาเมืองลั่วหยางเป็นเมืองหลวงและจัดตั้งสำนักซื่อเสี่ยวเว่ยขึ้น ต่อมาจักรพรรดิหมิงแห่งราชวงศ์เว่ย (เฉารุ่ย) ได้สร้างเมืองจินหยงขึ้นในลั่วหยาง
ในปีแรกของรัชสมัยไท่ซือแห่งราชวงศ์จินตะวันตก (ค.ศ. 265) ราชวงศ์จินตะวันตกได้สืบทอดอำนาจต่อจากราชวงศ์เว่ย และยังคงใช้เมืองลั่วหยางเป็นเมืองหลวงต่อไป
ในปีที่สองแห่งรัชสมัยไท่หยานของราชวงศ์เว่ยเหนือ (ค.ศ. 436) เมืองลั่วโจวได้ถูกก่อตั้งขึ้นในเมืองลั่วหยาง
ในรัชสมัยไท่เหอปีที่สิบแปดแห่งราชวงศ์เว่ยเหนือ (ค.ศ. 494) จักรพรรดิเซียวเหวินทรงย้ายเมืองหลวงไปยังลั่วหยาง
ในปีแรกของรัชสมัยต้าเซียงแห่งราชวงศ์โจวเหนือ (ค.ศ. 579) จักรพรรดิซวนแห่งโจว (หยูเหวินหยุน) ทรงวางแผนที่จะย้ายเมืองหลวงไปยังลั่วหยาง และกำหนดให้เป็นเมืองหลวงทางตะวันออก แต่พระองค์เสด็จสวรรค์ในปีถัดมา ทำให้การก่อสร้างต้องหยุดชะงักลง
ราชวงศ์สุ่ย ราชวงศ์ถัง และห้าราชวงศ์
ในปีแรกของรัชสมัยไคหวงแห่งราชวงศ์สุย (ค.ศ. 581) กรมกิจการแห่งเมืองหลวงตะวันออกได้ถูกจัดตั้งขึ้นที่ลั่วหยาง ในปีแรกของรัชสมัยต้าเย่ (ค.ศ. 605) จักรพรรดิหยางแห่งราชวงศ์สุยได้ย้ายเมืองหลวงมาที่ลั่วหยาง และตั้งชื่อว่า "ตงจิง" (เมืองหลวงตะวันออก) พร้อมทั้งสร้างเมืองใหม่ คือ เมืองลั่วหยางสมัยราชวงศ์สุย-ถัง ทางตะวันออกของเมืองหลวงโจวตะวันออก และห่างจากเมืองโบราณฮั่น-เว่ยไปทางตะวันตก 18 ลี้ ในปี ค.ศ. 606 จักรพรรดิหยางได้ทรงเปิดงาน "นานาชาติเสด็จเข้าเฝ้า" ที่ลั่วหยาง ในปี ค.ศ. 609 เมืองหลวงตะวันออก (ลั่วหยาง) ได้เปลี่ยนชื่อเป็นมหานครตะวันออก (ตงตู)
ในปีที่สองแห่งรัชสมัยของจักรพรรดิหวงไท่ (ค.ศ. 619) หวังซื่อฉงได้ปลดจักรพรรดิหวงไท่และประกาศตนเป็นจักรพรรดิแห่งรัฐเจิ้ง โดยมีเมืองลั่วหยางเป็นเมืองหลวง
ในปีที่สี่แห่งรัชสมัยอู่เต๋อของราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 621) หลังจากที่หลี่ซื่อหมินปราบปรามกองกำลังของหวังซื่อฉงในลั่วหยางได้แล้ว หลี่หยวนได้พระราชทานตำแหน่ง "แม่ทัพแห่งยุทธศาสตร์สวรรค์" แก่หลี่ซื่อหมิน และอนุญาตให้เขาสร้างสำนักงานของตนเองในลั่วหยาง (คฤหาสน์เทียนเซ่) ในปีแรกของรัชสมัยเจิ้งกวน (ค.ศ. 627) จักรวรรดิถูกแบ่งออกเป็นสิบเขต โดยลั่วหยางอยู่ในเขตเหอหนาน ในปีที่สิบเอ็ดของรัชสมัยเจิ้งกวน (ค.ศ. 637) จักรพรรดิไท่จงเสด็จมายังลั่วหยางเพื่อเสบียง และทรงยกฐานะเมืองลั่วโจวให้เป็นเมืองศูนย์กลางของพระราชวังลั่วหยาง ซึ่งเป็นการบ่งบอกถึงสถานะทางการเมืองที่สูงขึ้นของลั่วหยาง ในปีที่สองของรัชสมัยเซียนชิง (ค.ศ. 657) จักรพรรดิเกาจงทรงกำหนดให้ลั่วหยางเป็นเมืองหลวงทางตะวันออก เทียบเท่ากับเมืองหลวงทางตะวันตกคือฉางอาน โดยทรงนำระบบเมืองหลวงคู่มาใช้ จักรพรรดิเกาจงเสด็จมายังลั่วหยางเจ็ดครั้งเพื่อเสบียง และประทับอยู่ที่นั่นเป็นเวลารวมสิบเอ็ดปี
ในปีแรกของรัชสมัยกวางจ้าย (ค.ศ. 684) อู๋เจ๋อเทียนได้เปลี่ยนชื่อเมืองหลวงทางตะวันออกเป็น "เสินตู" (เมืองหลวงศักดิ์สิทธิ์) และดำเนินการขยายเมืองครั้งใหญ่ โดยสร้างหมิงถัง (หอสว่าง) และเทียนถัง (หอสวรรค์)
ในปีแรกของรัชสมัยเทียนโช่ว (ค.ศ. 690) อู๋เจ๋อเทียนขึ้นครองราชย์ที่ประตูเจ๋อเทียนในเมืองลั่วหยาง เปลี่ยนราชวงศ์จากถังเป็นโจว และสถาปนาเมืองเสินตู (ลั่วหยาง) เป็นเมืองหลวง ในปี ค.ศ. 694 หัวหน้าเผ่าเปอร์เซีย อาลูโอฮั่น ได้รวบรวมผู้นำรัฐต่าง ๆ เพื่อ "ระดมทุนหนึ่งแสนล้านล้านหยวน" เพื่อสร้าง "แกนสวรรค์หมื่นชาติ" (หวังกัวเทียนซู) ในเมืองลั่วหยาง ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของแกนโลกและเป็นพยานถึงอำนาจสูงสุดของจักรวรรดิอู๋โจวเหนือทุกชาติ ในปีที่สองของรัชสมัยว่านสุ่ยถงเทียน (ค.ศ. 697) อู๋เจ๋อเทียนได้สร้างเก้าเสาและนำไปประดิษฐานไว้ในหมิงถังของเมืองลั่วหยาง ซึ่งเป็นเก้าเสาหลวงเพียงแห่งเดียวในยุคราชวงศ์สุ่ย-ถัง
ในปีแรกของรัชสมัยเสินหลง (ค.ศ. 705) จักรพรรดิจงจง (หลี่เซียน) ขึ้นครองราชย์ที่พระราชวังถงเทียน (หมิงถัง) ในเมืองลั่วหยาง และฟื้นฟูราชวงศ์ถังขึ้นมาใหม่
ในปีแรกของรัชสมัยไคหยวน (ค.ศ. 713) เมืองลั่วโจวได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลเหอหนาน ตั้งแต่ปีที่ห้าของรัชสมัยไคหยวน (ค.ศ. 717) จักรพรรดิซวนจงได้ย้ายไปประทับที่เมืองลั่วหยางถึงห้าครั้งเพื่อขอเสบียง โดยทรงปกครองจากเมืองลั่วหยางเป็นเวลาสิบเอ็ดปี และทรงสร้าง "ยุคแห่งความเจริญรุ่งเรืองไคหยวน" ขึ้น
สมัยราชวงศ์ซ่งถึงราชวงศ์ชิง
ในสมัยราชวงศ์ซ่งเหนือ เมืองลั่วหยางทำหน้าที่เป็นเมืองหลวงทางตะวันตก โดยมีมณฑลเหอหนานตั้งอยู่ที่นั่น ในปีที่แปดแห่งรัชสมัยไคเป่า (ค.ศ. 975) จักรพรรดิไท่จู่ (จ้าวควงหยิน) ได้เสด็จเยือนเมืองหลวงทางตะวันตกและทรงเสนอให้ย้ายเมืองหลวงมายังลั่วหยาง แต่หลังจากมีการถกเถียงกันอย่างดุเดือด แผนการดังกล่าวก็ถูกยกเลิกไป ราชสำนักซ่งได้ก่อตั้งโรงเรียนนายร้อยขึ้นในลั่วหยาง ซึ่งเป็นที่รวมตัวของข้าราชการและนักวิชาการผู้มีชื่อเสียงมากมาย ซีหม่ากวงได้เขียนผลงานประวัติศาสตร์ชิ้นเอกอย่าง จื่อจือถงเจี้ยน เสร็จสมบูรณ์ในลั่วหยาง
ในสมัยราชวงศ์จิน เมืองลั่วหยางได้รับการกำหนดให้เป็นเมืองหลวงกลาง มณฑลเหอหนานเปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลจินชาง และอำเภอเหอหนานถูกรวมเข้ากับอำเภอลั่วหยาง เนื่องจากเมืองเก่าลั่วหยางถูกทำลาย จึงมีการสร้างเมืองใหม่ขึ้นที่มุมตะวันออกเฉียงเหนือของเมืองในสมัยราชวงศ์สุยถัง โดยมีเส้นรอบวงน้อยกว่า 9 ลี้ ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของเมืองเก่าลั่วหยางในเวลาต่อมา
ตั้งแต่สมัยราชวงศ์หยวนเป็นต้นมา เมืองลั่วหยางก็เลิกเป็นเมืองหลวงและลดบทบาทลงเป็นเพียงที่ตั้งของมณฑลเหอหนาน
ในสมัยราชวงศ์หมิง มณฑลเหอหนานปกครองมณฑลต่างๆ สิบแห่ง ในปีที่ 24 แห่งรัชสมัยของจักรพรรดิหงหวู่ (ค.ศ. 1391) องค์รัชทายาทจูเปียวถูกส่งไปตรวจราชการในเขตปกครองกวนจงและลั่วหยาง และทรงเสนอให้ตั้งเมืองหลวงที่ลั่วหยาง แต่พระองค์สิ้นพระชนม์ในเวลาต่อมาไม่นาน และจักรพรรดิหงหวู่ผู้โศกเศร้าจึงทรงยกเลิกแผนการย้ายเมืองหลวง
ในสมัยราชวงศ์ชิง เมืองลั่วหยางยังคงเป็นที่ตั้งของมณฑลเหอหนาน ในปีที่ 25 แห่งรัชสมัยของกวางซู่ (ค.ศ. 1899) พระนางซูสีไทเฮาได้ทรงวางแผนที่จะย้ายเมืองหลวงไปยังลั่วหยาง และทรงมีพระราชดำริให้มณฑลเหอหนานสำรวจพื้นที่ แต่แผนการนี้ก็ไม่เคยถูกนำไปปฏิบัติ
สมัยสาธารณรัฐจีน
ในปีแรกของการก่อตั้งสาธารณรัฐ (ค.ศ. 1912) มณฑลเหอหนานถูกยุบ และมีการจัดตั้งเขตเฮลั่วขึ้น โดยมีสำนักงานผู้ว่าการเขตตั้งอยู่ที่เมืองลั่วหยาง ครอบคลุม 19 อำเภอ รวมถึงเมืองลั่วหยางและเมืองหยานซือ
ในปีที่เก้าแห่งสาธารณรัฐ (1920) ขุนศึกอู๋ เป่ยฟู่ได้เข้ายึดครองลั่วหยางและจัดตั้งสำนักงานผู้ตรวจการใหญ่สองทะเลสาบและกองบัญชาการกองทัพที่สาม ในปีที่สิบสอง (1923) สำนักงานผู้ว่าราชการมณฑลเหอหนานได้ย้ายมาอยู่ที่ลั่วหยาง ทำให้ลั่วหยางกลายเป็นเมืองหลวงของมณฑล
ในปีที่ 21 แห่งสาธารณรัฐ (ค.ศ. 1932) หลังเหตุการณ์ 28 มกราคมที่เซี่ยงไฮ้ รัฐบาลแห่งชาติได้ย้ายที่ตั้งไปยังเมืองลั่วหยาง ซึ่งรู้จักกันในชื่อ "รัฐบาลแห่งชาติลั่วหยาง" เจียงไคเช็กได้จัดการประชุมวิกฤตแห่งชาติขึ้นที่ลั่วหยาง และก่อตั้งสาขาลั่วหยางของโรงเรียนนายทหารหวางปัว ในเวลานั้น ลั่วหยางถูกขนานนามว่า "บาบิโลนแห่งจีน"
ในเดือนพฤษภาคม ปี 1933 รัฐบาลชั่วคราวแห่งสาธารณรัฐเกาหลีได้ย้ายที่ตั้งไปยังเมืองลั่วหยางเพื่อจัดตั้งโรงเรียนนายทหารเกาหลี โดยมีบุคคลสำคัญหลายคน รวมถึงคิม กู พักอาศัยอยู่ที่โรงแรมลั่วจิง
ในปี ค.ศ. 1936 เจียงไคเช็กเดินทางมายังลั่วหยางเพื่อบริหารกิจการทางทหาร และสร้างวิลล่าเจียงซ่งที่เซียงซานใกล้กับหลงเหมิน หลังจากเหตุการณ์ 7 กรกฎาคม สงครามต่อต้านญี่ปุ่นก็ปะทุขึ้นอย่างเต็มรูปแบบ และลั่วหยางกลายเป็นฐานที่มั่นแนวหน้าทางเหนือ โดยมีกองบัญชาการเขตสงครามที่ 1 ตั้งอยู่ที่นั่น
ในฤดูใบไม้ร่วงของปีที่ 28 แห่งสาธารณรัฐ (1939) รัฐบาลมณฑลเหอหนานได้ย้ายไปยังเมืองลั่วหยางอีกครั้ง ทำให้เมืองนี้เป็นเมืองหลวงของมณฑลเป็นครั้งที่สอง
ในปี ค.ศ. 1944 กองทัพญี่ปุ่นได้เปิดฉากโจมตีเมืองลั่วหยางอย่างเต็มรูปแบบ และสงครามป้องกันเมืองลั่วหยางก็ปะทุขึ้น
หลังการปลดปล่อย
ในปี ค.ศ. 1948 เมืองลั่วหยางได้รับการปลดปล่อย และมีการจัดตั้งรัฐบาลประชาธิปไตยประชาชนเมืองลั่วหยางขึ้น โดยแยกพื้นที่เขตเมืองของอำเภอลั่วหยางออกมาเป็นเมือง
ในปี 1994 นักประวัติศาสตร์และนักภูมิศาสตร์ประวัติศาสตร์ ชิเว่ยเล่อ ได้ระบุว่าลั่วหยางเป็น "เมืองหลวงโบราณสมัยสิบสามราชวงศ์" โดยกล่าวว่า "ไม่ว่าจะอยู่ในกลุ่มเมืองหลวงโบราณที่ยิ่งใหญ่หกแห่งหรือเจ็ดแห่ง ลั่วหยางก็ทำหน้าที่เป็นเมืองหลวงที่เก่าแก่และยาวนานที่สุด และควรได้รับการจัดอันดับเป็นอันดับแรก"
ในปี 2007 คณะกรรมการบรรณาธิการด้านการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมเด่นของมณฑลเหอหนานได้ยกให้เมืองลั่วหยางเป็น "เมืองหลวงโบราณที่ยิ่งใหญ่อันดับหนึ่งในแปดแห่งของจีน"
ในปี 2011 เมืองลั่วหยางได้รับรางวัล "เมืองวัฒนธรรมโลก" ร่วมกันจากองค์การสหประชาชาติในฐานะยุทธศาสตร์ระหว่างประเทศเพื่อการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ พันธมิตรการพัฒนาวิทยาศาสตร์เมืองโลก และพันธมิตรเมืองพี่เมืองน้องระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นเมืองเดียวของจีนที่ได้รับเกียรตินี้
ในปี 2014 เว็บไซต์ท่องเที่ยว SmarterTravel ของอเมริกาได้แนะนำ "สิบเมืองประวัติศาสตร์ที่งดงามเหนือกาลเวลาของโลก" โดยจัดให้เมืองลั่วหยางอยู่ในอันดับแรก ซึ่งเป็นตัวแทนของเมืองหลวงโบราณที่ยิ่งใหญ่ทั้งแปดแห่งของจีน
ในเดือนเมษายน ปี 2018 การประชุม World Ancient Capitals Forum ครั้งแรกได้เปิดขึ้นที่เมืองลั่วหยาง หลังจากการปรึกหารือระหว่างฝ่ายจีนและนานาชาติ เมืองลั่วหยางได้รับการกำหนดให้เป็นสถานที่จัดงานถาวรของการประชุม World Ancient Capitals Forum
หน่วยงานบริหาร
วิวัฒนาการของแผนก
ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2493 สำนักงานเขตชานเมืองลั่วหยางได้ก่อตั้งขึ้น ในปี พ.ศ. 2497 ลั่วหยางได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลนครระดับมณฑลโดยตรงภายใต้มณฑลเหอหนาน ในปี พ.ศ. 2498 อำเภอลั่วหยางถูกยุบ โดยส่วนหนึ่งถูกผนวกเข้ากับเมืองลั่วหยาง และส่วนที่เหลือถูกจัดสรรให้กับอำเภอหยานซี อำเภอเมิ่งจิน อำเภออี้หยาง และอำเภออื่นๆ ในเดือนกรกฎาคมของปีเดียวกันนั้น อำเภอเจียนซีได้ก่อตั้งขึ้น ในปี พ.ศ. 2499 เขตเมืองเก่า อำเภอซีกง และเขตชานเมืองของลั่วหยางได้ก่อตั้งขึ้น ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2490 อำเภอฉานเหอฮุยได้ก่อตั้งขึ้น ในปี พ.ศ. 2525 อำเภอจีหลี่ได้รับการก่อตั้งขึ้นใหม่โดยได้รับอนุมัติจากสภาแห่งรัฐ ในปี พ.ศ. 2529 มณฑลลั่วหยางถูกยุบ และอำเภอหลัวหนิง อำเภออี้หยาง อำเภอซงเซียน อำเภอหลัวฉวน อำเภอรูหยาง และอำเภออี้ฉวน ถูกโอนไปรวมกับเมืองลั่วหยาง ในปี พ.ศ. 2536 อำเภอหยานซีถูกยกฐานะเป็นเมืองหยานซี ในเดือนมิถุนายน ปี 2000 เขตชานเมืองลั่วหยางได้เปลี่ยนชื่อเป็นเขตลั่วหลง
ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2564 ด้วยการอนุมัติของคณะรัฐมนตรี เมืองหยานซือระดับอำเภอถูกยุบ และจัดตั้งเป็นเขตหยานซือขึ้นแทน นอกจากนี้ อำเภอเมิ่งจินและเขตจีหลี่ก็ถูกยุบ และจัดตั้งเป็นเขตเมิ่งจินขึ้นแทน
รายละเอียดแผนก
ณ ปี 2022 เมืองลั่วหยางบริหารจัดการเขตเทศบาล 7 แห่งและอำเภอ 7 แห่ง รวมถึงเขตพัฒนาเศรษฐกิจระดับชาติอีก 2 แห่ง ที่ทำการเทศบาลตั้งอยู่ที่ 228 ถนนไคหยวน เขตลั่วหลง
ภูมิศาสตร์
ที่ตั้งและอาณาเขต
เมืองลั่วหยางตั้งอยู่ทางตะวันตกของมณฑลเหอหนาน ครอบคลุมทั้งสองฝั่งของแม่น้ำเหลืองตอนกลางและตอนล่าง ระหว่างลองจิจูด 112 องศา 8 นาที ถึง 112 องศา 59 นาที ตะวันออก และละติจูด 33 องศา 35 นาที ถึง 35 องศา 5 นาที เหนือ มีความยาวประมาณ 179 กิโลเมตรจากตะวันออกไปตะวันตก และกว้าง 168 กิโลเมตรจากเหนือไปใต้ พื้นที่ทั้งหมด 15,200 ตารางกิโลเมตร โดยเป็นพื้นที่เขตเมือง 2,274 ตารางกิโลเมตร ลั่วหยางตั้งอยู่บนจุดบรรจบของขั้นบันไดทางภูมิประเทศขั้นที่สองและสามของจีน โดยมีเทือกเขาฉินหลิงทางทิศตะวันตก เทือกเขาซ่งทางทิศตะวันออก และเทือกเขาไท่หางทางทิศเหนือ ครอบคลุมลุ่มแม่น้ำหลักสามสาย ได้แก่ แม่น้ำเหลือง แม่น้ำห้วย และแม่น้ำแยงซี โดยลุ่มแม่น้ำเหลืองครอบคลุมพื้นที่ 12,446.1 ตารางกิโลเมตร (81.8% ของพื้นที่ทั้งหมด)
ธรณีวิทยา
เมืองลั่วหยางตั้งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างที่ราบสูงจีนตอนเหนือและระบบรอยพับฉินหลิง ซึ่งครอบคลุมหน่วยทางธรณีวิทยาหลักสองหน่วย ภูมิภาคนี้มีลักษณะเด่นคือมีกิจกรรมทางธรณีวิทยาหลายเฟสที่ซับซ้อน ส่งผลกระทบอย่างมากต่อหินและแร่ ทำให้เกิดทรัพยากรแร่ที่อุดมสมบูรณ์ รอยเลื่อนลึกที่สำคัญในภูมิภาค ได้แก่ รอยเลื่อนซานเหมินเซีย-ลู่ซาน รอยเลื่อนมาฉาหยิง รอยเลื่อนหลวนฉวน และรอยเลื่อนวาซูจื่อ
ภูมิประเทศ
ภูมิประเทศของเมืองลั่วหยางนั้นสูงทางทิศตะวันตกและต่ำทางทิศตะวันออก โดยมีภูเขาคิดเป็น 45.51% เนินเขา 40.73% และที่ราบ 13.8% ภูมิภาคนี้ตั้งอยู่ในเขตเหอหนานตะวันตกและระบบเทือกเขาฉินหลิงตะวันออก ซึ่งมีเทือกเขาสำคัญสี่แห่ง ได้แก่ เทือกเขาฟู่หนิว เทือกเขาไหวฟาง เทือกเขาซงเอ๋อร์ และเทือกเขาเซียวซาน เทือกเขาฟู่หนิวมีความสูง 1,500 ถึง 2,000 เมตร เทือกเขาซงเอ๋อร์มีความสูง 1,500 ถึง 2,000 เมตร และเทือกเขาเซียวซานมีความสูง 1,200 ถึง 1,800 เมตร จุดที่สูงที่สุดในพื้นที่คือยอดเขาเหลาจุนในเทือกเขาฟู่หนิว ซึ่งมีความสูง 2,212.5 เมตร
ภูมิอากาศ
เมืองลั่วหยางมีภูมิอากาศแบบมรสุมภาคพื้นทวีปอบอุ่น โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ยต่อปีอยู่ที่ 12.2 ถึง 24.6 องศาเซลเซียส มีช่วงปลอดน้ำค้างแข็งมากกว่า 210 วัน ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปี 528 ถึง 800 มิลลิเมตร และมีแสงแดดส่องถึง 2,200 ถึง 2,300 ชั่วโมงต่อปี ฤดูกาลทั้งสี่มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน คือ ฤดูใบไม้ผลิมีลมแรงและแห้ง ฤดูร้อนร้อนและมีฝนตก ฤดูใบไม้ร่วงท้องฟ้าแจ่มใสและอากาศเย็นสบาย และฤดูหนาวหนาวเย็นมีฝนหรือหิมะตกน้อย เดือนมกราคมเป็นเดือนที่หนาวที่สุด (เฉลี่ยประมาณ 0 องศาเซลเซียส ต่ำสุดประมาณลบ 15 องศาเซลเซียส) และเดือนกรกฎาคมเป็นเดือนที่อบอุ่นที่สุด (เฉลี่ยประมาณ 27 องศาเซลเซียส สูงสุดถึง 42 องศาเซลเซียส) ฤดูกาลที่ดีที่สุดในการเยี่ยมชมลั่วหยางคือฤดูใบไม้ร่วง
อุทกวิทยา
เมืองลั่วหยางครอบคลุมลุ่มแม่น้ำหลักสามสาย ได้แก่ แม่น้ำเหลือง แม่น้ำห้วย และแม่น้ำแยงซี มีแม่น้ำและลำธารขนาดต่างๆ มากกว่า 27,000 สาย รวมถึง 7,500 สายที่มีน้ำไหลตลอดปีหรือตามฤดูกาล แม่น้ำสายหลัก ได้แก่ แม่น้ำเหลือง (แม่น้ำชายแดนทางเหนือ ไหลผ่านอาณาเขต 97 กิโลเมตร) แม่น้ำหลัว (200 กิโลเมตร) และแม่น้ำอี (175.3 กิโลเมตร มีต้นกำเนิดจากเทือกเขาฟู่หนิวในอำเภอลวนฉวน และไหลมาบรรจบกับแม่น้ำหลัวที่เมืองหยานซี)
ดิน
เมืองลั่วหยางมีดินสองประเภทหลักและห้าประเภทย่อย ดินป่าสีน้ำตาลกระจายตัวอยู่บนภูเขาที่มีความสูงตั้งแต่ 800 ถึง 1,000 เมตร ดินสีอบเชยมีการกระจายตัวอย่างกว้างขวางที่สุดในทุกอำเภอ และดินตะกอนพบได้ตามริมฝั่งแม่น้ำ
ทรัพยากรธรรมชาติ
ทรัพยากรน้ำ
เมืองลั่วหยางมีอ่างเก็บน้ำขนาดต่างๆ สร้างอยู่ตามแนวแม่น้ำ ปริมาณน้ำรวมเฉลี่ยหลายปี (ปี 1980 ถึง 1999) อยู่ที่ 2.81 พันล้านลูกบิดเมตร ประกอบด้วยน้ำผิวดิน 2.627 พันล้านลูกบิดเมตร และน้ำบาดาล 1.679 พันล้านลูกบิดเมตร
ทรัพยากรพืช
เมืองลั่วหยางยังคงรักษาพื้นที่ป่าไว้ได้ 4.3738 ล้านหมู่ (ประมาณ 291,600 เฮกตาร์) โดยมีพืชไม้ 85 วงศ์ 252 สกุล และ 831 ชนิด คิดเป็น 69.3% ของพื้นที่ป่าทั้งหมดในมณฑลเหอหนาน มีพืช 64 ชนิดที่ได้รับการคุ้มครองในระดับชาติหรือระดับมณฑล และมีการบันทึกต้นไม้ที่มีอายุมากกว่า 100 ปี มากกว่า 2,000 ต้น จาก 49 ชนิด
ทรัพยากรสัตว์
อาณาเขตของเมืองลั่วหยางตั้งอยู่บนเส้นแบ่งเขตแดนระหว่างเขตภูมิอากาศพาลีอาร์กติกและเขตภูมิอากาศตะวันออกตามแนวเทือกเขาฟู่หนิว สัตว์ป่ามีกระดูกสันหลังบนบกมีจำนวน 365 ชนิด (บวกอีก 9 ชนิดย่อย) คิดเป็น 15.89% ของจำนวนสัตว์ทั้งหมดในประเทศ และ 77.2% ของจำนวนสัตว์ทั้งหมดในมณฑลเหอหนาน มีสัตว์ 12 ชนิดที่ได้รับการคุ้มครองระดับหนึ่งของประเทศ และ 58 ชนิดที่ได้รับการคุ้มครองระดับสอง
ทรัพยากรแร่
เมืองลั่วหยางมีทรัพยากรแร่ใต้ดินที่อุดมสมบูรณ์ รวมถึงแร่กว่า 40 ชนิด เช่น ถ่านหิน เหล็ก ตะกั่ว ทองคำ เงิน อลูมิเนียม โมลิบเดนัม ทองแดง ทังสเตน สังกะสี ควอตซ์ แอสเบสตอส ยิปซัม หินปูน หินอ่อน หินแกรนิต และอื่นๆ
ประชากร
ตัวเลขประชากร
ณ สิ้นปี 2025 ประชากรประจำของเมืองลั่วหยางมีจำนวน 7.083 ล้านคน โดยมีประชากรในเขตเมือง 4.893 ล้านคน และอัตราการเป็นเมืองอยู่ที่ 69.08% อัตราการเกิดอยู่ที่ 6.52 ต่อพันคน อัตราการตายอยู่ที่ 8.08 ต่อพันคน และอัตราการเติบโตตามธรรมชาติอยู่ที่ลบ 1.55 ต่อพันคน
องค์ประกอบทางชาติพันธุ์
เมืองลั่วหยางเป็นเมืองที่มีหลายเชื้อชาติ โดยมีกลุ่มชาติพันธุ์ถึง 45 กลุ่ม ชาวฮั่นคิดเป็นประมาณ 98.8% ของประชากรทั้งหมด ในขณะที่ชนกลุ่มน้อยคิดเป็นประมาณ 1.2% กลุ่มชาติพันธุ์ที่มีสมาชิกมากกว่า 1,000 คน ได้แก่ ชาวฮุย ชาวแมนจู และชาวมองโกล ชาวฮุยเป็นชนกลุ่มน้อยที่ใหญ่ที่สุด มีประชากรเกือบ 60,000 คน คิดเป็นกว่า 80% ของประชากรชนกลุ่มน้อยทั้งหมด
การเมือง
เศรษฐกิจ
ภาพรวม
ในปี 2025 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ของเมืองลั่วหยางอยู่ที่ 616.452 พันล้านหยวน (ประมาณ 85.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 6.0% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้าในราคาเดียวกัน มูลค่าเพิ่มของภาคอุตสาหกรรมขั้นต้นอยู่ที่ 23.071 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 3.9% ภาคอุตสาหกรรมขั้นรองอยู่ที่ 247.063 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 6.2% และภาคอุตสาหกรรมขั้นที่สามอยู่ที่ 346.318 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 6.0% อัตราส่วนโครงสร้างสามภาคส่วนอยู่ที่ 3.7:40.1:56.2
อุตสาหกรรมหลัก
ในปี 2024 ผลผลิตธัญพืชรวมของเมืองลั่วหยางอยู่ที่ 2.4965 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 3.36% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า โดยแบ่งเป็นธัญพืชฤดูร้อน 1.2246 ล้านตัน และธัญพืชฤดูใบไม้ร่วง 1.2718 ล้านตัน ผลผลิตผักและเห็ดกินได้อยู่ที่ 2.9004 ล้านตัน และผลผลิตผลไม้สวนอยู่ที่ 957,400 ตัน ในปี 2025 พื้นที่เพาะปลูกธัญพืชครอบคลุม 7.449 ล้านหมู่ โดยมีผลผลิตธัญพืชรวม 2.473 ล้านตัน ผลผลิตพืชน้ำมันอยู่ที่ 145,000 ตัน ผลผลิตผัก 2.856 ล้านตัน ผลผลิตเห็ดกินได้ 134,000 ตัน ผลผลิตผลไม้ 1.293 ล้านตัน และผลผลิตสมุนไพรจีน 147,000 ตัน ผลผลิตเนื้อหมู เนื้อวัว และเนื้อแกะรวมอยู่ที่ 199,000 ตัน เพิ่มขึ้น 6.4% จำนวนสุกรคงเหลือ ณ สิ้นปีอยู่ที่ 1.33 ล้านตัว และจำนวนโคคงเหลืออยู่ที่ 289,000 ตัว
อุตสาหกรรมรอง
ในปี 2024 มูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ในเมืองลั่วหยางเติบโตขึ้น 7.0% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า โดยในจำนวน 39 ประเภทอุตสาหกรรม มี 28 ประเภทที่เติบโต อุตสาหกรรมปิโตรเคมีเติบโต 9.2% และอุตสาหกรรมการผลิตอุปกรณ์เติบโต 15.6% ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงพฤศจิกายน กำไรของอุตสาหกรรมขนาดใหญ่รวมอยู่ที่ 30.33 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 30.1% โดยมีอัตราส่วนรายได้ต่อกำไรอยู่ที่ 6.9% ในปี 2025 มูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมขนาดใหญ่เติบโตขึ้น 8.5% มูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมการผลิตอุปกรณ์เติบโต 20.7% คิดเป็น 29.4% ของอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ทั้งหมด อุตสาหกรรมไฮเทคเติบโต 11.7% (59.3% ของทั้งหมด) และอุตสาหกรรมเกิดใหม่เชิงกลยุทธ์เติบโต 32.8% (18.9% ของทั้งหมด) มูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมการก่อสร้างอยู่ที่ 42.225 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 0.3%
อุตสาหกรรมบริการ
ตั้งแต่เดือนมกราคมถึงพฤศจิกายน 2024 อุตสาหกรรมบริการหลัก 6 ใน 10 ประเภทมีรายได้เติบโต โดยบริการอินเทอร์เน็ตและซอฟต์แวร์เติบโต 10.4% และบริการเช่าซื้อและธุรกิจเติบโต 16.7% เมืองลั่วหยางประสบความสำเร็จในการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมชาวฮักกาโลกครั้งที่ 33 และจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวมากกว่า 700 รายการ รายได้ของอุตสาหกรรมบันเทิงเติบโต 13.6%
ในปี 2024 ยอดขายปลีกสินค้าอุปโภคบริโภครวมทั้งสิ้น 260.54 พันล้านหยวน (ประมาณ 36.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 6.2% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า ยอดขายปลีกในชนบทขนาดใหญ่เติบโต 17.5% ยอดขายปลีกรถยนต์พลังงานใหม่เติบโต 41.4% และยอดขายปลีกเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านเติบโต 23.3% ในปี 2025 ยอดขายปลีกรวมทั้งสิ้น 247.51 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 5.7% โดยยอดขายปลีกในเมืองอยู่ที่ 217.06 พันล้านหยวน (เพิ่มขึ้น 6.0%) และยอดขายปลีกในชนบทอยู่ที่ 30.44 พันล้านหยวน (เพิ่มขึ้น 3.0%) ณ สิ้นปี 2025 ยอดเงินฝากรวมในสถาบันการเงินอยู่ที่ 912.802 พันล้านหยวน (ประมาณ 126.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 8.1% และยอดสินเชื่อรวมอยู่ที่ 723.008 พันล้านหยวน (ประมาณ 100.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 1.1%
บริการสังคม
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ณ สิ้นปี 2025 เมืองลั่วหยางมีศูนย์เทคโนโลยีระดับจังหวัดขึ้นไป 168 แห่ง (ระดับชาติ 19 แห่ง) ห้องปฏิบัติการวิศวกรรม 123 แห่ง (ระดับชาติ 7 แห่ง) ศูนย์วิจัยเทคโนโลยีวิศวกรรม 432 แห่ง (ระดับชาติ 2 แห่ง) และห้องปฏิบัติการสำคัญระดับจังหวัด 23 แห่ง มีการจดสิทธิบัตรทั้งหมด 9,797 ฉบับ สิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์ที่มีผลบังคับใช้แล้วมีจำนวน 16,785 ฉบับ เพิ่มขึ้น 12.1% และมีการลงนามในสัญญาด้านเทคโนโลยีมูลค่า 28.49 พันล้านหยวน
การศึกษา
ในปี 2025 เมืองลั่วหยางมีสถาบันอุดมศึกษาปกติ 9 แห่ง มีนักศึกษาลงทะเบียน 231,000 คน โรงเรียนมัธยมปลายปกติ 84 แห่ง มีนักเรียน 167,000 คน โรงเรียนมัธยมต้น 305 แห่ง มีนักเรียน 304,000 คน โรงเรียนประถมศึกษา 665 แห่ง มีนักเรียน 586,000 คน และโรงเรียนอนุบาล มีเด็กลงทะเบียน 208,000 คน
วัฒนธรรม
ณ สิ้นปี 2025 เมืองลั่วหยางมีศูนย์วัฒนธรรม 15 แห่ง ห้องสมุดสาธารณะ 15 แห่ง และพิพิธภัณฑ์ 112 แห่ง มีแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับการคุ้มครองระดับชาติ 51 แห่ง และระดับจังหวัด 146 แห่ง โดยมี 9 แห่งที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาติ การเข้าถึงวิทยุครอบคลุมประชากร 99.19% และโทรทัศน์ครอบคลุม 99.31% เมืองนี้มีนักท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ 160 ล้านคน เพิ่มขึ้น 3.3% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า รวมถึงแหล่งท่องเที่ยวระดับ 5A 5 แห่ง และระดับ 4A 36 แห่ง มีโรงแรมระดับดาว 38 แห่ง และบริษัทท่องเที่ยว 192 แห่ง
การดูแลสุขภาพ
ณ สิ้นปี 2025 เมืองลั่วหยางมีสถานพยาบาล 5,604 แห่ง รวมเตียง 57,497 เตียง โดยแบ่งเป็นโรงพยาบาล 308 แห่ง และศูนย์สุขภาพประจำตำบล รวมเตียง 53,689 เตียง มีบุคลากรทางการแพทย์ 70,214 คน ประกอบด้วยแพทย์และผู้ช่วยแพทย์ที่ได้รับใบอนุญาต 26,816 คน และพยาบาลวิชาชีพ 33,365 คน
ประกันสังคม
ในปี 2025 เมืองลั่วหยางสร้างงานในเมืองใหม่ 106,000 ตำแหน่ง โดยมีผู้ว่างงานได้รับการจ้างงานใหม่ 25,000 คน และผู้ที่มีปัญหาด้านการจ้างงานได้รับการจัดหางาน 9,500 คน ณ สิ้นปี 2025 มีผู้เข้าร่วมโครงการประกันบำนาญขั้นพื้นฐานของพนักงานในเมือง 1.9323 ล้านคน และผู้เข้าร่วมโครงการประกันบำนาญขั้นพื้นฐานของผู้อยู่อาศัยในเมืองและชนบท 3.2675 ล้านคน ผู้เข้าร่วมโครงการประกันสุขภาพขั้นพื้นฐานมีจำนวน 6.5411 ล้านคน (รวมผู้เกษียณอายุ)
กีฬา
ณ สิ้นปี 2025 เมืองลั่วหยางมีสถานที่จัดการแข่งขันกีฬา 21,872 แห่ง ครอบคลุมพื้นที่ 20.259 ล้านตารางเมตร นักกีฬาได้รับเหรียญรางวัลระดับจังหวัดขึ้นไป 1,004 เหรียญ โดยแบ่งเป็นเหรียญทอง 325 เหรียญ เหรียญเงิน 328 เหรียญ และเหรียญทองแดง 358 เหรียญ
การปกป้องสิ่งแวดล้อม
ในปี 2025 การใช้พลังงานโดยรวมของภาคอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ลดลง 2.0% และการใช้พลังงานต่อหน่วยมูลค่าเพิ่มลดลง 9.7% อัตราการปฏิบัติตามมาตรฐานคุณภาพน้ำในระดับประเทศและระดับจังหวัดอยู่ที่ 100% และอัตราการใช้ประโยชน์ที่ดินเกษตรปนเปื้อนอย่างปลอดภัยอยู่ที่ 100% สัดส่วนของวันที่คุณภาพอากาศดีอยู่ที่ 71.9% โดยมีค่าความเข้มข้นของ PM2.5 เฉลี่ย 40.0 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร มีเขตอนุรักษ์ธรรมชาติ 4 แห่ง (ระดับชาติ 2 แห่ง) และอุทยานป่าไม้ 14 แห่ง (ระดับชาติ 6 แห่ง)
การขนส่ง
ภาพรวม
ในปี 2025 ปริมาณการขนส่งสินค้าทางทางหลวงของเมืองลั่วหยางอยู่ที่ 180 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 5.4%) มูลค่าการขนส่งสินค้าทางทางหลวงอยู่ที่ 45.74 พันล้านตัน-กิโลเมตร (เพิ่มขึ้น 4.2%) ปริมาณผู้โดยสารทางทางหลวงอยู่ที่ 54.721 ล้านคน (เพิ่มขึ้น 1.1%) และจำนวนผู้โดยสารที่ผ่านสนามบินอยู่ที่ 955,000 คน (ลดลง 19.9%)
การบิน
สนามบินลั่วหยางเป่ยเจียวเริ่มก่อสร้างในปี 1986 และเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 26 กันยายน 1987 มีการขยายสนามบินครั้งใหญ่ในปี 2008 โดยอาคารผู้โดยสารใหม่ขนาด 14,800 ตารางเมตร เปิดใช้งานในเดือนเมษายน 2010 ในปี 2016 ได้มีการเพิ่มลานจอดเครื่องบินใหม่ 3 แห่ง และลานละลายน้ำแข็ง ทำให้พื้นที่ลานจอดเครื่องบินรวมเป็น 62,580 ตารางเมตร ในปี 2018 สนามบินแห่งนี้รองรับผู้โดยสาร 1.3151 ล้านคน (เพิ่มขึ้น 48.72%) และสินค้า 1,339.13 ตัน (ลดลง 8.81%)
ทางรถไฟ
เมืองลั่วหยางมีระบบรถไฟระหว่างเมืองให้บริการ ได้แก่ รถไฟระหว่างเมืองเจิ้ง-ลั่ว, รถไฟระหว่างเมืองลั่วหยาง-สนามบินซินเจิ้ง, รถไฟระหว่างเมืองเจียว-ลั่ว และรถไฟระหว่างเมืองลั่ว-ผิง เครือข่ายรถไฟฟ้ารางเบาในเมืองประกอบด้วย 4 สาย รวมระยะทาง 102.6 กิโลเมตร มี 63 สถานี รวมถึงสถานีเชื่อมต่อ 8 สถานี
ทางหลวง
ทางหลวงในระดับชาติและระดับจังหวัด ได้แก่ ทางด่วนลั่วหยาง-เอี้ยนสือ ทางด่วนลั่วหยาง-อี้หยาง ทางด่วนลั่วหยาง-หลวนชวน และทางด่วนลั่วหยาง-จีลี่
ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
ที่มาของชื่อ
เมืองลั่วหยางได้รับการตั้งชื่อตามที่ตั้งอยู่บนฝั่งเหนือ (หยาง) ของแม่น้ำลั่ว
ราชวงศ์ที่ฉวยโอกาสจากตรงนี้
จำนวนราชวงศ์ที่สถาปนาเมืองหลวงในลั่วหยางนั้นมีการนับแตกต่างกันไป บ้างก็ว่าสิบสาม บ้างก็ว่าสิบห้า หรือบ้างก็ว่าสิบแปด นักประวัติศาสตร์ฉือเหว่ยเล่อกล่าวว่า "ไม่ว่าจะในบรรดาเมืองหลวงโบราณที่ยิ่งใหญ่ทั้งหกหรือเจ็ดแห่ง ลั่วหยางก็เป็นเมืองหลวงที่เก่าแก่และยาวนานที่สุด และควรได้รับการจัดอันดับเป็นอันดับแรก" คณะบรรณาธิการนิตยสารการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมมณฑลเหอหนานเรียกลั่วหยางว่า "เมืองหลวงโบราณที่ยิ่งใหญ่อันดับหนึ่งในแปดแห่งของจีน" และนิตยสารการค้าของจีนเรียกมันว่า "เมืองหลวงโบราณที่ยิ่งใหญ่อันดับหนึ่งในสี่แห่งของจีน" นักวิชาการรวมถึงฉือเหว่ยเล่อ ซูเจี้ยน และฉือเนียนไห่ ต่างเห็นพ้องต้องกันว่ามีสิบสามราชวงศ์ แม้ว่าจะมีความเห็นแตกต่างกันในรายละเอียด เมิ่งหลิงจุนเสนอว่ามีสิบห้าราชวงศ์ในปี 1991 และหลี่เจิ้งกังและเจิ้งเจิ้นฟู่เสนอว่ามีสิบแปดราชวงศ์ในหนังสือประวัติศาสตร์ทั่วไปของลั่วหยาง
ต้นกำเนิดทางวัฒนธรรม
เมืองลั่วหยางเป็นสถานที่กำเนิดของลัทธิขงจื๊อ แหล่งกำเนิดของลัทธิเต๋า สถานที่แรกของการเผยแพร่พระพุทธศาสนา แหล่งกำเนิดของลัทธิเสวียนเสวี่ย (ลัทธิเต๋าใหม่) และต้นกำเนิดของลัทธิขงจื๊อใหม่ สิ่งประดิษฐ์ที่ยิ่งใหญ่สามอย่างจากสี่อย่างของจีนโบราณ ได้แก่ เข็มทิศ การทำกระดาษ และการพิมพ์ ล้วนมีต้นกำเนิดที่นี่ ลั่วหยางยังเป็นรากฐานทางวัฒนธรรมของชาวฮักกามากกว่า 100 ล้านคนทั่วโลก ซึ่งมีบรรพบุรุษมาจากภูมิภาคนี้ ร้อยละ 70 ของนามสกุลตระกูลใหญ่ๆ ของจีนมีต้นกำเนิดมาจากที่นี่ วัฒนธรรมเหอหลัว ซึ่งแสดงโดย "แผนที่แม่น้ำและอักษรหลัว" เป็นรากฐานทางวัฒนธรรมของอารยธรรมหัวเซี่ย ในเดือนกันยายนปี 2009 ตัวแทนชาวฮักกาจากทั่วโลกได้มารวมตัวกันที่ภูเขาหูโถวซานในเมืองเหยียนซี เพื่อสร้างอนุสรณ์สถานการอพยพของบรรพบุรุษชาวฮักกาภาคกลางและอุทยานอนุสรณ์สถานดินแดนบรรพบุรุษชาวฮักกาโลก ในปี 2021 หอรำลึกต้นกำเนิดลั่วหยาง Hakka เปิดทำการในเขตอี้ปิน
ภาพรวมศาสนา
เมืองลั่วหยางเป็นศูนย์รวมของสามสำนักคิด (ขงจื๊อ พุทธศาสนา และลัทธิเต๋า) ศาสนาหลักในเมืองนี้ได้แก่ พุทธศาสนา ลัทธิเต๋า คริสต์ศาสนานิกายโปรเตสแตนต์ นิกายคาทอลิก และอิสลาม ในปี 2000 เมืองลั่วหยางมีผู้นับถือศาสนา 260,000 คน สถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาที่ได้รับอนุญาต 594 แห่ง และองค์กรทางศาสนา 7 แห่ง
มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
ดอกไม้เมืองลั่วหยาง
การปลูกดอกโบตั๋นในลั่วหยางเริ่มขึ้นในแถบเหอหลัวในสมัยราชวงศ์สุ่ย เจริญรุ่งเรืองในสมัยราชวงศ์ถัง และรุ่งเรืองถึงขีดสุดในสมัยราชวงศ์ซ่ง ดังที่กวีสมัยราชวงศ์ถังอย่างหลิวหยูซีและไป่จูยี่ได้กล่าวสรรเสริญว่า "มีเพียงดอกโบตั๋นเท่านั้นที่แสดงถึงสีประจำชาติที่แท้จริง เมื่อมันเบ่งบาน มันจะทำให้เมืองหลวงเคลื่อนไหว" ในปี 1982 สภาประชาชนเทศบาลเมืองลั่วหยางได้ประกาศอย่างเป็นทางการให้ดอกโบตั๋นเป็นดอกไม้ประจำเมือง ดอกโบตั๋นของลั่วหยางมี 9 ระบบสีหลัก ได้แก่ แดง ขาว ชมพู เหลือง ม่วง น้ำเงิน เขียว ดำ และหลากสี และมี 10 รูปแบบดอกไม้ รวมถึงแบบกลีบเดี่ยว ดอกบัว ดอกเบญจมาศ ดอกกุหลาบ ดอกมงกุฎ และดอกไฮเดรนเจีย
เทศกาลพื้นบ้าน
เทศกาลดอกโบตั๋นลั่วหยางเริ่มต้นขึ้นในปี 1983 ในปี 2008 ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาติโดยคณะรัฐมนตรี และในปี 2010 ได้เปลี่ยนชื่ออย่างเป็นทางการเป็น "เทศกาลวัฒนธรรมดอกโบตั๋นลั่วหยางแห่งประเทศจีน"
อาหารท้องถิ่นขึ้นชื่อ
งานเลี้ยงน้ำซุ่ยซีแห่งลั่วหยางเป็นอาหารพื้นเมืองขึ้นชื่อ ซึ่งเป็นงานเลี้ยงแบบดั้งเดิมที่มีอาหาร 24 อย่างพร้อมซุปและน้ำซุปต่างๆ สืบเนื่องมาจากสมัยราชวงศ์ถัง
จุดชมวิว
ภาพรวม
ในปี 2022 เมืองลั่วหยางต้อนรับนักท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ 80 ล้านคน (ลดลง 31.0% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า) โดยมีรายได้จากการท่องเที่ยว 60.5 พันล้านหยวน (ลดลง 34.5%) เมืองนี้มีสถานที่ท่องเที่ยวระดับ A จำนวน 66 แห่ง รวมถึงสถานที่ระดับ 5A จำนวน 5 แห่ง และสถานที่ระดับ 4A จำนวน 30 แห่ง โรงแรมระดับดาว 42 แห่ง และบริษัทท่องเที่ยว 104 แห่ง
สถานที่ท่องเที่ยว
สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญในลั่วหยาง ได้แก่ ถ้ำหลงเหมิน (มรดกโลกของยูเนสโก), วัดม้าขาว (วัดพุทธแห่งแรกของจีน), สุสานกวนหลิน (สถานที่ฝังศพของขุนพลในตำนาน กวนอู), พิพิธภัณฑ์รถม้าหกม้าของพระเถระสวรรค์, พิพิธภัณฑ์ลั่วหยาง, อุทยานมรดกแห่งชาติเมืองลั่วหยางสมัยราชวงศ์สุ่ยถัง และพิพิธภัณฑ์แหล่งโบราณสถานเอ๋อลี่โถว
ความเคลื่อนไหวล่าสุดของเมือง
เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2567 รัฐบาลมณฑลเหอหนานได้ประกาศว่าเมืองลั่วหยางได้รับการกำหนดให้เป็น "เมืองใหญ่" ภายใต้แผนพัฒนาเขตมหานครเจิ้งโจว โดยจะเร่งการก่อสร้างเมืองลั่วหยางให้เป็นศูนย์กลางย่อยของกลุ่มเมืองในที่ราบภาคกลาง
เมืองพี่น้อง
บุคคลสำคัญ
เมืองนี้ให้เกียรติแก่ทุกคน
ข้อมูลการเดินทางอาจมีการเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบเวลาเปิดทำการ การสำรองที่นั่ง และข้อกำหนดในการเข้าประเทศก่อนเดินทาง




พูดคุยเรื่องเที่ยว
เริ่มต้นบทสนทนาด้วยเคล็ดลับที่เป็นประโยชน์หรือคำถาม