Podróż do Chin po swojemu
Odkryj mapę
Cel podróży / Miasto Luoyang

Miasto Luoyang

Miasto LuoyangLuoyang to miasto o statusie prefektury w prowincji Henan, położone w zachodniej części prowincji. Graniczy z Zhengzhou na wschodzie, Sanmenxią na zachodzie, Pingdingshan i Nanyang na południu oraz Jiaozuo i Jiyuan na południu.

Miasto Luoyang

Luoyang to miasto o statusie prefektury w prowincji Henan, położone w zachodniej części prowincji. Graniczy z Zhengzhou od wschodu, Sanmenxią od zachodu, Pingdingshan i Nanyang od południa oraz Jiaozuo i Jiyuan od północy. Zajmuje powierzchnię 15 230 kilometrów kwadratowych i administruje 7 dystryktami miejskimi, 7 powiatami i 2 strefami rozwoju na poziomie krajowym. Na koniec 2025 roku liczba stałych mieszkańców wynosiła 7,083 miliona. Luoyang, w skrócie „Luo”, znany dawniej jako Zhongguo (Chiny), Shendu (Boska Stolica), Luoyi, Chengzhou i Luojing, jest Światowym Miastem Kultury, jednym z pierwszych Narodowych Miast Historycznych i Kulturalnych, Narodowym Regionalnym Miastem Centralnym, podcentrum klastra miast Równin Centralnych, ważnym miastem węzłowym Inicjatywy Pasa i Szlaku oraz podcentrum prowincji Henan. Nazwa Luoyang pochodzi od jego położenia na północnym (yang) brzegu rzeki Luo. Z ponad 5000 lat cywilizacji, ponad 4000 lat historii budowy miast i ponad 1500 lat jako stolica, Luoyang jest kolebką cywilizacji Huaxia, kolebką narodu chińskiego, miejscem narodzin cesarzy Yan i Żółtego Cesarza, źródłem pochodzenia chińskich znaków, wschodnim punktem początkowym Jedwabnego Szlaku, centrum Wielkiego Kanału Sui-Tang oraz dworem przodków Trzech Nauk (konfucjanizmu, buddyzmu i taoizmu). Trzynaście dynastii – w tym Xia, Shang, Zachodnie Zhou, Wschodnie Zhou, Wschodnie Han, Cao Wei, Zachodnie Jin, Północne Wei, Sui, Tang (w tym Wu Zhou), Późniejsze Liang, Późniejsze Tang i Późniejsze Jin – ustanowiło tu swoje stolice (niektórzy badacze doliczają ich 15). Luoyang to chińskie miasto o najwcześniejszym założeniu, największej liczbie dynastii, najdłuższym okresie istnienia i największym wpływie jako stolica, co przyniosło mu tytuł „Pierwszej Starożytnej Stolicy Chin”. Obok Rzymu, Teb i Babilonu, jest znane jako jedna z „Czterech Wielkich Starożytnych Stolic Świata” i zajmuje pierwsze miejsce wśród nich. Jest również jedynym chińskim miastem wybranym do grona „Czterech Wielkich Świętych Miast Świata” i uhonorowanym przez Organizację Narodów Zjednoczonych tytułem „Światowego Miasta Kultury”, a także stanowi stałe miejsce Światowego Forum Starożytnych Stolic. Luoyang posiada pięć głównych ruin stolic – Erlitou, Yanshi Shang, Wschodnie Królewskie Miasto Zhou, Starożytne Miasto Han-Wei i Sui-Tang Luoyang – a także trzy obiekty i sześć miejsc światowego dziedzictwa kulturowego (Groty Longmen, Wielki Kanał i Jedwabny Szlak), pięć atrakcji turystycznych kategorii 5A i trzydzieści atrakcji kategorii 4A. Miasto otrzymało tytuły m.in.: Chińskiego Miasta Doskonałego Turystyki, Narodowego Miasta Ogrodu, Narodowego Miasta Sanitarnego i Narodowego Miasta Cywilizowanego. W 2025 roku PKB Luoyangu osiągnął 616,452 mld juanów (około 85,6 mld dolarów), rosnąc o 6,0% rok do roku, co plasuje je na drugim miejscu w rankingu miast.

Ewolucja historyczna

Okres starożytny

Już w epoce paleolitu, około 500 000–600 000 lat temu, pierwsi mieszkańcy żyli i prosperowali na tych terenach. Starożytna stolica Huaxu znajdowała się na górze Yisushan w Luoyang, skąd wywodzą się zwyczaje obchodzenia Nowego Roku i kultu przodków podczas Święta Wiosny. Fuxi urodził się w Leize (rzeka Lei w Luoyang) i w Mengjin w Luoyang spotkał Smoczego Konia niosącego Mapę Rzeki i stworzył Osiem Trygramów (Bagua), czyniąc Luoyang miejscem narodzin Ośmiu Trygramów. Fuxi wydziedziczył Nüwę na północ od rzeki Ru, która ma swój początek w powiecie Songxian w Luoyang; głównym obszarem działalności Nüwy był region Heluo, gdzie rozgrywały się legendy, takie jak ta o stworzeniu ludzkości przez Nüwę.

W epoce neolitu wiele klanów plemiennych rozprzestrzeniło się wzdłuż obu brzegów środkowego biegu Żółtej Rzeki oraz na tarasach rzek Yi, Luo, Chan i Jian. Yan i Żółci Cesarze, kulturowi przodkowie narodu chińskiego, urodzili się na górze Pingfengshan w Luoyang, co sprawiło, że Luoyang zyskało przydomek „Ojczystego Miasta Yan i Huang”. Cesarz Yan ustanowił swoją stolicę nad rzeką Yi w Luoyang i dlatego nazywano go „Yiqi”. Żółty Cesarz zbudował swoją stolicę na górze Qingyaoshan w Luoyang i zawarł sojusz z cesarzem Yan w Xitaishan w Ruyang. W pięćdziesiątym roku panowania Żółtego Cesarza feniksy przyleciały do ​​Luoyang, a cesarz złożył ofiary rzece Luo, przyjmując wszystkie bóstwa na Jasnym Dworze – Luoyang odtąd nazywano „Miastem Feniksa”. Leizu, główna małżonka Żółtego Cesarza, hodowała jedwabniki i wynalazła jedwab w Luoyang, dzięki czemu chiński jedwab zyskał światową sławę. Cangjie wspięła się na górę Yangxushan w Luoning i, zainspirowana boskim żółwiem noszącym pismo rzeki Luo, wynalazła pismo, czyniąc Luoyang miejscem narodzin chińskich znaków; platforma pisarska Cangjie przetrwała do dziś.

Zhuanxu, jeden z Pięciu Cesarzy, rezydował w „Ruoshui”, uważano, że to rzeka Ru, mająca swój początek w okręgu Songxian w Luoyang. Gonggong, który mieszkał w dorzeczu rzeki Gong w Luoyang, przegrał walkę z Zhuanxu o tron ​​i z wściekłością zaatakował górę Buzhou. Cesarz Ku ustanowił swoją stolicę w Yanshi w Luoyang, a jego córka Chang'e pozostawiła po sobie legendę o podróży na Księżyc. Yao urodził się nad rzeką Luo i wychował nad rzeką Yi, później zbudował ołtarz w regionie Heluo i wspiął się na górę Shouyangshan, aby abdykować na rzecz Shuna.

Prawie 200 stanowisk osadniczych odkrytych wokół Luoyang po założeniu Nowych Chin, w tym stanowisko kulturowe Sunqitun, stanowisko Wangwan i stanowisko Zhaili, upamiętniają miejsca, w których żyli ludzie w tamtej epoce.

Okresy Xia, Shang i Zhou

Na początku panowania dynastii Xia, Yu podzielił królestwo na Dziewięć Prowincji, a region Heluo należał do starożytnego Yuzhou. Wielki Yu ujarzmił wody w Luoyang, wycinając Longmen i oczyszczając Yique, a także zwołał feudałów na górę Santushan w Luoyang, gdzie „dziesięć tysięcy stanów nosiło jadeit i jedwab”. Luoyang był centralnym regionem powstania i działalności dynastii Xia; Tai Kang, Zhong Kang i Jie z Xia ustanowili swoje stolice w Zhenxun – dzisiejszej miejscowości Erlitou w Luoyang. Kultura Erlitou jest uważana za twórcę ortodoksji Huaxia oraz rdzeń i przywódcę całego procesu rozwoju chińskiej cywilizacji. Stanowisko Erlitou dostarczyło „Pierwszego Smoka Chin” – turkusowy artefakt w kształcie smoka – powszechnie uważany przez społeczność akademicką za najbardziej bezpośrednie i ortodoksyjne źródło chińskiego totemu smoka oraz najwcześniejszy i niezbity dowód na to, że Chińczycy są „potomkami Smoka”. Stanowisko Erlitou dostarczyło również najwcześniejszej chińskiej porcelany – „prymitywnej porcelany” – dzięki czemu Luoyang zyskało tytuły „Źródła chińskiej ceramiki” i „Najstarszej stolicy porcelany na świecie”. Mówi się, że od tego pochodzi angielska nazwa Chin – „China”.

Około 1600 roku p.n.e. powstała dynastia Shang, a Shang Tang ustanowił swoją stolicę w Xibo – dzisiejszym mieście Yanshi Shang w Luoyang – pierwszej stolicy dynastii Shang. Od Shang Tang do dziewiątego króla Shang, Tai Wu, dwór rezydował w Xibo. Miasto Yanshi Shang jest najwcześniejszym, największym i najlepiej zachowanym miastem z czasów wczesnej dynastii Shang odkrytym do tej pory w Chinach.

W 1046 roku p.n.e., po obaleniu dynastii Shang przez Zachodnie Zhou, król Wu z dynastii Zhou postanowił przenieść stolicę do Luoyi, nazywając ją „Zhongguo” (Chiny), i postanowił „zamieszkać w tym Państwie Środka” – jest to najwcześniejsze znane wystąpienie terminu „Zhongguo”. Przeniósł Dziewięć Trójnógów, symbole władzy królewskiej, do Luoyi i nakazał księciu Zhou budowę Miasta Królewskiego i miasta Chengzhou na północnym brzegu rzeki Luo. Król Cheng z dynastii Zhou formalnie przeniósł stolicę do Luoyi, jako centrum królestwa, co historycznie znane jest jako „Przeniesienie Króla Chenga do Luo”. Za piątego panowania króla Mu z dynastii Zhou, Luoyang pozostał stolicą Zachodniego Zhou.

W pierwszym roku panowania króla Pinga z dynastii Zhou (770 p.n.e.) król Ping wyruszył na wschód do Luoyi, co zapoczątkowało Wschodnią Dynastię Zhou.

Okresy Qin i Han

W pierwszym roku panowania króla Zhuangxianga z dynastii Qin (249 p.n.e.), Qin ustanowił komandorię Sanchuan w Luoyang, której siedzibą było miasto Chengzhou.

W 219 r. p.n.e. Qin Shi Huang (Ying Zheng) poprowadził swoich ministrów, aby złożyć ofiary rzece Luo i skomponował „Pieśń ofiarną rzece Luo” – jedyny poemat, jaki pozostawił po sobie Qin Shi Huang.

W pierwszym roku panowania króla Han (206 p.n.e.) Xiang Yu nadał Shen Yangowi tytuł króla Henan, rezydującego w Luoyang.

W piątym roku panowania Han Gaozu (202 p.n.e.) Liu Bang założył dynastię Han i początkowo ustanowił stolicę w Luoyang, co historycznie zapisano w następujący sposób: „Królestwo zostało zasiedlone, a Najwyższy Przodek ustanowił swoją stolicę w Luoyang, a wszyscy panowie się podporządkowali”. Zmienił nazwę komandorii Sanchuan na komandorię Henan, zarządzając Luoyangiem z 22 powiatami pod swoją jurysdykcją, a następnie przeniósł stolicę do Chang’an. Cesarz Wu z dynastii Han nazwał Luoyang „Wielką Stolicą Imperium Han”. W drugim roku ery Yuanshi cesarza Pinga z dynastii Han (2 n.e.) Luoyang liczył 332 620 mieszkańców – o 86 000 więcej niż Chang’an – co czyniło go największym miastem handlowym i przemysłowym zachodniej dynastii Han. Komandoria Henan, której siedzibą było Luoyang, liczyła 1 740 279 mieszkańców, co czyniło ją największą komandorią w Zachodniej Dynastii Han, a co za tym idzie, otrzymała tytuł „Pierwszej Komandorii Zachodniej Dynastii Han”.

Pod koniec panowania Zachodniej Dynastii Han, Wang Mang uzurpował sobie władzę i przemianował Luoyang na Yiyang, ustanawiając je Wschodnią Stolicą dynastii Xin. Jednak jego reformy doprowadziły do ​​powstań Zielonego Lasu i Czerwonej Brwi, a przeniesienie stolicy nigdy nie zostało ukończone.

W pierwszym roku panowania Gengshi dynastii Xuan Han (23 n.e.) Xin upadł, a cesarz Gengshi (Liu Xuan) przeniósł stolicę do Luoyang.

W pierwszym roku panowania Jianwu w okresie Wschodniej Dynastii Han (25 n.e.), cesarz Guangwu (Liu Xiu) ustanowił Luoyang stolicą, zmieniając jego nazwę na Luoyang i nadając jej nazwę „Dongjing” (Wschodnia Stolica). W piętnastym roku panowania Jianwu (39 n.e.) komandoria Henan została przemianowana na Henan Yin.

Za panowania cesarza Minga z dynastii Han w Luoyang przeprowadzono zakrojone na szeroką skalę prace budowlane, obejmujące przebudowę Pałacu Północnego i dodanie ogrodów miejskich, co ustanowiło podstawowy układ Luoyang. W zachodniej części miasta wzniesiono Świątynię Białego Konia – pierwszy w Chinach klasztor buddyjski sponsorowany przez państwo.

W szóstym roku panowania Yongyuan cesarza He z dynastii Han (94 n.e.) ponad pięćdziesiąt stanów Regionu Zachodniego złożyło daninę, a wpływy dworu Luoyang osiągnęły apogeum. Gan Ying został później wysłany jako poseł do Cesarstwa Rzymskiego, rozszerzając zasięg Luoyang aż do wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego w Azji Zachodniej.

W 100 roku n.e. macedoński kupiec imieniem Maes wysłał agentów do Luoyang, a cesarz He „obdarzył ich króla złotą pieczęcią i purpurową wstążką”, upamiętniając pierwszy udokumentowany bezpośredni kontakt między Chinami a Europą. Luoyang odnotowano w źródłach zachodnich jako „Sera”.

W 105 r. n.e. Cai Lun stworzył w Luoyang pierwszy na świecie prawdziwy papier – „Papier Cai Hou”.

W 119 r. n.e. cesarzowa wdowa Deng założyła w Luoyang pierwszą na świecie szkołę koedukacyjną – „Akademię Yuanchu”.

W 132 r. n.e. Zhang Heng wynalazł pierwszy na świecie sejsmoskop służący do określania kierunku trzęsień ziemi w Luoyang.

Wei, Jin, dynastie południowe i północne

W pierwszym roku panowania Huangchu (220 r. n.e.) cesarz Wen z Cao Wei (Cao Pi) ustanowił Luoyang stolicą i utworzył siedzibę Sili Xiaowei. Cesarz Ming z Wei (Cao Rui) zbudował później w Luoyang miasto Jinyong.

W pierwszym roku Taishi Zachodniego Jin (265 r. n.e.) Zachodni Jin przejął władzę nad Wei i nadal używał Luoyang jako swojej stolicy.

W drugim roku panowania Północnego Wei (436 r. n.e.) w Luoyang założono Luozhou.

W osiemnastym roku panowania Taihe Północnego Wei (494 r. n.e.) cesarz Xiaowen przeniósł stolicę do Luoyang.

W pierwszym roku panowania Daxiangu z Północnego Zhou (579 r. n.e.), cesarz Xuan z Zhou (Yuwen Yun) planował przeniesienie stolicy do Luoyang, nadając mu tytuł Wschodniego Miasta. Jednak zmarł w następnym roku, co przerwało budowę.

Sui, Tang i Pięć Dynastii

W pierwszym roku panowania Kaihuang Sui (581 r. n.e.) w Luoyang utworzono Departament Spraw Państwowych Stolicy Wschodniej. W pierwszym roku panowania Daye (605 r. n.e.) cesarz Yang Sui przeniósł stolicę do Luoyang, nazywając ją „Dongjing” (Stolica Wschodnia), i zbudował nowe miasto – Sui-Tang Luoyang – na wschód od Królewskiego Miasta Wschodniego Zhou i 18 li na zachód od Starożytnego Miasta Han-Wei. W 606 r. n.e. cesarz Yang zainaugurował w Luoyang „Miriady Narodów Przybywających na Dwór”. W 609 r. n.e. Stolica Wschodnia (Luoyang) została przemianowana na Metropolię Wschodnią (Dongdu).

W drugim roku panowania Huangtai (619 r. n.e.) Wang Shichong zdetronizował cesarza Huangtai i ogłosił się cesarzem państwa Zheng, a jego stolicą stał się Luoyang.

W czwartym roku panowania Wude Tang (621 n.e.), po tym, jak Li Shimin stłumił siły Wang Shichonga w Luoyang, Li Yuan nadał Li Shiminowi tytuł „Generała Niebiańskiej Strategii” i upoważnił go do utworzenia własnego urzędu w Luoyang (Dwór Tian Ce). W pierwszym roku panowania Zhenguan (627 n.e.) imperium zostało podzielone na dziesięć okręgów, a Luoyang należał do okręgu Henan. W jedenastym roku panowania Zhenguan (637 n.e.) cesarz Taizong przybył do Luoyang po prowiant i podniósł Luozhou do rangi Pałacu Luoyang, co oznaczało wzrost statusu politycznego Luoyang. W drugim roku panowania Xianqing (657 n.e.) cesarz Gaozong nadał Luoyang tytuł Metropolii Wschodnich, na równi z Zachodnią Stolicą Chang'an, wprowadzając system podwójnej stolicy. Cesarz Gaozong siedem razy przenosił się do Luoyang w celu zaopatrzenia się w żywność i spędził tam łącznie jedenaście lat.

W pierwszym roku panowania Guangzhai (684 r. n.e.) Wu Zetian zmienił nazwę Wschodniej Metropolii na „Shendu” (Boska Stolica) i podjął się znacznej rozbudowy, budując Mingtang (Jasną Salę) i Tiantang (Niebiańską Salę).

W pierwszym roku panowania Tianshou (690 n.e.) Wu Zetian wstąpiła na tron ​​przy Bramie Zetian w Luoyang, zmieniła dynastię z Tang na Zhou i ustanowiła Shendu (Luoyang) swoją stolicą. W 694 roku n.e. perski wódz Aluohan zwołał przywódców obcych państw, aby „zebrali sto bilionów dolarów” na budowę „Niebiańskiej Osi Miriad Narodów” (Wanguo Tianshu) w Luoyang, symbolizującej oś świata i będącej dowodem supremacji Imperium Wu Zhou nad wszystkimi narodami. W drugim roku panowania Wansui Tongtian (697 n.e.) Wu Zetian odlał Dziewięć Trójnóg i umieścił je w Mingtangu w Luoyang – jedynych cesarskich Dziewięć Trójnógów z okresu Sui-Tang.

W pierwszym roku panowania Shenlonga (705 r. n.e.) cesarz Zhongzong (Li Xian) wstąpił na tron ​​w pałacu Tongtian (Mingtang) w Luoyang, przywracając dynastię Tang.

W pierwszym roku panowania Kaiyuan (713 r. n.e.) Luozhou przemianowano na prefekturę Henan. Od piątego roku panowania Kaiyuan (717 r. n.e.) cesarz Xuanzong pięciokrotnie przenosił się do Luoyangu po zaopatrzenie, rządząc z Luoyangu przez jedenaście lat i zapoczątkowując „Erę Dobrobytu Kaiyuan”.

Pieśń do okresów Qing

W okresie Północnej dynastii Song Luoyang pełnił funkcję Zachodniej Stolicy, z ustanowioną tam prefekturą Henan. W ósmym roku panowania Kaibao (975 n.e.) cesarz Taizu (Zhao Kuangyin) odwiedził Zachodnią Stolicę i zaproponował przeniesienie stolicy do Luoyang, lecz po burzliwej debacie plan ten został porzucony. Dwór Songów założył w Luoyang Akademię Cesarską, gdzie gromadziło się wielu wybitnych urzędników i uczonych. Sima Guang ukończył w Luoyang swoje monumentalne dzieło historyczne, Zizhi Tongjian.

Za panowania dynastii Jin Luoyang został wyznaczony na stolicę centralną; prefektura Henan została przemianowana na prefekturę Jinchang, a powiat Henan został włączony do powiatu Luoyang. Ponieważ stare miasto Luoyang zostało zniszczone, w północno-wschodnim narożniku miasta Sui-Tang zbudowano nowe miasto o obwodzie mniejszym niż 9 li – poprzedniczkę późniejszego Starego Miasta Luoyang.

Od czasów dynastii Yuan Luoyang przestał być stolicą i został zdegradowany do roli siedziby prefektury Henan.

Za panowania dynastii Ming prefektura Henan zarządzała dziesięcioma powiatami. W dwudziestym czwartym roku panowania Hongwu (1391 r. n.e.) książę koronny Zhu Biao został wysłany na inspekcję regionów Guanzhong i Luoyang i zaproponował ustanowienie stolicy w Luoyang. Wkrótce jednak zmarł, a pogrążony w żałobie cesarz Hongwu porzucił plan relokacji.

Za panowania dynastii Qing Luoyang pozostał stolicą prefektury Henan. W dwudziestym piątym roku panowania Guangxu (1899 n.e.) cesarzowa wdowa Cixi planowała przeniesienie stolicy do Luoyang i nakazała prefekturze Henan przeprowadzenie inspekcji terenu, ale plan ten nigdy nie został zrealizowany.

Okres Republiki Chińskiej

W pierwszym roku republiki (1912) prefektura Henan została zniesiona, a na jej miejsce utworzono obwód Heluo z biurem intendenta obwodu mieszczącym się w Luoyang, obejmującym 19 powiatów, w tym Luoyang i Yanshi.

W dziewiątym roku republiki (1920) wódz Wu Peifu zajął Luoyang i ustanowił tam biuro Generalnego Inspektora Dwóch Jezior oraz kwaterę główną Trzeciej Dywizji Armii. W dwunastym roku (1923) do Luoyang przeniesiono biuro gubernatora prowincji Henan, czyniąc je stolicą prowincji.

W dwudziestym pierwszym roku republiki (1932), po incydencie 28 stycznia w Szanghaju, Rząd Narodowy przeniósł się do Luoyang, znany jako „Rząd Narodowy Luoyang”. Czang Kaj-szek zwołał Narodową Konferencję Kryzysową w Luoyang i utworzył tam filię Akademii Wojskowej w Whampoa. W tamtym czasie Luoyang nazywano „chińskim Babilonem”.

W maju 1933 r. Tymczasowy Rząd Republiki Korei przeniósł swoją siedzibę do Luoyang, aby utworzyć Koreańską Akademię Wojskową. W hotelu Luojing zamieszkali m.in. Kim Gu, jeden z kluczowych przedstawicieli tej akademii.

W 1936 roku Czang Kaj-szek przybył do Luoyang, aby rozmieścić wojsko i zbudować willę Czang Soonga w Xiangshan, niedaleko Longmen. Po incydencie z 7 lipca wojna z Japonią wybuchła pełną parą, a Luoyang stał się bastionem na północnej linii frontu, gdzie stacjonowała Kwatera Główna Pierwszej Strefy Wojennej.

Jesienią dwudziestego ósmego roku istnienia Republiki (1939) rząd prowincji Henan ponownie przeniósł się do Luoyang, czyniąc to miasto po raz drugi stolicą prowincji.

W 1944 roku wojska japońskie rozpoczęły pełnoskalowy atak na Luoyang i wybuchła obrona Luoyang.

Po wyzwoleniu

W 1948 roku Luoyang został wyzwolony i utworzono Ludowo-Demokratyczny Rząd Miasta Luoyang, a obszar miejski powiatu Luoyang został wydzielony jako miasto.

W 1994 roku historyk i geograf historyczny Shiweile określił Luoyang mianem „starożytnej stolicy trzynastu dynastii”, stwierdzając, że „niezależnie od tego, czy zalicza się do Sześciu Wielkich Starożytnych Stolic, czy do Siedmiu Wielkich Starożytnych Stolic, Luoyang pełnił funkcję stolicy najwcześniej i najdłużej, i powinien być pośród nich najważniejszy”.

W 2007 roku komitet redakcyjny czasopisma Henan Featured Tourism and Culture nadał miastu Luoyang tytuł „Pierwszej z ośmiu wielkich starożytnych stolic Chin”.

W 2011 roku Luoyang otrzymał tytuł „Światowego Miasta Kultury” przyznany wspólnie przez Międzynarodową Strategię Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz Ograniczania Skutków Katastrof, Światowy Sojusz na rzecz Rozwoju Miast Naukowych oraz Międzynarodowy Sojusz Miast Partnerskich. Było to jedyne chińskie miasto, które dostąpiło tego zaszczytu.

W 2014 roku amerykańska witryna podróżnicza SmarterTravel opublikowała listę „Dziesięć ponadczasowych historycznych miast świata”, a na pierwszym miejscu znalazło się Luoyang, reprezentujący osiem wielkich starożytnych stolic Chin.

W kwietniu 2018 roku w Luoyang otwarto pierwsze Światowe Forum Starożytnych Stolic. Po konsultacjach z Chinami i stronami międzynarodowymi, Luoyang został wyznaczony na stałe miejsce Światowego Forum Starożytnych Stolic.

Podział administracyjny

Ewolucja dywizji

W maju 1950 roku utworzono Urząd Okręgu Podmiejskiego Luoyang. W 1954 roku Luoyang został podniesiony do rangi gminy prowincjonalnej bezpośrednio podległej prowincji Henan. W 1955 roku powiat Luoyang został zniesiony – część została włączona do miasta Luoyang, a pozostała część została przydzielona powiatom Yanshi, Mengjin, Yiyang i innym. W lipcu tego samego roku utworzono dystrykt Jianxi. W 1956 roku utworzono dystrykt Starego Miasta Luoyang, dystrykt Xigong i dystrykt podmiejski. W listopadzie 1957 roku utworzono dystrykt Chanhe Hui. W 1982 roku, za zgodą Rady Państwa, utworzono na nowo dystrykt Jili. W 1986 roku zniesiono prefekturę Luoyang, a Luoning, Yiyang, Songxian, Luanchuan, Ruyang i Yichuan przeniesiono do miasta Luoyang. W 1993 roku powiat Yanshi został przekształcony w miasto Yanshi. W czerwcu 2000 roku dystrykt podmiejski Luoyang przemianowano na dystrykt Luolong.

W marcu 2021 r. za zgodą Rady Stanu zniesiono miasto Yanshi na szczeblu powiatu i utworzono dystrykt Yanshi; zlikwidowano również powiat Mengjin i dystrykt Jili, a utworzono dystrykt Mengjin.

Szczegóły dywizji

Od 2022 roku miasto Luoyang administruje 7 okręgami miejskimi i 7 powiatami, a także 2 strefami rozwoju na szczeblu krajowym. Siedziba władz miejskich znajduje się pod adresem 228 Kaiyuan Avenue, w dystrykcie Luolong.

Geografia

Lokalizacja i terytorium

Miasto Luoyang znajduje się w zachodniej prowincji Henan, rozciągając się po obu brzegach środkowego i dolnego biegu Rzeki Żółtej, pomiędzy 112 stopniem 8 minuty a 112 stopniem 59 minuty długości geograficznej wschodniej oraz 33 stopniem 35 minuty a 35 stopniem 5 minuty szerokości geograficznej północnej. Ma około 179 km długości ze wschodu na zachód i 168 km szerokości z północy na południe. Całkowita powierzchnia wynosi 15 200 kilometrów kwadratowych, z czego obszar miejski wynosi 2 274 kilometrów kwadratowych. Luoyang znajduje się na skrzyżowaniu drugiego i trzeciego stopnia topograficznego Chin, z górami Qinling na zachodzie, górą Song na wschodzie i górami Taihang na północy. Rozciąga się na trzech głównych dorzeczach - Rzeki Żółtej, rzeki Huai i rzeki Jangcy - przy czym dorzecze Rzeki Żółtej obejmuje 12 446,1 km kwadratowych (81,8% całkowitej powierzchni).

Geologia

Luoyang leży na styku platformy północnochińskiej i systemu fałdów Qinling, obejmując dwie jednostki tektoniczne pierwszego rzędu. Region charakteryzuje się złożoną, wielofazową aktywnością tektoniczną, która wywiera istotny wpływ na skały i rudy, tworząc bogate złoża mineralne. Główne regionalne głębokie uskoki to uskok Sanmenxia-Lushan, uskok Machaying, uskok Luanchuan i uskok Waxuezi.

Topografia

Teren Luoyang jest wyższy na zachodzie i niższy na wschodzie, z górami stanowiącymi 45,51%, wzgórzami 40,73% i równinami 13,8%. Region położony jest w zachodniej części Henanu i wschodnim systemie fałdów Qinling, obejmującym cztery główne pasma górskie: Funiu, Waifang, Xiong'er i Xiaoshan. Góry Funiu wznoszą się na wysokość od 1500 do 2000 m n.p.m., Xiong'er – od 1500 do 2000 m n.p.m., a Xiaoshan – od 1200 do 1800 m n.p.m. Najwyższym punktem na tym terenie jest szczyt góry Laojun w paśmie Funiu, o wysokości 2212,5 m n.p.m.

Klimat

Luoyang ma ciepły, umiarkowany klimat kontynentalny, monsunowy, ze średnią roczną temperaturą od 12,2 do 24,6°C, okresem bezprzymrozkowym trwającym ponad 210 dni, rocznymi opadami od 528 do 800 mm i 2200 do 2300 godzinami słonecznymi w roku. Występują tu cztery wyraźne pory roku: wiosna jest wietrzna i sucha, lato gorące i deszczowe, jesień przynosi czyste niebo i rześkie powietrze, a zima jest mroźna, z niewielkimi opadami deszczu i śniegu. Styczeń jest najzimniejszym miesiącem (średnio około 0°C, ekstremalnie niskie około -15°C), a lipiec najcieplejszym (średnio około 27°C, ekstremalnie wysokie do 42°C). Najlepszą porą roku na wizytę w Luoyang jest jesień.

Hydrologia

Luoyang rozciąga się nad trzema głównymi dorzeczami – Żółtej Rzeki, Huai i Jangcy – z ponad 27 000 rzek i strumieni o różnej wielkości, w tym 7500 o przepływie stałym lub sezonowym. Główne rzeki to Żółta Rzeka (północna rzeka graniczna, 97 km przez terytorium), Luo (200 km) i Yi (175,3 km), która bierze początek w górach Funiu w powiecie Luanchuan i łączy się z Luo w Yanshi).

Gleba

Luoyang ma dwie główne kategorie gleb i pięć podkategorii. Gleba brunatna występuje w górach powyżej 800–1000 m n.p.m.; gleba cynamonowa jest najszerzej rozpowszechniona we wszystkich powiatach; aluwialna występuje wzdłuż brzegów rzek.

Zasoby naturalne

Zasoby wodne

Wzdłuż rzek Luoyang zbudowano zbiorniki retencyjne o różnej wielkości. Średnie wieloletnie zasoby wody (1980–1999) wynoszą 2,81 miliarda metrów sześciennych, w tym 2,627 miliarda metrów sześciennych wód powierzchniowych i 1,679 miliarda metrów sześciennych wód podziemnych.

Zasoby roślinne

Luoyang zachowuje 4,3738 mln mu (około 291 600 hektarów) powierzchni leśnej, z 85 rodzinami, 252 rodzajami i 831 gatunkami roślin drzewiastych, co stanowi 69,3% całkowitej powierzchni prowincji Henan. 64 gatunki objęte są ochroną krajową lub prowincjonalną. Udokumentowano ponad 2000 stuletnich drzew 49 gatunków.

Zasoby zwierzęce

Terytorium Luoyang rozciąga się na granicy między Palearktyką a Orientem, wzdłuż głównego pasma górskiego Funiu. Dzikie kręgowce lądowe liczą 365 gatunków (plus 9 podgatunków), co stanowi 15,89% całkowitej populacji krajowej i 77,2% całkowitej populacji prowincji Henan. 12 gatunków objętych jest ochroną pierwszego stopnia, a 58 drugiego stopnia.

Zasoby mineralne

Luoyang ma bogate podziemne zasoby mineralne, obejmujące ponad 40 rodzajów takich pierwiastków, jak węgiel, żelazo, ołów, złoto, srebro, aluminium, molibden, miedź, wolfram, cynk, kwarc, azbest, gips, wapień, marmur, granit i inne.

Populacja

Liczby populacji

Na koniec 2025 roku liczba stałych mieszkańców Luoyang wynosiła 7,083 mln, z czego 4,893 mln zamieszkiwało miasta, a wskaźnik urbanizacji wynosił 69,08%. Współczynnik urodzeń wynosił 6,52 na tysiąc, współczynnik zgonów 8,08 na tysiąc, a przyrost naturalny minus 1,55 na tysiąc.

Skład etniczny

Luoyang to miasto wieloetniczne, zamieszkiwane przez 45 grup etnicznych. Chińczycy z grupy Han stanowią około 98,8% ogółu ludności, a mniejszości etniczne około 1,2%. Grupy liczące ponad 1000 członków to Hui, Mandżurowie i Mongołowie. Hui to największa mniejszość, licząca prawie 60 000 osób, co stanowi ponad 80% populacji mniejszości.

Polityka

Gospodarka

Przegląd

W 2025 roku PKB Luoyang osiągnął 616,452 mld juanów (około 85,6 mld USD), co oznacza wzrost o 6,0% rok do roku w cenach porównywalnych. Wartość dodana sektora pierwotnego wyniosła 23,071 mld juanów, co oznacza wzrost o 3,9%; sektora wtórnego – 247,063 mld juanów, co oznacza wzrost o 6,2%; a sektora usług – 346,318 mld juanów, co oznacza wzrost o 6,0%. Wskaźnik struktury trzech sektorów wyniósł 3,7:40,1:56,2.

Przemysł podstawowy

W 2024 roku całkowita produkcja zbóż w Luoyang wyniosła 2,4965 mln ton, co stanowi wzrost o 3,36% rok do roku, w tym 1,2246 mln ton zbóż letnich i 1,2718 mln ton zbóż jesiennych. Produkcja warzyw i grzybów jadalnych wyniosła 2,9004 mln ton, a owoców ogrodowych 957 400 ton. W 2025 roku zasiewy zbóż obejmowały 7,449 mln mu, a całkowita produkcja zbóż wyniosła 2,473 mln ton. Produkcja roślin oleistych wyniosła 145 000 ton, produkcja warzyw 2,856 mln ton, produkcja grzybów jadalnych 134 000 ton, produkcja owoców 1,293 mln ton, a produkcja chińskich ziół leczniczych 147 000 ton. Produkcja wieprzowiny, wołowiny i baraniny wyniosła łącznie 199 000 ton, co stanowi wzrost o 6,4%. Pogłowie trzody chlewnej na koniec roku wyniosło 1,33 miliona sztuk, a pogłowie bydła — 289 000 sztuk.

Przemysł wtórny

W 2024 roku wartość dodana w branżach ponadgabarytowych Luoyang wzrosła o 7,0% rok do roku. Spośród 39 kategorii branżowych, 28 odnotowało wzrost. Petrochemia wzrosła o 9,2%, a produkcja urządzeń o 15,6%. Od stycznia do listopada zysk z działalności przemysłowej ponadgabarytowej wyniósł łącznie 30,33 mld juanów, co stanowi wzrost o 30,1%, przy marży przychodów do zysku na poziomie 6,9%. W 2025 roku wartość dodana w branży ponadgabarytowej wzrosła o 8,5%. Wartość dodana w produkcji urządzeń wzrosła o 20,7%, stanowiąc 29,4% branży ponadgabarytowej; branże high-tech odnotowały wzrost o 11,7% (59,3% całości); a strategiczne branże wschodzące odnotowały wzrost o 32,8% (18,9% całości). Wartość dodana w branży budowlanej wyniosła 42,225 mld juanów, co stanowi wzrost o 0,3%.

Przemysł usługowy

W okresie od stycznia do listopada 2024 roku 6 z 10 głównych kategorii branży usługowej odnotowało wzrost przychodów. Usługi internetowe i oprogramowania wzrosły o 10,4%, a usługi leasingowe i biznesowe o 16,7%. W Luoyang z sukcesem odbyła się 33. Konferencja World Hakka Reunion i zorganizowano ponad 700 wydarzeń kulturalnych i turystycznych. Przychody branży rozrywkowej wzrosły o 13,6%.

W 2024 roku całkowita sprzedaż detaliczna dóbr konsumpcyjnych osiągnęła 260,54 mld juanów (około 36,2 mld USD), co stanowi wzrost o 6,2% rok do roku. Sprzedaż detaliczna na obszarach wiejskich wzrosła o 17,5%. Sprzedaż detaliczna nowych pojazdów elektrycznych wzrosła o 41,4%, a sprzedaż detaliczna sprzętu AGD o 23,3%. W 2025 roku całkowita sprzedaż detaliczna osiągnęła 247,51 mld juanów, co stanowi wzrost o 5,7%, przy czym sprzedaż detaliczna w obszarach miejskich wyniosła 217,06 mld juanów (wzrost o 6,0%), a na obszarach wiejskich 30,44 mld juanów (wzrost o 3,0%). Na koniec 2025 r. łączna wartość depozytów w instytucjach finansowych osiągnęła 912,802 mld juanów (ok. 126,8 mld USD), co stanowi wzrost o 8,1%, a łączna wartość pożyczek osiągnęła 723,008 mld juanów (ok. 100,4 mld USD), co stanowi wzrost o 1,1%.

Usługi socjalne

Nauka i technologia

Na koniec 2025 roku w Luoyang działało 168 centrów technologicznych przedsiębiorstw na poziomie prowincji lub wyższym (w tym 19 na poziomie krajowym), 123 laboratoria inżynieryjne (w tym 7 na poziomie krajowym), 432 centra badawcze inżynierii technologicznej (w tym 2 na poziomie krajowym) oraz 23 kluczowe laboratoria prowincjonalne. Udzielono łącznie 9797 patentów. Liczba skutecznych patentów na wynalazki osiągnęła 16 785, co stanowi wzrost o 12,1%. Podpisano kontrakty technologiczne o wartości 28,49 mld juanów.

Edukacja

W 2025 roku w Luoyang działało 9 regularnych instytucji szkolnictwa wyższego z 231 000 studentów; 84 regularne szkoły ponadgimnazjalne z 167 000 studentów; 305 gimnazjów z 304 000 studentów; 665 szkół podstawowych z 586 000 studentów; oraz przedszkola z 208 000 studentów.

Kultura

Na koniec 2025 roku w Luoyang działało 15 centrów kultury, 15 bibliotek publicznych i 112 muzeów. W mieście znajdowało się 51 obiektów dziedzictwa kulturowego objętych ochroną krajową i 146 obiektów chronionych na poziomie prowincji, z czego 9 wpisów znajduje się na krajowej liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Zasięg radia osiągnął 99,19%, a zasięg telewizji 99,31% populacji. Miasto odwiedziło 160 milionów turystów krajowych i zagranicznych, co stanowi wzrost o 3,3% rok do roku, w tym pięć obszarów krajobrazowych kategorii 5A i trzydzieści sześć kategorii 4A. Działało 38 hoteli z kategorią gwiazdkową i 192 biura podróży.

Opieka zdrowotna

Na koniec 2025 roku w Luoyang działało 5604 placówek służby zdrowia z 57 497 łóżkami, w tym 308 szpitali i przychodni gminnych z 53 689 łóżkami. Zatrudnionych było 70 214 pracowników służby zdrowia, w tym 26 816 lekarzy i asystentów lekarzy oraz 33 365 pielęgniarek dyplomowanych.

Ubezpieczenie społeczne

W 2025 roku Luoyang stworzył 106 000 nowych miejsc pracy w miastach, 25 000 bezrobotnych ponownie znalazło zatrudnienie, a 9500 osób z trudnościami w znalezieniu pracy znalazło zatrudnienie. Na koniec 2025 roku 1,9323 mln osób korzystało z podstawowego ubezpieczenia emerytalnego dla pracowników w miastach, a 3,2675 mln z podstawowego ubezpieczenia emerytalnego dla mieszkańców obszarów miejsko-wiejskich. Łącznie w podstawowym ubezpieczeniu zdrowotnym uczestniczyło 6,5411 mln osób (wliczając emerytów).

Lekkoatletyka

Na koniec 2025 roku w Luoyang działało 21 872 obiektów sportowych o powierzchni 20,259 mln metrów kwadratowych. Zawodnicy zdobyli 1004 medale na poziomie prowincjonalnym lub wyższym, w tym 325 złotych, 328 srebrnych i 358 brązowych.

Ochrona środowiska

W 2025 roku ponadprzeciętne, kompleksowe zużycie energii w przemyśle spadło o 2,0%, a zużycie energii na jednostkę wartości dodanej spadło o 9,7%. Wskaźnik zgodności jakości wody w punktach monitoringu krajowego i wojewódzkiego wyniósł 100%, a wskaźnik bezpiecznego użytkowania zanieczyszczonych gruntów rolnych osiągnął 100%. Odsetek dni z dobrą jakością powietrza wyniósł 71,9%, przy średnim stężeniu PM2,5 wynoszącym 40,0 mikrogramów na metr sześcienny. Na terenie miasta znajdowały się 4 rezerwaty przyrody (2 krajowe) i 14 parków leśnych (6 krajowych).

Transport

Przegląd

W 2025 r. wolumen przewozów towarowych na autostradach Luoyang wyniósł 180 mln ton (wzrost o 5,4%), obrót towarowy na autostradach wyniósł 45,74 mld tonokilometrów (wzrost o 4,2%), wolumen pasażerów na autostradach wyniósł 54,721 mln (wzrost o 1,1%), a przepustowość pasażerów na lotnisku wyniosła 955 000 (spadek o 19,9%).

Lotnictwo

Budowa lotniska Luoyang Beijiao rozpoczęła się w 1986 roku, a jego oficjalne otwarcie nastąpiło 26 września 1987 roku. W 2008 roku rozpoczęła się znacząca rozbudowa, a w kwietniu 2010 roku oddano do użytku nowy terminal o powierzchni 14 800 metrów kwadratowych. W 2016 roku dobudowano 3 nowe stanowiska parkingowe i płytę odladzającą, zwiększając całkowitą powierzchnię płyty postojowej do 62 580 metrów kwadratowych. W 2018 roku lotnisko obsłużyło 1,3151 mln pasażerów (wzrost o 48,72%) i 1339,13 ton ładunków (spadek o 8,81%).

Kolej żelazna

Luoyang obsługiwany jest przez linie kolejowe międzymiastowe, takie jak Zheng-Luo Intercity Railway, Luoyang-Xinzheng Airport Intercity Railway, Jiao-Luo Intercity Railway oraz Luo-Ping Intercity Railway. Miejska sieć kolejowa składa się z 4 linii o łącznej długości 102,6 km i 63 stacji, w tym 8 stacji przesiadkowych.

Autostrady

Autostrady krajowe i prowincjonalne obejmują drogę ekspresową Luoyang-Yanshi, drogę ekspresową Luoyang-Yiyang, drogę ekspresową Luoyang-Luanchuan i drogę ekspresową Luoyang-Jili.

Historia i kultura

Pochodzenie nazwy

Nazwa Luoyang pochodzi od położenia miasta na północnym (yang) brzegu rzeki Luo.

Dynastie, które tu zarobiły

Liczbę dynastii, które ustanowiły stolice w Luoyang, szacuje się na trzynaście, piętnaście lub osiemnaście. Historyk Shiweile stwierdził, że „niezależnie od tego, czy wśród Sześciu Wielkich Starożytnych Stolic, czy Siedmiu Wielkich Starożytnych Stolic, Luoyang pełnił funkcję stolicy najwcześniej i najdłużej, i powinien być na pierwszym miejscu”. Komitet redakcyjny Henan Featured Tourism and Culture nazwał Luoyang „Pierwszą z ośmiu wielkich starożytnych stolic Chin”, a China Commerce – „Pierwszą z czterech wielkich starożytnych stolic Chin”. Badacze, tacy jak Shiweile, Su Jian i Shi Nianhai, zgadzają się co do trzynastu dynastii, choć różnią się w szczegółach. Meng Lingjun zaproponował piętnaście dynastii w 1991 roku, a Li Zhengang i Zheng Zhenfu w swojej Historii ogólnej Luoyang zaproponowali osiemnaście dynastii.

Pochodzenie kulturowe

Luoyang to miejsce narodzin konfucjanizmu, miejsce narodzin taoizmu, pierwsze miejsce przekazu buddyjskiego, miejsce powstania Xuanxue (neodaoizmu) i początek neokonfucjanizmu. Trzy z czterech wielkich wynalazków starożytnych Chin – kompas, papiernictwo i druk – powstały właśnie tutaj. Luoyang jest również kulturowym korzeniem ponad 100 milionów Chińczyków Hakka na całym świecie, których przodkowie wywodzą się z tego regionu. Siedemdziesiąt procent nazwisk głównych klanów Chin pochodzi właśnie stąd. Kultura Heluo, reprezentowana przez „Mapę Rzeki i Pismo Luo”, jest kulturą przodków cywilizacji Huaxia. We wrześniu 2009 roku przedstawiciele Hakka z całego świata zebrali się w Hutoushan w Yanshi, aby wznieść Pomnik Migracji Przodków Hakka z Równin Centralnych oraz Park Pamięci Ziemi Przodków Hakka. W 2021 roku w dzielnicy Yibin otwarto Izbę Pamięci Luoyang Hakka Origins.

Przegląd religii

Luoyang to rodowy dwór Trzech Nauk (konfucjanizmu, buddyzmu i taoizmu). Główne religie miasta to buddyzm, taoizm, protestantyzm, katolicyzm i islam. W 2000 roku w Luoyang mieszkało 260 000 wiernych, istniało 594 zatwierdzonych miejsc kultu religijnego i działało 7 organizacji religijnych.

Niematerialne dziedzictwo kulturowe

Kwiat miasta Luoyang

Uprawa piwonii Luoyang zakorzeniła się w regionie Heluo w czasach dynastii Sui, rozkwitła w okresie dynastii Tang i osiągnęła szczyt w okresie Song. Jak mawiali poeci dynastii Tang, Liu Yuxi i Bai Juyi: „Tylko piwonia nosi prawdziwy narodowy kolor; kiedy kwitnie, porusza stolicę”. W 1982 roku Miejskie Zgromadzenie Ludowe Luoyang oficjalnie uznało piwonię za kwiat miasta. Piwonie Luoyang występują w dziewięciu głównych systemach kolorystycznych – czerwonym, białym, różowym, żółtym, fioletowym, niebieskim, zielonym, czarnym i wielobarwnym – i dziesięciu odmianach kwiatów, w tym jednopłatkowych, lotosowych, chryzantemowych, różanych, koronkowych i hortensyjnych.

Festiwale ludowe

Festiwal Piwonii Luoyang rozpoczął się w 1983 roku. W 2008 roku został uznany przez Radę Państwa za niematerialne dziedzictwo kulturowe kraju. W 2010 roku oficjalnie przemianowano go na „Chiński Festiwal Kultury Piwonii Luoyang”.

Lokalne specjały

Uczta Wodna Luoyang (Shuixi) to słynna lokalna specjalność — tradycyjna uczta składająca się z 24 dań, zup i bulionów, wywodząca się z czasów dynastii Tang.

Malownicze miejsca

Przegląd

W 2022 roku Luoyang odwiedziło 80 milionów turystów krajowych i zagranicznych (spadek o 31,0% rok do roku), a przychody z turystyki wyniosły 60,5 miliarda juanów (spadek o 34,5%). Miasto dysponowało 66 atrakcjami turystycznymi klasy A, w tym pięcioma o klasie 5A i trzydziestoma o klasie 4A, 42 hotelami o wysokiej klasie gwiazdek i 104 biurami podróży.

Wdzięki kobiece

Do głównych atrakcji Luoyang należą Groty Longmen (wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO), Świątynia Białego Konia (pierwszy buddyjski klasztor w Chinach), Mauzoleum Guanlin (miejsce pochówku legendarnego generała Guan Yu), Muzeum Rydwanów Sześciokońnych Syna Niebios, Muzeum Luoyang, Narodowy Park Dziedzictwa Miasta Sui-Tang Luoyang i Muzeum Stanowiska Erlitou.

Ostatnie wydarzenia w mieście

20 września 2024 r. rząd prowincji Henan ogłosił, że Luoyang został wyznaczony jako „Duże Miasto” w ramach Planu Rozwoju Obszaru Metropolitalnego Zhengzhou, a budowa Luoyang jako podcentrum klastra miast Central Plains przyspiesza.

Miasta partnerskie

Znane postacie

Odznaczenia miejskie

Informacje dotyczące podróży mogą ulec zmianie. Przed podróżą sprawdź aktualne godziny otwarcia, rezerwacje i wymagania wjazdowe.

Rozmowy podróżników

Rozpocznij rozmowę od przydatnej wskazówki lub pytania.

Podziel się przydatną wskazówką

Podziel się szczegółami z pierwszej ręki lub zadaj pytanie. Komentarze są weryfikowane przed publikacją.

Odkrywaj dalej

Odkryj wszystko
Bezpłatne porady

Twoja podróż do Chin nabiera kształtu.

Opowiedz o zainteresowaniach, kierunkach i czasie podróży. Otrzymasz bezpłatne porady.

Język

Przeczytaj w swoim języku

EnglishEnglish日本語JapaneseDeutschGermanFrançaisFrenchEspañolSpanishItalianoItalianNederlandsDutchРусскийRussianPortuguêsPortuguesePolskiPolish한국어KoreanไทยThaiTürkçeTurkish简体中文Simplified Chinese繁體中文Traditional Chinese
Bezpłatne porady

Twoja podróż do Chin nabiera kształtu.

Daty podróży, zainteresowania, miejsca docelowe, wielkość grupy lub pytania — podaj informacje, które pomogą nam zrozumieć Twoją podróż.

Twoich danych używamy wyłącznie w celu udzielenia odpowiedzi na to zapytanie. Prywatność