เขตปกครองตนเองมองโกลและทิเบตไห่ซี
เขตปกครองตนเองมองโกลและทิเบตไห่ซี (Haixi Mongolian and Tibetan Autonomous Prefecture) หรือเรียกย่อว่า "เขตไห่ซี" เป็นเขตปกครองตนเองภายใต้มณฑลชิงไห่ โดยมีเมืองเต๋อหลิงฮาเป็นเมืองหลวง ตั้งอยู่...
เขตปกครองตนเองมองโกลและทิเบตไห่ซี
เขตปกครองตนเองมองโกลและทิเบตไห่ซี หรือเรียกย่อว่า "เขตไห่ซี" เป็นเขตปกครองตนเองภายใต้มณฑลชิงไห่ มีเมืองหลวงอยู่ที่เมืองเต๋อหลิงฮา ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต และทางตะวันตกของมณฑลชิงไห่ มีพื้นที่ทั้งหมด 300,900 ตารางกิโลเมตร ณ เดือนกรกฎาคม 2569 ไห่ซีบริหารจัดการเมืองระดับอำเภอ 3 แห่ง และอำเภอ 3 แห่ง ภาษาที่ใช้กันทั่วไปคือ มองโกล ทิเบต และจีน ณ สิ้นปี 2568 มีประชากรอาศัยอยู่ถาวร 477,200 คน ไห่ซีมีสภาพภูมิอากาศแบบทวีปแห้งแล้งบนที่สูง แบ่งออกเป็นเขตทะเลทรายแห้งแล้งแอ่งไฉ่ตัม และเขตหนาวเย็นบนที่สูงโดยรอบ ภูมิประเทศสูงทางตะวันตกเฉียงเหนือ และต่ำทางตะวันออกเฉียงใต้ ในสมัยโบราณ ไห่ซีเป็นดินแดนของชาวฉางตะวันตก ในสมัยราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1368–1644) อยู่ภายใต้การปกครองของกองทหารรักษาการณ์ซีหนิงจำนวน 4 กอง ในปีที่ 3 ของรัชสมัยหย่งเจิ้งแห่งราชวงศ์ชิง (ค.ศ. 1644–1912) (ค.ศ. 1725) ได้มีการจัดตั้งกองทหารมองโกลขึ้น 9 กอง ในปี ค.ศ. 1930 ได้มีการจัดตั้งอำเภอดูหลานขึ้น และในวันที่ 21 พฤษภาคม ค.ศ. 1985 ได้มีการตั้งชื่ออย่างเป็นทางการว่า "เขตปกครองตนเองมองโกลและทิเบตไห่ซี" ในปี ค.ศ. 2005 เขตนำร่องเศรษฐกิจหมุนเวียนไจ่ต้ามกลายเป็นหนึ่งใน 13 เขตนำร่องเศรษฐกิจหมุนเวียนแห่งชาติแห่งแรก ในปี ค.ศ. 2018 เป็นแห่งแรกในกลุ่ม "สามภูมิภาคสามจังหวัด" ที่ประสบความสำเร็จในการลดความยากจนโดยรวม และในปี ค.ศ. 2025 ผลิตภัณฑ์มวลรวมของภูมิภาคอยู่ที่ 91.729 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 7.5%
วิวัฒนาการของชื่อ
ชื่อของเขตปกครองนี้มาจากที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของทะเลสาบชิงไห่ นอกจากนี้ยังรู้จักกันในชื่อ "ไจ่ตัม" เพราะพื้นที่หลักของเขตคือแอ่งไจ่ตัม หรือที่รู้จักกันในชื่อ "แอ่งขุมทรัพย์" อันเลื่องชื่อระดับโลก ในปี 1725 มีการจัดตั้งกองทหารมองโกล 9 กอง ในปี 1917 เขตปกครองนี้อยู่ภายใต้การปกครองของสภาดูหลาน ในปี 1930 มีการจัดตั้งอำเภอดูหลาน ในปี 1952 มีการจัดตั้งเขตปกครองตนเองมองโกล-ทิเบต-คาซัคดูหลาน ในปี 1963 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "เขตปกครองตนเองมองโกล-ทิเบต-คาซัคไห่ซี" ในปี 1984 ประชากรคาซัคถูกย้ายไปซินเจียง และในปี 1985 ได้เปลี่ยนชื่ออีกครั้งเป็น "เขตปกครองตนเองมองโกลและทิเบตไห่ซี"
ประวัติศาสตร์
ยุคก่อนราชวงศ์ฉิน
ในสมัยโบราณ ไห่ซีเป็นดินแดนของชาวฉางตะวันตก
ราชวงศ์ฉิน-ฮั่น จนถึงราชวงศ์เหนือและใต้
ในสมัยราชวงศ์ฮั่น ส่วนตะวันออกเป็นอาณาเขตของชนเผ่าเซียนหลิงปี่เหอฉาง และส่วนตะวันตกเป็นของ "อาณาจักรรัวฉาง" ในปี ค.ศ. 4 หวังหมังได้ก่อตั้งมณฑลซีแฮขึ้น ในช่วงปลายราชวงศ์จินตะวันออก ส่วนตะวันตกกลายเป็นอาณาเขตของทู่หยูหุน และส่วนตะวันออกเป็นรัฐอี้ฟู่ (ต่อมาถูกทู่หยูหุนผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่ง) ผู้นำทู่หยูหุนนามว่าซือหยินได้สร้างเมืองขึ้นที่ไป่หลาน (ปัจจุบันคือพื้นที่โนมู่หง อำเภอดูหลาน) ในราวปี ค.ศ. 452
สมัยราชวงศ์สุ่ย-ถัง ถึงราชวงศ์ซ่ง-หยวน
ในปี ค.ศ. 609 ราชวงศ์สุย (581–618) ได้พิชิตตูหยูหุนและจัดตั้งเป็นสี่มณฑล ในปี ค.ศ. 636 ตูหยูหุนกลายเป็นรัฐบริวารของราชวงศ์ถัง ในปี ค.ศ. 663 ตูโบได้พิชิตตูหยูหุน ในสมัยราชวงศ์ซ่ง (960–1279) ส่วนตะวันตกเป็นดินแดนของชาวซารีอุยกูร์ และส่วนตะวันออกอยู่ภายใต้การปกครองของชาวซ่งคา ในสมัยราชวงศ์หยวน (1271–1368) พื้นที่นี้อยู่ภายใต้สำนักงานข้าหลวงปราบปรามทิเบต
สมัยหมิง-ชิง
ในช่วงต้นราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1368–1644) พื้นที่นี้อยู่ภายใต้การปกครองของสี่กองทหารรักษาการณ์ โดยมีกองทหารซีหนิงเป็นผู้บริหาร ประมาณปี ค.ศ. 1512 ชนเผ่ามองโกลตะวันออกได้เข้ามายึดครองกองทหารรักษาการณ์ทั้งสี่ ในปี ค.ศ. 1637 ชนเผ่ามองโกลตะวันตก โคชุต ภายใต้การนำของกู่ซือข่าน ได้เข้ามาในชิงไห่ ในปี ค.ศ. 1725 ราชวงศ์ชิง (ค.ศ. 1644–1912) ได้จัดตั้งกองทหารมองโกล 9 กอง ในปี ค.ศ. 1757 พระปันเชนลามะได้จัดตั้งกองทหารที่บายันตูฮุย ในยุคของกษัตริย์กวงซู (ค.ศ. 1875–1908) ชนเผ่าทิเบต กู่หลี่ และ รีอาน ได้เข้ามาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ปัจจุบันของอำเภอดูหลาน
สมัยสาธารณรัฐจีน
ในปี 1912 สำนักงานกิจการชิงไห่ถูกจัดตั้งขึ้น ในปี 1917 สภาดูหลานถูกจัดตั้งขึ้น ในปี 1930 อำเภอดูหลานถูกจัดตั้งขึ้น ในปี 1938 สำนักงานตรวจราชการที่แปดถูกจัดตั้งขึ้นที่ชาฮามูซู ระหว่างปี 1935-1941 ชาวคาซัคบางส่วนได้อพยพจากซินเจียงมายังพื้นที่นี้
หลังจากการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน
ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2492 ชิงไห่ได้รับการปลดปล่อย ในเดือนพฤศจิกายน รัฐบาลประชาชนเทศมณฑลตู้หลานได้ถูกก่อตั้งขึ้น ในปี พ.ศ. 2495 มีการสถาปนาเขตปกครองตนเองตู้หลานมองโกเลีย-ทิเบต-คาซัค ในปี พ.ศ. 2497 ได้มีการจัดโครงสร้างใหม่เป็น "เขตปกครองตนเองไห่ซี มองโกเลีย-ทิเบต-คาซัค" ระดับจังหวัด ในปี พ.ศ. 2498 ได้มีการเปลี่ยนชื่อเป็น "เขตปกครองตนเองไห่ซีมองโกเลีย-ทิเบต-คาซัค" คณะทำงานไกดัมก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2498 ย้ายไปที่ดาไชดันในปี พ.ศ. 2499 และได้รับการจัดระเบียบใหม่เป็นคณะกรรมการบริหารไกดัมในปี พ.ศ. 2500 ในปี พ.ศ. 2502 รัฐบาลจังหวัดไห่ซีได้ย้ายไปที่ดาไชตัน ในปีพ.ศ. 2506 คณะกรรมการบริหารไกดัมถูกยกเลิก และพื้นที่ดังกล่าวได้รับการตั้งชื่อว่า "เขตปกครองตนเองไห่ซีมองโกเลีย ทิเบต และคาซัคสถาน" ในปี 1966 ที่ตั้งของเขตปกครองย้ายไปอยู่ที่เต๋อหลิงฮา ในปี 1984 ประชากรชาวคาซัคถูกย้ายไปที่ซินเจียง ในปี 1985 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "เขตปกครองตนเองมองโกลและทิเบตไห่ซี" ในปี 1988 ได้มีการจัดตั้งเมืองเต๋อหลิงฮาขึ้นในระดับอำเภอ และในปี 2018 ได้มีการจัดตั้งเมืองมังยาขึ้นจากการรวมคณะบริหารของมังยาและเหลิงหูเข้าด้วยกัน
หน่วยงานบริหาร
ณ เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2569 มณฑลไห่ซีปกครองเมืองระดับอำเภอ 3 เมือง (เต๋อหลิงฮา โกลมุด และมังยา) และอำเภอ 3 อำเภอ (ตูหลาน อูหลาน และเทียนจุน) รวมทั้งเขตการปกครองต้าไฉ่ตาน ที่ทำการรัฐบาลประชาชนมณฑลตั้งอยู่ที่เลขที่ 16 ถนนหมินซิง เมืองเต๋อหลิงฮา
สภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง
อำเภอไห่ซีตั้งอยู่บนที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบตตอนเหนือ ทางตะวันตกของมณฑลชิงไห่ ติดกับมณฑลกานซูทางเหนือ มณฑลซินเจียงทางตะวันตก มณฑลไห่หนานและไห่เป่ยทางตะวันออก และมณฑลหยูซูและกัวหลัวทางใต้ พิกัดทางภูมิศาสตร์: ลองจิจูดตะวันออก 90°07'–99°46' ละติจูดเหนือ 35°01'–39°19' พื้นที่ทั้งหมด: 300,900 ตารางกิโลเมตร แอ่งไฉ่ตัมครอบคลุมพื้นที่ 256,000 ตารางกิโลเมตร (85.28%)
ภูมิประเทศ
จังหวัดนี้ตั้งอยู่ใจกลางแอ่งไฉ่ตัม ล้อมรอบด้วยเทือกเขาคุนหลุน อัลตุน และฉีเหลียน ระดับความสูงของแอ่งอยู่ที่ 2,675–3,200 เมตร ส่วนเทือกเขาโดยรอบอยู่ที่ 3,500–4,500 เมตร ภูมิประเทศลดหลั่นจากขอบแอ่งเข้าสู่ใจกลางเป็นห้าโซนวงกลม ได้แก่ ภูเขา เนินเขา ทะเลทราย ที่ราบ และทะเลสาบ
ภูมิอากาศ
ไห่ซีมีสภาพภูมิอากาศแบบแห้งแล้งบนที่สูงทั่วไป แบ่งออกเป็นเขตทะเลทรายแห้งแล้งในแอ่งไฉ่ตัมและเขตหนาวเย็นบนที่สูงโดยรอบ แอ่งไฉ่ตัมมีปริมาณน้ำฝนน้อยกว่าและอุณหภูมิสูงกว่าภูเขาโดยรอบ ความเร็วลมเฉลี่ยต่อปี: 3–4 เมตร/วินาทีในแอ่ง และ 4 เมตร/วินาทีขึ้นไปในภูเขา ระดับความสูงอยู่ระหว่าง 2,675 ถึง 6,860 เมตร
อุทกวิทยา
มีแม่น้ำมากกว่า 160 สาย โดยมีพื้นที่ลุ่มน้ำรวมประมาณ 500 ตารางกิโลเมตร ซึ่งมากกว่า 40 สายมีน้ำไหลตลอดปี แม่น้ำ 16 สายมีปริมาณน้ำไหลต่อปีเกิน 100 ล้านลูกบาศก์เมตร ได้แก่ แม่น้ำนาลิงเกเล บูฮา ไกดาม ชูเล โกลมุด ยู่เฉีย ฮูลุน วูตูเมเรน ดัง ตูโอตูโอ และฮัลเต็น นอกจากนี้ยังมีทะเลสาบมากกว่า 90 แห่ง โดยทะเลสาบน้ำเค็มการ์ฮานเป็นทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุด มีพื้นที่ 5,856 ตารางกิโลเมตร
ดิน
ดินส่วนใหญ่เป็นดินปูนสีน้ำตาล โดยมีพันธุ์พืชที่ใช้ในการเพาะปลูก ได้แก่ ดินเหนียวสีเหลืองและดินทรายสีเหลือง ดินปูนสีน้ำตาลที่เค็มจัดพบได้รอบทะเลสาบน้ำเค็มชากา ทะเลสาบน้ำเค็มเคเค และทะเลสาบดูลาน พื้นที่เค็มส่วนใหญ่ถูกเปลี่ยนกลับเป็นป่าเนื่องจากความยากลำบากในการกำจัดความเค็ม
ทรัพยากรธรรมชาติ
ทรัพยากรน้ำ
ปริมาณน้ำจืดทั้งหมด: 7.3118 พันล้านลูกบิดเมตร (น้ำผิวดิน 6.9237 พันล้านลูกบิดเมตร น้ำใต้ดิน 4.3905 พันล้านลูกบิดเมตร รวมส่วนที่ทับซ้อนกัน 4.0024 พันล้านลูกบิดเมตร) ร้อยละ 80 ของปริมาณน้ำฝนตกในช่วงเดือนมิถุนายนถึงกันยายน มีทะเลสาบน้ำจืด 21 แห่ง ธารน้ำแข็งขนาด 1,854.88 ตารางกิโลเมตร มีน้ำละลายต่อปี 918 ล้านลูกบิดเมตร ปริมาณน้ำใต้ดินที่สามารถนำมาใช้ได้: 1.529 พันล้านลูกบิดเมตร
ทรัพยากรที่ดิน
ในปี 2018 มีการค้นพบแหล่งทรัพยากรดินสีเขียวที่อุดมไปด้วยซีลีเนียมขนาด 544.1 ตารางกิโลเมตรในเมืองดูหลาน โกลมุด เดลิงฮา และอูหลาน ซึ่งรวมถึงพื้นที่เพาะปลูกที่อุดมไปด้วยซีลีเนียม 14,220 เฮกตาร์ และพื้นที่ป่าและทุ่งหญ้าที่อุดมไปด้วยซีลีเนียม 40,200 เฮกตาร์ โดยมีปริมาณซีลีเนียมเฉลี่ย 0.4 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม
ทรัพยากรแร่
มีแหล่งแร่ที่พิสูจน์แล้ว 57 ชนิด โดยมีแหล่งที่พบ 281 แห่ง รวมถึงแหล่งขนาดใหญ่ 72 แห่ง และแหล่งขนาดกลาง 61 แห่ง แร่ธาตุหลัก ได้แก่ ปิโตรเลียม ก๊าซธรรมชาติ ถ่านหิน เกลือ โพแทสเซียม โบรอน ลิเธียม แมกนีเซียม สตรอนเทียม โบรมีน ไอโอดีน มิราบิไลต์ กำมะถัน โครเมียม ตะกั่ว-สังกะสี ทองคำ เงิน และแอสเบสตอส แหล่งสำรองเกลือ โพแทสเซียม แมกนีเซียม ลิเธียม สตรอนเทียม แอสเบสตอส และมิราบิไลต์ มีปริมาณมากที่สุดในจีน มีทะเลสาบน้ำเค็ม 33 แห่ง โดยทะเลสาบน้ำเค็มคาร์ฮานเป็นทะเลสาบที่ใหญ่ที่สุดในจีนและใหญ่เป็นอันดับสองของโลก
ทรัพยากรชีวภาพ
สัตว์ป่า 96 ชนิด รวมถึงสัตว์ที่ได้รับการคุ้มครองระดับ 1 และ 2 ของประเทศมากกว่า 30 ชนิด นกน้ำ ได้แก่ นกกระเรียนคอสีดำ หงส์ ห่านหัวลาย เป็ดปากแดง และนกนางนวลหัวดำขนาดใหญ่ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ได้แก่ อูฐป่า จามรีป่า ลาป่า ละมั่งทิเบต กวางปากขาว กวางแดง แกะอาร์กาลี แกะสีน้ำเงิน ละมั่งทิเบต และละมั่งคอพอก พืชป่า 173 ชนิด รวมถึงพืชสมุนไพร 27 ชนิด พืชไม้ 8 ชนิด พืชอาหารสัตว์ 45 ชนิด และพืชยึดเกาะดิน 18 ชนิด เขตอนุรักษ์ธรรมชาติ 6 แห่ง ครอบคลุมพื้นที่ 2,129,700 เฮกตาร์
พลังงานหมุนเวียน
แอ่งไฉ่ตัมมีพื้นที่เกือบ 100,000 ตารางกิโลเมตรที่พร้อมสำหรับการพัฒนาพลังงานใหม่ โดยมีปริมาณลมที่ใช้งานได้ต่อปี 3,500–5,000 ชั่วโมง ทรัพยากรพลังงานแสงอาทิตย์อยู่ในภูมิภาคชั้น A ของจีน โดยมีศักยภาพตามทฤษฎี 3.5 พันล้านกิโลวัตต์ (มากกว่า 90% ของกำลังการผลิตรวมของมณฑล) มีการสร้างฐานสาธิตพลังงานแสงอาทิตย์ "ชั้นนำ" สองแห่งและกลุ่มอุตสาหกรรมพลังงานใหม่ขนาด 10 ล้านกิโลวัตต์ พลังงานสะอาดคิดเป็นประมาณ 90% ของการใช้ไฟฟ้าทั้งหมด
น้ำมันส่วนใหญ่กระจายอยู่ในแอ่งไฉ่ตัมทางตะวันตกเฉียงเหนือ และก๊าซธรรมชาติกระจายอยู่ในพื้นที่ตอนกลางและตอนใต้ ปริมาณสำรองปิโตรเลียมที่พิสูจน์แล้ว: 3.43 พันล้านตัน; ก๊าซธรรมชาติ: 250 พันล้านลูกบาศก์เมตร นับเป็นหนึ่งในสี่แหล่งก๊าซธรรมชาติที่สำคัญของจีน
ทะเลสาบน้ำเค็ม 35 แห่ง รวมพื้นที่ประมาณ 31,800 ตารางกิโลเมตร (คิดเป็น 26.5% ของแอ่งไฉ่ตัม) ซึ่งรู้จักกันในชื่อ "โลกแห่งเกลือ"
การเมือง
ประชากร
ขนาดประชากร
ณ สิ้นปี 2025 ประชากรที่อยู่อาศัยถาวรมีจำนวน 477,200 คน เพิ่มขึ้น 4,100 คน ประชากรในชนบทมีจำนวน 94,300 คน ลดลง 800 คน ประชากรในเมืองมีจำนวน 382,900 คน เพิ่มขึ้น 4,900 คน อัตราการขยายตัวของเมืองอยู่ที่ 80.24% เพิ่มขึ้น 0.34 จุดเปอร์เซ็นต์ ประชากรที่ลงทะเบียนมีจำนวน 402,000 คน ลดลง 1,200 คน อัตราการเกิด: 7.04 ต่อพันคน อัตราการตาย: 5.56 ต่อพันคน อัตราการเติบโตตามธรรมชาติ: 1.48 ต่อพันคน
กลุ่มชาติพันธุ์
จังหวัดไห่ซีมีกลุ่มชาติพันธุ์ 42 กลุ่ม รวมถึงชาวมองโกล ชาวทิเบต ชาวฮั่น ชาวหุย และชาวซาลา โดยชาวมองโกลและชาวทิเบตเป็นกลุ่มชาติพันธุ์หลัก
ภาษา
ภาษาและอักษรที่ใช้กันทั่วไป ได้แก่ มองโกล ทิเบต และจีน
ความเชื่อทางศาสนา
ชาวทิเบตและชาวมองโกลนับถือพุทธศาสนาแบบทิเบต ส่วนชาวฮุยนับถือศาสนาอิสลาม
เศรษฐกิจ
ภาพรวม
ในปี 2025 ผลิตภัณฑ์มวลรวมระดับภูมิภาคอยู่ที่ 91.729 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 7.5% แบ่งตามอุตสาหกรรม: อุตสาหกรรมขั้นต้น 5.594 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 5.8%; อุตสาหกรรมขั้นกลาง 62.129 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 9.1%; อุตสาหกรรมขั้นที่สาม 24.005 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 4.4% สัดส่วนโครงสร้าง: 6.1:67.7:26.2 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศต่อหัว: 193,031 หยวน เพิ่มขึ้น 6.8% การลงทุนในสินทรัพย์ถาวรเพิ่มขึ้น 7.8% รายได้จากงบประมาณแผ่นดิน: 20.161 พันล้านหยวน ลดลง 5.8% รายได้จากงบประมาณแผ่นดินส่วนท้องถิ่น: 8.152 พันล้านหยวน ลดลง 10.6% รายจ่ายงบประมาณแผ่นดิน: 19.828 พันล้านหยวน ลดลง 14.3%
อุตสาหกรรมหลัก
พื้นที่เพาะปลูก: 1,128,200 หมู่ เพิ่มขึ้น 91,900 หมู่ ธัญพืช: 340,200 หมู่ (ข้าวสาลี 108,300 หมู่; ข้าวบาร์เลย์บนที่สูง 134,800 หมู่; ควินัว 88,500 หมู่) พืชเศรษฐกิจ: 788,000 หมู่ เพิ่มขึ้น 90,800 หมู่ (น้ำมัน 116,200 หมู่; สมุนไพร 442,700 หมู่ รวมทั้งโกจิเบอร์รี่ 437,300 หมู่; ผัก 30,500 หมู่; อาหารสัตว์ 181,900 หมู่) ผลผลิตธัญพืช: 97,700 ตัน ปศุสัตว์: โค 437,000 ตัว; แกะ 2,848,100 ตัว; สุกร 16,300 ตัว; สัตว์ปีก 128,500 ตัว ผลผลิตเนื้อสัตว์รวม: 47,800 ตัน นม: 5,516 ตัน ไข่: 1,215 ตัน
อุตสาหกรรมรอง
มูลค่าเพิ่มภาคอุตสาหกรรมขนาดใหญ่เพิ่มขึ้น 12.2% แบ่งตามประเภท: รัฐวิสาหกิจเพิ่มขึ้น 16.8%; บริษัทร่วมทุนเพิ่มขึ้น 12.4%; บริษัทต่างชาติ/บริษัทมหาชนลดลง 19.8% แบ่งตามภาคส่วน: เหมืองแร่เพิ่มขึ้น 0.9%; อุตสาหกรรมการผลิตเพิ่มขึ้น 17.8%; ไฟฟ้า/ความร้อน/ก๊าซ/น้ำเพิ่มขึ้น 7.0% แบ่งตามอุตสาหกรรม: โลหะวิทยาเพิ่มขึ้น 50.2%; เคมีภัณฑ์จากทะเลสาบเกลือเพิ่มขึ้น 15.4%; วัสดุใหม่เพิ่มขึ้น 7.4%; พลังงานใหม่เพิ่มขึ้น 4.1% มูลค่าเพิ่มภาคการก่อสร้าง: 5.559 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 8.5% มีวิสาหกิจก่อสร้างที่ผ่านการรับรอง 70 แห่ง
อุตสาหกรรมบริการ
ยอดขายปลีกรวม: 10 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 1.6% ในเมือง: 9.1 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 0.6% ในชนบท: 900 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 12.9% ค้าปลีกออนไลน์: 2.634 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 66.2% การค้าต่างประเทศ: 430 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 59.8% (ส่งออก 422 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 73.2%) สินค้าส่งออกหลัก: โซเดียมคาร์บอเนต (173 ล้านหยวน), แมกนีเซียหลอม (144 ล้านหยวน), ผลโกจิเบอร์รี่ (22 ล้านหยวน) และเมล็ดควินัว (ส่งออกอันดับแรก) เงินฝากรวม: 90.867 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 1.9% สินเชื่อรวม: 53.744 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 16.4% เบี้ยประกันภัย: 1.122 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 2.5%
กิจการสังคม
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ความสำเร็จทางวิทยาศาสตร์ 24 รายการ สิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์ที่ถูกต้อง 361 รายการ (7.63 รายการต่อประชากร 10,000 คน เพิ่มขึ้น 5.3%) การอนุมัติสิทธิบัตร 434 รายการ (สิ่งประดิษฐ์ 38 รายการ แบบจำลองอรรถประโยชน์ 378 รายการ การออกแบบ 18 รายการ) การยื่นขอจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า 892 รายการ จดทะเบียนแล้ว 556 รายการ และจดทะเบียนถูกต้อง 9,286 รายการ
การศึกษา
อัตราการเข้าเรียนระดับก่อนวัยเรียน: 108.07% อัตราการเข้าเรียนภาคบังคับ: 98.07% อัตราการเข้าเรียนระดับมัธยมศึกษา: 105.21% มีโรงเรียน 146 แห่ง นักเรียน 78,079 คน (ประถมศึกษา 35 แห่ง มัธยมต้น 27 แห่ง มัธยมปลาย 10 แห่ง โรงเรียนพิเศษ 2 แห่ง อนุบาล 70 แห่ง อาชีวศึกษา 2 แห่ง) บุคลากร 7,075 คน (ครูประจำ 5,705 คน)
วัฒนธรรม
คณะศิลปะ 13 คณะ ศูนย์วัฒนธรรม 8 แห่ง ห้องสมุดสาธารณะ 8 แห่ง พิพิธภัณฑ์ 3 แห่ง การออกอากาศทางวิทยุ: 99.57% การออกอากาศทางโทรทัศน์: 99.39%
การดูแลสุขภาพ
สถานพยาบาล 523 แห่ง เตียงผู้ป่วย 3,157 เตียง ประกอบด้วย โรงพยาบาล 28 แห่ง (เตียง 2,537 เตียง) ศูนย์สุขภาพระดับตำบล 36 แห่ง (เตียง 233 เตียง) ศูนย์สุขภาพชุมชน 55 แห่ง ศูนย์แม่และเด็ก 6 แห่ง ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค 8 แห่ง คลินิกประจำหมู่บ้าน 319 แห่ง และคลินิกทั่วไป 62 แห่ง มีผู้ป่วยนอกเข้ารับบริการ 2.2274 ล้านราย และผู้ป่วยออกจากโรงพยาบาล 48,600 ราย
กีฬา
พื้นที่สถานที่จัดกิจกรรมกีฬา: 1,688,800 ตารางเมตร (3.57 ตารางเมตรต่อประชากรหนึ่งคน) มีสถานที่จัดกิจกรรม 1,576 แห่ง มีการจัดกิจกรรมมากกว่า 50 รายการ มีผู้ฝึกสอนกีฬาเพื่อสังคมเพิ่มขึ้น 158 คน จากทั้งหมด 2,201 คน (4.64 คนต่อประชากร 1,000 คน)
ประกันสังคม
ประกันบำนาญ: 349,400 เพิ่มขึ้น 9,100 (ภาคเอกชน 187,500 เพิ่มขึ้น 8,500; ในเมืองและชนบท 128,000; ภาครัฐ 34,000 เพิ่มขึ้น 700) ประกันสุขภาพ: 415,000 เพิ่มขึ้น 2,200 (ลูกจ้าง 171,500 เพิ่มขึ้น 4,900; ในเมืองและชนบท 243,400 ลดลง 2,700) อัตราการว่างงาน: 79,000 เพิ่มขึ้น 2,100 การบาดเจ็บจากการทำงาน: 129,900 เพิ่มขึ้น 2,000 การคลอดบุตร: 101,100 เพิ่มขึ้น 3,200 ค่าครองชีพขั้นต่ำในเมือง: 35,100 ค่าครองชีพขั้นต่ำในชนบท: 58,900 สถานดูแลผู้สูงอายุ 41 แห่ง มีเตียง 887 เตียง สถานสงเคราะห์เด็ก 1 แห่ง มีเตียง 100 เตียง
การขนส่ง
ภาพรวม
เขตนี้มีสนามบิน 3 แห่ง ทางรถไฟ 3 สาย ทางหลวงแห่งชาติ 4 สาย ทางด่วน 5 สาย และท่อส่ง 5 สาย ผ่าน เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญในการรักษาเสถียรภาพของซินเจียงและทิเบต และเป็นศูนย์กลางการขนส่งที่ครอบคลุมในภาคตะวันตกตอนใน การขนส่งสินค้าทางรถไฟ: 26.2589 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 8.5% ระยะทางทางด่วน: 1,763 กิโลเมตร ปริมาณผู้โดยสารทางด่วน: 7.0344 ล้านคน เพิ่มขึ้น 3.8% การขนส่งสินค้าทางด่วน: 50.4248 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 9.1% การบินพลเรือน: 5,686 เที่ยวบิน ผู้โดยสาร 485,800 คน สินค้า 2,121.4 ตัน
ทางหลวง
ทางด่วนชาเด ทางด่วนหลิวเกอ และทางด่วนเต๋อเซียว มาบรรจบกันภายในเขตปกครองนี้ ทางหลวงแห่งชาติก่อให้เกิดเครือข่ายถนนวงกลม
ทางรถไฟ
ทางรถไฟชิงไห่-ทิเบต ทางรถไฟตุนหวง และทางรถไฟโกลมุด-คอร์ลา ผ่านเขตนี้ โดยมีสถานีเดลิงฮาและสถานีโกลมุด ทางรถไฟชิงไห่-ทิเบตมีความยาว 536 กิโลเมตร ผ่านเขตนี้
การบิน
มณฑลไห่ซีมีสนามบินเดลิงฮา สนามบินโกลมุด และสนามบินมังยาฮวาตูโกว ซึ่งมีเที่ยวบินไปยังเฉิงตู ซีหนิง ลาซา และปักกิ่ง
มนุษยศาสตร์และประวัติศาสตร์
เทศกาลและประเพณี
เทศกาลบูชาไฟของชาวมองโกล: ในอำเภอดูหลาน พิธีบูชาไฟของชาวมองโกลยังคงได้รับการอนุรักษ์ไว้ สมาชิกในครอบครัวจะถวายอาหาร ไวน์ และนมส่วนแรกแด่เทพเจ้าแห่งไฟ จากนั้นจะคุกเข่าและสวดมนต์ขอพรให้มีปศุสัตว์อุดมสมบูรณ์และชีวิตที่ดี
ปีใหม่ทิเบต: เฉลิมฉลองด้วยการรวมญาติ การอวยพร การดื่ม และการเต้นรำ
มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
มีการขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้จำนวน 226 รายการ โดยมีผู้สืทอด 156 ราย แบ่งเป็นระดับชาติ 3 รายการ ระดับจังหวัด 34 รายการ และระดับอำเภอ 77 รายการ งานปักผ้าของมองโกเลียได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาติในปี 2551
วรรณกรรมและศิลปะ
"ข่านชิงเกลเลอร์": มหากาพย์วีรบุรุษมองโกลที่มีลักษณะเฉพาะของท้องถิ่น นำเสนอในรูปแบบการเล่าเรื่องหรือการบรรยายโดยศิลปินพื้นบ้าน สะท้อนให้เห็นถึงประวัติศาสตร์ สังคม และการผลิตของชาวมองโกล ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของชาติในปี 2551
โบราณวัตถุและแหล่งประวัติศาสตร์
จุดชมวิว
ภาพรวม
มณฑลไห่ซีมีภูมิประเทศทางธรรมชาติที่หลากหลาย ทั้งภูเขา ทุ่งหญ้า ทะเลทรายโกบี ทะเลทราย แม่น้ำ และทะเลสาบ ทะเลสาบเกลือชากา ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ "กระจกแห่งท้องฟ้า" ได้รับการยกย่องจากนิตยสาร National Travel Geography ว่าเป็นหนึ่งใน "55 สถานที่ที่คุณต้องไปเยือนสักครั้งในชีวิต" และ "ท้องฟ้าที่เต็มไปด้วยดวงดาวที่สวยที่สุดของจีน"
สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ
ทะเลสาบน้ำเค็มชากา: "ชากา" เป็นภาษาทิเบตแปลว่า "บ่อน้ำเค็ม" ตั้งอยู่ใกล้เมืองชากา อำเภออูหลาน โดยมีภูเขาโอแลมอยู่ทางทิศใต้และภูเขาชิงไห่ใต้ทางทิศเหนือ แยกจากทะเลสาบชิงไห่ แม่น้ำหลายสาย ได้แก่ แม่น้ำชากา แม่น้ำโมเหอ และแม่น้ำเซียวชาฮามูซู ไหลลงสู่ทะเลสาบแห่งนี้
วัดหวู่จี้หลงเฟิง (วัดพระราชินีแห่งทิศตะวันตก): ตั้งอยู่ริมทางหลวงหมายเลข 109 ห่างจากเมืองโกลมุด 110 กิโลเมตร เป็นวัดลัทธิเต๋าบนเทือกเขาคุนหลุนที่อุทิศให้กับพระแม่ทั้งสาม มีรูปปั้นของพระแม่เจียงจื่อหย่าและเทพเจ้าองค์อื่นๆ
สุสานทูโบ: สุสานทิเบตสมัยราชวงศ์ถัง ใกล้เมืองเรซุย ห่างจากอำเภอดูหลาน 10 กิโลเมตร เป็นแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับการคุ้มครองระดับชาติ มีสุสานโบราณกว่า 200 แห่งจากช่วงกลางถึงปลายราชวงศ์ถัง ภายในบรรจุซากกระดูกสัตว์และสิ่งของประกอบพิธีศพ เช่น ช้อนไม้ เครื่องปั้นดินเผา และเครื่องหนัง
ถ้ำเอ้อหลาง: ตั้งอยู่ห่างจากอำเภอเทียนจุนไปทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ 23 กิโลเมตร ตามตำนานเล่าว่า พระเจ้าเกอซาร์ทรงแกะสลักถ้ำนี้ด้วยดาบหลังจากหลานชายสิ้นพระชนม์ในสงคราม และทรงใช้เวลา 9 ปี 9 วันในการท่องคัมภีร์ 108 เล่ม อีกตำนานหนึ่งกล่าวว่า เอ้อหลางเสินได้หลบซ่อนตัวอยู่ที่นี่ระหว่างการรบกับซุนวูคง ถ้ำนี้อยู่ภายในเนินเขาที่มีรูปทรงกรวย มีเส้นรอบวง 400 เมตร และสูง 25 เมตร
อาหารและเครื่องดื่มพิเศษ
ซานจื่อ: แป้งที่นวดกับน้ำเกลือ พักไว้ ตัดเป็นเส้น ยืดให้บาง แล้วทอดในน้ำมันร้อนจนเหลืองกรอบ
เนื้อแกะตุ๋นหม้อใหญ่แบบมองโกล: เนื้อแกะสดตุ๋นในหม้อขนาดใหญ่ด้วยเกลือหยาบจากทะเลสาบเกลือคาร์ฮาน รับประทานทันทีหลังจากเดือด
เซี่ยเมี่ยนเปียน (แป้งฉีกเป็นชิ้นเล็กๆ): เป็นอาหารเส้นแบบพื้นบ้านที่พบได้ทั่วไปและมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในชิงไห่ ทำโดยการฉีกแป้งเป็นชิ้นเล็กๆ ลงในน้ำเดือด
ตำแหน่งกิตติมศักดิ์
ในเดือนธันวาคม 2018 กระทรวงเกษตรและกิจการชนบทได้กำหนดให้พื้นที่นี้เป็นพื้นที่ส่งเสริมผลิตภัณฑ์เกษตรที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของจีนชุดที่สอง
เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม 2563 ได้รับรางวัลจังหวัด (เมือง) ที่มีผลงานการบริจาคโลหิตดีเด่น
เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2564 พื้นที่ดังกล่าวได้รับการกำหนดให้เป็นพื้นที่นำร่องการพัฒนาเศรษฐกิจสินเชื่อตลาดวัฒนธรรมและการท่องเที่ยว
ในปี 2022 ได้รับเลือกให้เป็นหนึ่งในโครงการก่อสร้าง "เมืองปลอดขยะ" ภายใต้แผนพัฒนาห้าปีฉบับที่ 14
ข้อมูลการเดินทางอาจมีการเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบเวลาเปิดทำการ การสำรองที่นั่ง และข้อกำหนดในการเข้าประเทศก่อนเดินทาง




พูดคุยเรื่องเที่ยว
เริ่มต้นบทสนทนาด้วยเคล็ดลับที่เป็นประโยชน์หรือคำถาม