หานจง
หานจง (Hanzhong) หรือเรียกย่อว่า "หาน" เป็นเมืองระดับจังหวัดในมณฑลฉานซีทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน มีพรมแดนติดกับเมืองอันคังทางทิศตะวันออก เมืองหลงหนานของมณฑลกานซูทางทิศตะวันตก และเมืองกวงหยวนและเมืองปาจงของมณฑลเสฉวนทางทิศตะวันออก
หานจง
หานจง (เรียกย่อว่า "หาน") เป็นเมืองระดับจังหวัดในมณฑลฉานซีทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน มีพรมแดนติดกับเมืองอันคังทางทิศตะวันออก เมืองหลงหนานของมณฑลกานซูทางทิศตะวันตก เมืองกวงหยวนและเมืองปาจงของมณฑลเสฉวนทางทิศใต้ และเมืองเป่าจีและเมืองซีอานทางทิศเหนือ พื้นที่เทศบาลครอบคลุม 27,097 ตารางกิโลเมตร ณ เดือนสิงหาคม 2568 หานจงบริหารจัดการ 2 เขตและ 9 อำเภอ ณ สิ้นปี 2567 มีประชากร 3,159,400 คน โดยมีอัตราการเป็นเมือง 55.19% ภูมิประเทศทางเหนือและใต้สูง ทางตอนกลางต่ำ ประกอบด้วยภูเขา เนินเขา และที่ราบเป็นหลัก ตั้งอยู่ระหว่างลองจิจูด 105°29′14″–108°16′49″ ตะวันออก และลองจิจูด 32°08′52″–33°52′46″ เหนือ ในเขตภูมิอากาศกึ่งเขตร้อนทางเหนือ เมืองนี้มีประวัติศาสตร์ยาวนานสืบย้อนไปถึงยุคหินเก่า ในสมัยราชวงศ์ฉิน ได้มีการก่อตั้งมณฑลฮั่นจงขึ้น เมืองนี้ได้รับการปลดปล่อยเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 1949 และกลายเป็นเมืองระดับจังหวัดเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ 1996 ฮั่นจงเป็นเมืองเกษตรกรรมดั้งเดิม โดยมีอุตสาหกรรมหลักสามอย่าง ได้แก่ การผลิตเครื่องมือ อุปกรณ์สมัยใหม่ อาหารสีเขียว และยา ชื่อเมืองตั้งตามชื่อแม่น้ำฮั่น และเป็นที่รู้จักกันมาตั้งแต่สมัยโบราณในชื่อ "เทียนฮั่น" และ "ดินแดนแห่งความอุดมสมบูรณ์" ในปี 1994 ฮั่นจงได้รับการกำหนดให้เป็นเมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งชาติ ในช่วงสามไตรมาสแรกของปี 2023 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ของเมืองหานจงอยู่ที่ 140.159 พันล้านหยวน (ประมาณ 19.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) และในปี 2024 GDP เติบโตขึ้น 6.2%
ที่มาและวิวัฒนาการของชื่อ
ฮั่นจงตั้งชื่อตามแม่น้ำฮั่น ในปี 451 ก่อนคริสต์ศักราช รัฐฉู่ได้ก่อตั้งมณฑลฮั่นจงขึ้นที่บริเวณตอนกลางของแม่น้ำฮั่น ณ เมืองอันคัง ในช่วงต้นราชวงศ์ฮั่นตะวันออก ที่ตั้งของมณฑลได้ถูกย้ายไปยังบริเวณปัจจุบัน แต่ยังคงใช้ชื่อฮั่นจงอยู่ ในปี 312 ก่อนคริสต์ศักราช รัฐฉินได้เข้ายึดครองพื้นที่และยังคงใช้ชื่อนี้ต่อไป ชื่อนี้ถูกใช้มาตลอดราชวงศ์ฮั่น ราชวงศ์เหนือและใต้ จนถึงราชวงศ์สุ่ย ในปี 581 คริสต์ศักราช จักรพรรดิเหวินได้เปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลฮั่นฉวนเพื่อหลีกเลี่ยงข้อห้ามเกี่ยวกับชื่อของพระบิดา ราชวงศ์ถังได้ฟื้นฟูชื่อเหลียงโจวขึ้นมาใหม่ แล้วจึงกลับมาใช้ชื่อมณฑลฮั่นจงอีกครั้ง ในปี 784 คริสต์ศักราช จักรพรรดิเต๋อจงได้เปลี่ยนชื่อเหลียงโจวเป็นมณฑลซิงหยวน ชื่อนี้ถูกใช้มาตลอดห้าราชวงศ์และราชวงศ์หยวน ในปี ค.ศ. 1370 ราชวงศ์หมิงได้ฟื้นฟูชื่อเมืองฮั่นจงขึ้นมาใหม่ ซึ่งชื่อนี้ยังคงใช้ต่อเนื่องมาจนถึงราชวงศ์ชิง ต่อมาในปี ค.ศ. 1926 เมืองฮั่นจงถูกยุบเลิก และจัดตั้งเป็นเขตปกครองพิเศษฮั่นจงขึ้น หลังจากก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน เมืองฮั่นจงได้กลายเป็นเขตพิเศษฮั่นจงในปี ค.ศ. 1954 เป็นเมืองฮั่นจงในปี ค.ศ. 1968 และเป็นเมืองระดับจังหวัดฮั่นจงในปี ค.ศ. 1996
วิวัฒนาการทางประวัติศาสตร์
ยุคก่อนราชวงศ์ฉิน
กิจกรรมของมนุษย์ในพื้นที่ฮั่นจงมีมานานกว่าหนึ่งล้านปีแล้ว ในช่วงสมัยราชวงศ์เซี่ยถึงราชวงศ์โจวตะวันตก รัฐเปาเคยตั้งอยู่ในดินแดนนี้ ในช่วงยุคชุนชุมและยุคสงครามระหว่างรัฐ พื้นที่นี้เป็นที่รู้จักในชื่อหนานเจิ้ง และตกอยู่ภายใต้การปกครองของรัฐปา ซู และฉิน ตามลำดับ ในปี 312 ก่อนคริสต์ศักราช พระเจ้าฮุยเหวินแห่งฉินได้สถาปนามณฑลฮั่นจงขึ้น
ราชวงศ์ฉิน ราชวงศ์ฮั่น ผ่านราชวงศ์เหนือและราชวงศ์ใต้
ในปี 221 ก่อนคริสต์ศักราช ฉินซีฮวงได้แบ่งจักรวรรดิออกเป็น 36 มณฑล โดยมีฮั่นจงเป็นหนึ่งในนั้น ในช่วงต้นราชวงศ์ฮั่นตะวันตก หลิวปังขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์แห่งฮั่นที่หนานเจิ้ง จากนั้นใช้เวลาห้าปีในการพิชิตฉู่และสถาปนาราชวงศ์ฮั่น โดยตั้งชื่อราชวงศ์ตามชื่อภูมิภาคนี้ ในช่วงราชวงศ์ฮั่นตะวันออก จางลู่ปกครองฮั่นจงและเปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลฮั่นหนิง ในปี 215 คริสต์ศักราช โจโฉพิชิตจางลู่และคืนชื่อฮั่นจงให้ ในปี 219 คริสต์ศักราช หลิวเป่ยยึดครองฮั่นจง ในช่วงสามก๊ก เว่ยพิชิตฉู่ในปี 263 คริสต์ศักราชและแบ่งพื้นที่ออกเป็นมณฑลเหลียงและอี้ ในช่วงราชวงศ์เหนือและใต้ ฮั่นจงตกอยู่ภายใต้การปกครองของหลิวซ่ง เซียวฉี เว่ยเหนือ เซียวเหลียง เว่ยตะวันตก และโจวเหนือ ตามลำดับ
ราชวงศ์สุ่ย ราชวงศ์ถัง ราชวงศ์ซ่ง และราชวงศ์หยวน
ในสมัยราชวงศ์สุ่ย พื้นที่นี้ยังคงเป็นเขตปกครองเหลียง ซิง และหยาง ต่อมาเปลี่ยนเป็นเขตปกครองฮั่นฉวน ซุนเจิ้ง และหยางฉวน ตามลำดับ ในสมัยราชวงศ์ถังได้ก่อตั้งสำนักงานข้าหลวงทหารเหลียงโจวขึ้น ในปี ค.ศ. 627 ฮั่นจงถูกจัดให้อยู่ในเขตปกครองซานหนาน ในปี ค.ศ. 784 เหลียงโจวได้เปลี่ยนชื่อเป็นเขตปกครองซิงหยวน ซึ่งเป็นการสร้างแบบอย่างในประวัติศาสตร์จีนในการตั้งชื่อเขตปกครองตามรัชสมัยของจักรพรรดิ ในช่วงห้าราชวงศ์ ราชวงศ์ฉู่ตอนต้น ราชวงศ์ถังตอนปลาย และราชวงศ์ฉู่ตอนปลาย ต่างก็ปกครองฮั่นจงตามลำดับ ในสมัยราชวงศ์หยวน ได้มีการจัดตั้งเขตปกครองซิงหยวนขึ้นที่ฮั่นจง ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการที่ฮั่นจงขึ้นอยู่กับมณฑลฉานซี
ราชวงศ์หมิงและชิง
ในเดือนเมษายน ค.ศ. 1370 แม่ทัพซู่ต้าแห่งราชวงศ์หมิงได้ยึดครองซิงหยวน และพื้นที่นั้นได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลฮั่นจง ในสมัยราชวงศ์ชิง ได้มีการจัดตั้งเขตปกครองฉานอันขึ้นที่ฮั่นจง ซึ่งปกครองมณฑลฮั่นจงและซิงอัน (ปัจจุบันคือเมืองอันคัง)
สาธารณรัฐจีน
ในปี ค.ศ. 1913 ได้มีการจัดตั้งเขตปกครองฮั่นจงขึ้น โดยครอบคลุม 25 อำเภอ ต่อมาในปี ค.ศ. 1928 เขตปกครองนี้ถูกยกเลิก และในปี ค.ศ. 1935 ได้มีการจัดตั้งสำนักงานตรวจสอบการบริหารแห่งที่หกของมณฑลฉานซีขึ้น
หลังจากการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน
เมืองฮั่นจงได้รับการปลดปล่อยเมื่อวันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ. 2492 ต่อมาเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2539 เขตปกครองฮั่นจงถูกยุบ และจัดตั้งเป็นเมืองฮั่นจงระดับเขตปกครองขึ้น โดยบริหารจัดการ 11 อำเภอและเขตย่อย ในปี พ.ศ. 2560 อำเภอนานเจิ้งถูกยกฐานะเป็นเขตย่อย และ ณ สิ้นปี พ.ศ. 2563 เมืองฮั่นจงบริหารจัดการ 152 ตำบล 25 อำเภอ 1,894 หมู่บ้าน และ 293 ชุมชนเมือง
หน่วยงานบริหาร
ณ เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2568 ฮั่นจงปกครอง 2 เขต (ฮั่นไถและหนานเจิ้ง) และ 9 มณฑล (เฉิงกู่ หยาง ซีเซียง เหมียน หนิงเฉียง ลั่วหยาง เจิ้นป้า ลิวปา และฝอผิง) หน่วยงานเทศบาลตั้งอยู่ที่เลขที่ 43 ถนน Minzhu เขตฮั่นไถ
ภูมิศาสตร์กายภาพ
ที่ตั้งและขอบเขต
หานจงตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของมณฑลฉานซี ระหว่างละติจูด 105°29′14″–108°16′49″ ตะวันออก และลองจิจูด 32°08′52″–33°52′46″ เหนือ มีเทือกเขาฉินหลิงอยู่ทางเหนือ และเทือกเขามิชางอยู่ทางใต้ โดยมีหุบเขาแม่น้ำฮั่นตอนบนอยู่ตรงกลาง มีอาณาเขตติดกับอำเภอหนิงซาน ซื่อฉวน หานหยิน และจื่อหยางของอันคังทางตะวันออก อำเภอฮุย เฉิง คัง และเหลียงตังของหลงหนาน มณฑลกานซูทางตะวันตก อำเภอชิงฉวน หวังชาง และเฉาเทียนของกวางหยวน หนานเจียง และถงเจียงของปาจง และว่านหยวนของต้าโจว มณฑลเสฉวนทางใต้ และอำเภอเฟิงและไท่ไป๋ของเป่าจี และอำเภอโจวจือของซีอานทางเหนือ เมืองนี้ทอดยาวจากทิศตะวันออกไปทิศตะวันตกเป็นระยะทาง 261.5 กิโลเมตร และจากทิศเหนือไปทิศใต้เป็นระยะทาง 192.6 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ 27,246 ตารางกิโลเมตร
ภูมิอากาศ
หานจงตั้งอยู่ในเขตภูมิอากาศกึ่งเขตร้อนทางตอนเหนือของจีน โดยแบ่งเขตตามระดับความสูง 800 เมตรของเทือกเขาฉินหลิงและหมี่ชาง ออกเป็นเขตภูมิอากาศกึ่งเขตร้อนและเขตอบอุ่น สภาพภูมิอากาศมีลักษณะเด่นคือ ฤดูใบไม้ผลิและฤดูใบไม้ร่วงสั้น ฤดูหนาวและฤดูร้อนยาวนาน มีสี่ฤดูที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน ฤดูหนาวไม่หนาวจัด และฤดูร้อนไม่ร้อนจัด อุณหภูมิเฉลี่ยหลายปีอยู่ที่ 13.8 องศาเซลเซียส โดยเฉลี่ยในฤดูหนาว 3.4 องศาเซลเซียส และฤดูร้อน 23.5 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีประมาณ 900 มิลลิเมตร ลมประจำพัดมาจากทิศตะวันออก โดยมีความเร็วลมเฉลี่ย 1.1 เมตร/วินาที
ธรณีวิทยา
โครงสร้างทางธรณีวิทยาของหานจงประกอบด้วยหน่วยหลักสองหน่วย ได้แก่ แอ่งรอยเลื่อนหานจงและแนวเทือกเขาพับวาริสกันทางใต้ของฉินหลิง แอ่งรอยเลื่อนหานจงอยู่ทางขอบด้านเหนือของที่ราบสูงหยางtze มีความยาวประมาณ 200 กิโลเมตร และกว้าง 10-25 กิโลเมตร โดยมีฐานเป็นหินอัคนีแทรกซึมยุคโปรเทโรโซอิกตอนปลาย และมีชั้นตะกอนยุคควอเทอร์นารีปกคลุมอยู่ แนวเทือกเขาพับวาริสกันทางใต้ของฉินหลิงมีลักษณะเป็นรอยพับที่ซับซ้อนและรอยเลื่อนตามแนวราบที่ลาดชันซึ่งทอดยาวจากทิศตะวันออกเฉียงเหนือไปตะวันออกถึงทิศตะวันตกเฉียงใต้
ลักษณะภูมิประเทศและลักษณะพื้นผิว
ภูมิประเทศของหานจงประกอบด้วยที่ราบขั้นบันไดต่ำ (10.2%) เนินเขาหุบเขากว้าง (14.6%) และเทือกเขาฉินหลิงเตี้ย (75.2%) ภูมิประเทศค่อยๆ สูงขึ้นเป็นขั้นบันไดจากทิศใต้ไปทิศเหนือ โดยจุดที่ต่ำที่สุดอยู่ที่ 478 เมตร และจุดสูงสุดอยู่ที่ 2,038 เมตร มีความแตกต่างกัน 1,551 เมตร
อุทกวิทยาและทรัพยากรน้ำ
แม่น้ำฮั่น (หรือเรียกอีกชื่อว่าแม่น้ำฮั่นซุย) มีต้นกำเนิดจากภูเขาป๋อจงในอำเภอหนิงฉาง และเป็นสาขาหลักของแม่น้ำแยงซี ไหลผ่านเมืองฮั่นจงเป็นระยะทาง 27.4 กิโลเมตร ณ ปี 2022 เมืองนี้มีอ่างเก็บน้ำ 354 แห่ง—ขนาดใหญ่ 1 แห่ง ขนาดกลาง 10 แห่ง และขนาดเล็ก 343 แห่ง—รวมถึงอ่างเก็บน้ำชิเมนที่มีความจุรวม 109.8 ล้านลูกบาศก์เมตร
อ่างเก็บน้ำชิเมน ตั้งอยู่บริเวณปากหุบเขาแม่น้ำเปา สร้างขึ้นระหว่างปี 1969-1979 เขื่อนคอนกรีตรูปทรงโค้งคู่มีความสูง 88 เมตร และมีความยาวส่วนโค้งของสันเขื่อน 254 เมตร ระบบชลประทานของอ่างเก็บน้ำประกอบด้วยคลองหลัก 3 สาย รวมความยาว 87 กิโลเมตร สามารถชลประทานพื้นที่ได้ 402,000 หมู่ (ประมาณ 460 ตารางเมตร)
ดิน
หานจงมีประเภทดิน 10 ชนิด ประเภทย่อย 21 ชนิด กลุ่มดิน 38 กลุ่ม และพันธุ์ดิน 97 ชนิด ภายในเขตดินสีเหลืองน้ำตาล ดินนาข้าวครอบคลุมพื้นที่ 50.09% ดินสีเหลืองอบเชย 26.20% ดินสีเหลืองน้ำตาล 14.4% และดินสีน้ำตาล 6.33%
ภัยพิบัติทางธรรมชาติ
ภัยพิบัติทางธรรมชาติหลักของฮั่นจงคืออุทกภัยและภัยแล้ง ซึ่งเกิดขึ้นสลับกันไปเนื่องจากที่ตั้งของเมืองอยู่ในเขตมรสุมเอเชียตะวันออก โดยมีเทือกเขาฉินหลิงเป็นแนวแบ่งเขตภูมิอากาศตามธรรมชาติ ในเดือนกรกฎาคม 2566 อำเภอเจิ้นปาประสบกับพายุฝนรุนแรงที่มีปริมาณน้ำฝนมากกว่า 100 มิลลิเมตรในเวลา 3 ชั่วโมง ทำให้เกิดน้ำท่วมฉับพลัน สร้างความเสียหายแก่ถนน 80 สาย บ้านเรือน 66 หลัง และส่งผลกระทบต่อผู้คน 5,637 คน ซึ่งเป็นภัยพิบัติที่เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียวในรอบ 50 ปี
ทรัพยากรธรรมชาติ
ทรัพยากรแร่
แหล่งแร่ฮั่นจงมีแร่ธาตุที่พิสูจน์แล้ว 93 ชนิด โดย 63 ชนิดมีปริมาณสำรองที่ได้รับการยืนยันแล้ว มูลค่าศักยภาพสำรองรวมอยู่ที่ 147.815 พันล้านหยวน แร่ธาตุหลัก ได้แก่ เหล็ก (349.97 ล้านตัน) ทองแดง (86,477 ตัน) ถ่านหิน (5.558 ล้านตัน) และหินปูนซีเมนต์ (1.379 พันล้านตัน) มีการแบ่งเขตการกระจายตัวของแร่เป็น 4 เขต ได้แก่ เขตแร่หลายชนิดหนิงฉาง-ลือหยาง-เมี่ยน เขตแร่ควอตซ์ฮั่นไท่-เฉิงกู่ เขตหินแกรนิตและยิปซัมซีเซียง และเขตสำรวจแร่พลังงานเจิ้นปา-หนานเจิ้ง
ทรัพยากรที่ดิน
ณ ปี 2022 อำเภอหานจงมีพื้นที่เพาะปลูก 3.933 ล้านหมู่ พื้นที่สวนผลไม้ 544,700 หมู่ พื้นที่ป่า 33.3343 ล้านหมู่ พื้นที่ทุ่งหญ้า 109,800 หมู่ และพื้นที่ชุ่มน้ำ 28,000 หมู่
ทรัพยากรน้ำ
ข้อมูลปี 2023 ระบุว่า ปริมาณน้ำรวมเฉลี่ยหลายปีของเมืองหานจงอยู่ที่ 14.625 พันล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งส่วนใหญ่มาจากปริมาณน้ำฝนและน้ำไหลบ่าบนพื้นผิว ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีอยู่ที่ 908 มิลลิเมตร (24.74 พันล้านลูกบาศก์เมตร) โดยส่วนใหญ่จะตกในช่วงเดือนกรกฎาคมถึงตุลาคม ปริมาณน้ำไหลบ่าบนพื้นผิวเฉลี่ยอยู่ที่ 14.41 พันล้านลูกบาศก์เมตร และมีปริมาณน้ำใต้ดินอยู่ที่ 3.175 พันล้านลูกบาศก์เมตร
ทรัพยากรป่าไม้และทุ่งหญ้า
ณ ปี 2022 เมืองหานจงมีพื้นที่ป่า 20,300 ตารางกิโลเมตร อัตราการปกคลุมของป่าอยู่ที่ 63.79% และมีปริมาณไม้ดิบ 150 ล้านลูกบาศก์เมตร เมืองนี้มีอุทยานป่าไม้แห่งชาติ 4 แห่ง (หลี่ผิง เทียนไท่ อู่หลงตง จื่อไป่ซาน) และอุทยานป่าไม้ประจำจังหวัด 5 แห่ง ชนิดไม้หลัก ได้แก่ ไม้สน ไม้เฟอร์ ไม้เฮมล็อก ไม้เฟอร์จีน ไม้สนหัวซาน และไม้สนจีน ผลิตภัณฑ์ป่าไม้พิเศษ ได้แก่ กาสโทรเดียอีลาตา ชา ส้ม วอลนัท น้ำมันตัง น้ำมันเคลือบเงา เห็ดหูหนู เห็ดหอม เปลือกยูคอมเมีย เปลือกแมกโนเลีย ลูกโอ๊ก และเกาลัด
ความหลากหลายทางชีวภาพ
เมืองหานจงมีทรัพยากรพืชที่อุดมสมบูรณ์ครอบคลุม 6 เขตพืชพรรณ โดยมีพืชชั้นสูง 282 วงศ์ 1,160 สกุล และ 2,942 ชนิด 74 ชนิดได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นพืชคุ้มครองสำคัญระดับชาติหรือระดับจังหวัด เมืองนี้มีสัตว์มีกระดูกสันหลังบนบก 618 ชนิด รวมถึงนก 405 ชนิด สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 142 ชนิด สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 27 ชนิด และสัตว์เลื้อยคลาน 44 ชนิด 127 ชนิดได้รับการคุ้มครองระดับชาติหรือระดับจังหวัด รวมถึงสัตว์คุ้มครองชั้นที่ 1 จำนวน 28 ชนิด เช่น ลิงจมูกสั้นสีทอง แพนด้ายักษ์ ทาคิน เสือดาวลายเมฆ เสือดาว เสือโคร่งจีนใต้ และกวางชะมดป่า
เมืองนี้มีเขตอนุรักษ์ธรรมชาติแห่งชาติ 8 แห่ง รวมถึงเขตอนุรักษ์ธรรมชาติแห่งชาติ นกไอบิสหัวจุกฮั่นจง มณฑลฉานซี ซึ่งคุ้มครองนกไอบิสหัวจุกและถิ่นที่อยู่ของมันในพื้นที่ 375.49 ตารางกิโลเมตร ในเขตเฉิงกู่และหยาง
ประชากร
ขนาดประชากร
ณ สิ้นปี 2024 ประชากรที่ลงทะเบียนของเมืองหานจงมีจำนวน 3,761,800 คน โดยมีประชากรที่อยู่อาศัยจริง 3,159,400 คน อัตราการเกิดอยู่ที่ 6.88‰ อัตราการตายอยู่ที่ 9.05‰ และอัตราการเติบโตตามธรรมชาติอยู่ที่ −2.17‰ อัตราการเป็นเมืองอยู่ที่ 55.19% โครงสร้างอายุของประชากรเป็นดังนี้: 0–14 ปี 15.84%, 15–64 ปี 64.17% และ 65 ปีขึ้นไป 19.99%
กลุ่มชาติพันธุ์
ประชากรของเมืองหานจงส่วนใหญ่เป็นชาวฮั่น โดยมีชนกลุ่มน้อยมากกว่ายี่สิบกลุ่ม รวมถึงชาวหุย ชาวเหมียว ชาวฉาง ชาวมองโกล ชาวจ้วง ชาวทูเจีย ชาวเกาหลี ชาวไป๋ ชาวอี๋ ชาวตง ชาวทิเบต และชาวเชอ
ภาษา
หานจงเป็นเขตที่มีการติดต่อทางภาษาถิ่นที่สำคัญ โดยมีลักษณะเด่นทั้งจากภาษาจีนกลางภาคกลาง (กลุ่มย่อยฉินหลงและกวนจง) และภาษาจีนกลางภาคตะวันตกเฉียงใต้ (กลุ่มย่อยเสฉวน-กุ้ยโจวและหูเป่ยตอนเหนือ) รวมถึงภาษาจีนกลางเจียงฮวาย ภาษาถิ่นกาน และภาษาถิ่นเซียง ความซับซ้อนนี้เกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางการปกครองในอดีตและการอพยพจากภาคตะวันตกเฉียงเหนือ เสฉวน หูเป่ย อานฮุย และเจียงซูมาหลายศตวรรษ
ความเชื่อทางศาสนา
หานจงเป็นที่ตั้งของศาสนาหลักทั้งห้า ได้แก่ พุทธศาสนา ลัทธิเต๋า อิสลาม คาทอลิก และโปรเตสแตนต์ โดยมีสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนามากกว่า 340 แห่ง หานจงเป็นหนึ่งในแหล่งกำเนิดของลัทธิเต๋า ซึ่งเป็นที่เผยแพร่แนวคิด "ข้าวห้าถัง" ของจาง ต้าวหลิง พุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองในสมัยราชวงศ์สุ่ยและถัง ศาสนาคาทอลิกเข้ามาในสมัยรัชกาลฉงเจิ้นของราชวงศ์หมิงโดยมิชชันนารีชาวฝรั่งเศส ฟาง เต๋อหวาง และศาสนาโปรเตสแตนต์เข้ามาในทศวรรษ 1920
การเมือง
เศรษฐกิจ
ภาพรวม
ในปี 2024 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ของเมืองหานจงเติบโตขึ้น 6.2% โดยภาคอุตสาหกรรมหลักเติบโต 3.6% ภาคอุตสาหกรรมรองเติบโต 8.5% และภาคอุตสาหกรรมบริการเติบโต 5.7% ภาคเอกชนมีสัดส่วน 58.2% ของ GDP การลงทุนในสินทรัพย์ถาวรเติบโต 11.7% รายได้จากงบประมาณแผ่นดินอยู่ที่ 5.755 พันล้านหยวน รายได้สุทธิต่อหัวอยู่ที่ 28,685 หยวน (ประมาณ 4,040 ดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 6.1% รายได้สุทธิต่อหัวของประชากรในเมืองอยู่ที่ 42,987 หยวน (ประมาณ 6,060 ดอลลาร์สหรัฐ) และของประชากรในชนบทอยู่ที่ 16,482 หยวน (ประมาณ 2,320 ดอลลาร์สหรัฐ)
อุตสาหกรรมหลัก
อุตสาหกรรมหลักของหานจงมุ่งเน้นไปที่ธัญพืชและน้ำมัน ผัก และปศุสัตว์ โดยมีชา สมุนไพรจีน และเห็ดกินได้เป็นอุตสาหกรรมสำคัญ ในปี 2567 ผลผลิตทางการเกษตร ป่าไม้ ปศุสัตว์ และประมงรวมอยู่ที่ 53.396 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 3.9% พื้นที่เพาะปลูกธัญพืชอยู่ที่ 3.8097 ล้านหมู่ พื้นที่ปลูกชา 1.189 ล้านหมู่ และพื้นที่ปลูกสมุนไพรจีน 1.3765 ล้านหมู่
อุตสาหกรรมรอง
ในปี 2024 มูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมขนาดใหญ่เติบโตขึ้น 8.9% โดยภาคการผลิตเติบโตขึ้น 11.4% การผลิตยาเติบโตขึ้น 53% ผลิตภัณฑ์โลหะเติบโตขึ้น 48.5% และการถลุงโลหะที่ไม่ใช่เหล็กเติบโตขึ้น 33.5% การผลิตเทคโนโลยีขั้นสูงเติบโตขึ้น 35.8% และมูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมการก่อสร้างเติบโตขึ้น 11.2%
อุตสาหกรรมบริการ
ในปี 2024 ยอดขายปลีกสินค้าอุปโภคบริโภครวมอยู่ที่ 70.249 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 8.9% ยอดขายปลีกออนไลน์ของวิสาหกิจขนาดใหญ่ถึง 1.292 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 26.0% มูลค่าการนำเข้าส่งออกรวมอยู่ที่ 2.505 พันล้านหยวน ลดลง 36.9% เงินฝากของสถาบันการเงินอยู่ที่ 365.31 พันล้านหยวน และเงินกู้ 150.233 พันล้านหยวน รายได้จากเบี้ยประกันภัยอยู่ที่ 7.812 พันล้านหยวน
กิจการสังคม
การศึกษา
ณ สิ้นปี 2024 เมืองหานจงมีสถาบันอุดมศึกษาทั่วไป 3 แห่ง มีนักศึกษา 52,100 คน โรงเรียนอาชีวศึกษา 14 แห่ง โรงเรียนมัธยมศึกษา 213 แห่ง โรงเรียนประถมศึกษา 401 แห่ง โรงเรียนอนุบาล 781 แห่ง และโรงเรียนการศึกษาพิเศษ 8 แห่ง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีฉานซี ซึ่งเดิมคือมหาวิทยาลัยหานจง ก่อตั้งขึ้นในปี 1958 เป็นมหาวิทยาลัยสำคัญของเมือง มีนักศึกษา 23,000 คน กระจายอยู่ในสองวิทยาเขต
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ในปี 2024 มีการจัดตั้งวิสาหกิจไฮเทคใหม่ 146 แห่ง และวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมที่ใช้เทคโนโลยีเป็นฐานใหม่ 293 แห่ง มีการลงนามในสัญญาด้านเทคโนโลยีรวมมูลค่า 3.497 พันล้านหยวน มีการให้สิทธิบัตร 1,606 ฉบับ รวมถึงสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์ 269 ฉบับ และมีเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนที่มีผลบังคับใช้ 29,650 รายการ โดยมีเครื่องหมายการค้าแสดงแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์ 28 รายการ
วัฒนธรรม
ณ สิ้นปี 2024 อำเภอฮั่นจงมีโรงละครสาธารณะ 5 แห่ง โรงภาพยนตร์ 29 แห่ง ห้องสมุดสาธารณะ 12 แห่ง ศูนย์วัฒนธรรม 12 แห่ง สถานีวัฒนธรรม 177 แห่ง และพิพิธภัณฑ์ 27 แห่ง ห้องสมุดอำเภอฮั่นไท ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี 1957 มีหนังสือ 270,000 เล่ม รวมถึงหนังสือโบราณที่เย็บด้วยด้าย 21,000 เล่ม และได้รับการจัดอันดับให้เป็นห้องสมุดชั้นหนึ่งของประเทศ
การดูแลสุขภาพ
ณ สิ้นปี 2024 เมืองหานจงมีสถานพยาบาล 3,644 แห่ง มีเตียงผู้ป่วย 28,200 เตียง และบุคลากรทางการแพทย์ 28,475 คน โรงพยาบาลกลางหานจง ซึ่งก่อตั้งขึ้นในปี 1965 เป็นโรงพยาบาลระดับ 3-A ที่ใหญ่ที่สุดในเมือง มีเตียงผู้ป่วย 1,900 เตียง และเจ้าหน้าที่ประมาณ 3,000 คน
กีฬา
ณ สิ้นปี 2024 อำเภอหานจงมีพื้นที่กีฬา 8.955 ล้านตารางเมตร สนามกีฬา 17 แห่ง สโมสรกีฬาเทศบาล 12 แห่ง และองค์กรกีฬาเทศบาล 43 แห่ง ศูนย์กีฬาอำเภอหานไท่มีพื้นที่ 228.66 หมู่ พร้อมลู่วิ่งมาตรฐาน 400 เมตร และสนามฟุตบอล
ประกันสังคม
ในปี 2024 มีการสร้างงานใหม่ในเขตเมือง 39,000 ตำแหน่ง ประกันสุขภาพขั้นพื้นฐานครอบคลุมประชาชน 3.305 ล้านคน มีสถานดูแลผู้สูงอายุ 1,473 แห่ง พร้อมเตียง 30,800 เตียง ความช่วยเหลือสำหรับผู้มีรายได้น้อยในเขตเมืองครอบคลุมประชาชน 12,600 คน และความช่วยเหลือในเขตชนบทครอบคลุมประชาชน 129,800 คน
การพัฒนาเมืองและชนบท
ในปี 2024 อำเภอหานจงได้ดำเนินโครงการพัฒนาเมือง 476 โครงการ ปรับปรุงชุมชนที่อยู่อาศัยเก่า 230 แห่ง และแก้ไขปัญหาน้ำท่วมขังในเขตเมือง 208 แห่ง เศรษฐกิจระดับอำเภอเติบโตขึ้น 6.3% ติดอันดับต้นๆ ของมณฑลติดต่อกันสามปี ความพยายามในการฟื้นฟูชนบทประกอบด้วยหมู่บ้านสาธิตระดับมณฑล 84 แห่ง และหมู่บ้านสำคัญระดับเทศบาล 151 แห่ง
การขนส่ง
ภาพรวม
หานจงตั้งอยู่ใจกลางประเทศจีน ณ จุดเชื่อมต่อของเขตเศรษฐกิจกวนจง-เทียนสุ่ย เฉิงตู-ฉงชิ่ง และเจียงฮั่น มีเครือข่ายการคมนาคมที่ครอบคลุม ประกอบด้วยสนามบิน 1 แห่ง ทางรถไฟ 3 สาย (รถไฟความเร็วสูงซีอาน-เฉิงตู หยางผิงกวน-อันคัง และเป่าจี้-เฉิงตู) ทางด่วน 4 สาย (ปักกิ่ง-คุนหมิง ซื่อหยาน-เทียนสุ่ย หยินฉวน-คุนหมิง และซีอาน-เจิ้นปา) ทางหลวงแห่งชาติ 5 สาย และทางหลวงประจำมณฑล 11 สาย
ทางหลวง
ณ ปี 2021 เครือข่ายทางหลวงของเมืองหานจงมีระยะทางรวม 23,726 กิโลเมตร โดยมีความหนาแน่น 85.5 กิโลเมตรต่อ 100 ตารางกิโลเมตร ทุกอำเภอเชื่อมต่อกันด้วยทางหลวงระดับ 2 ทางหลวงแห่งชาติสาย G108, G316 และ G210 ผ่านเมืองนี้
ทางรถไฟ
มีทางรถไฟสามสายที่ให้บริการในเขตหานจง ได้แก่ ทางรถไฟหยางผิงกวน-อันคัง ทางรถไฟเป่าจี้-เฉิงตู และทางรถไฟความเร็วสูงซีอาน-เฉิงตู โดยมีระยะทางรวมภายในเขตเมือง 653 กิโลเมตร ทางรถไฟความเร็วสูงซีอาน-เฉิงตูมีสถานี 5 แห่งในหานจง สถานีรถไฟหานจงซึ่งสร้างขึ้นในปี 1971 เป็นสถานีระดับ 1 มี 5 ชานชาลาและ 14 ราง
การบิน
สนามบินหานจง เฉิงกู่ เป็นสนามบินระดับ 4C ที่ใช้งานได้ทั้งทางทหารและพลเรือน ตั้งอยู่ในเมืองหลิวหลิน อำเภอเฉิงกู่ ห่างจากใจกลางเมือง 18 กิโลเมตร มีรันเวย์ขนาด 2,500 เมตร × 45 เมตร รองรับเครื่องบินโบอิ้ง 737 และแอร์บัส 320 ณ ปี 2021 สนามบินแห่งนี้ให้บริการเส้นทางบินไปยัง 15 เมือง ครอบคลุม 6 เขตเศรษฐกิจหลัก
ระบบขนส่งสาธารณะ
ในปี 2021 เมืองหานจงให้บริการรถโดยสารประจำทาง 98 เส้นทาง โดยมีรถโดยสาร 766 คัน ซึ่ง 81% ใช้พลังงานสะอาด เมืองนี้มีรถแท็กซี่ 1,640 คัน และจุดชาร์จไฟใหม่ 613 จุด อัตราการให้บริการป้ายรถเมล์ภายในระยะ 500 เมตรในใจกลางเมืองอยู่ที่ 100% ระบบบัตรโดยสารสามารถใช้งานร่วมกันได้กับ 310 เมืองทั่วประเทศ
วัฒนธรรม
ภาพรวม
หานจงเป็นเมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งชาติ และเป็นแหล่งกำเนิดของวัฒนธรรมฮั่น มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 2,400 ปี นับตั้งแต่การก่อตั้งการปกครองแบบขุนพล สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ ได้แก่ พระราชวังฮั่นโบราณ แท่นบูชาแต่งตั้ง วัดจางเหลียง และภาพแกะสลักบนหน้าผาวัดหลิงยา
อาหาร
อาหารฮั่นจงมีข้าวเป็นส่วนประกอบหลัก เสริมด้วยข้าวสาลี ข้าวฟ่าง ถั่ว ข้าวโพด และมันฝรั่ง ชาวท้องถิ่นชื่นชอบรสชาติเผ็ดและเปรี้ยว โดยแทบทุกครัวเรือนจะทำผักดองและน้ำผักหมัก อาหารขึ้นชื่อได้แก่:
ไข่ดองซงฮวา: อาหารพื้นเมืองขึ้นชื่อที่มีลักษณะโปร่งแสงสีน้ำตาลอมเหลืองคล้ายอำพัน ตกแต่งด้วยลวดลายกิ่งสน มีคำกล่าวว่า "งานเลี้ยงใด ๆ จะไม่สมบูรณ์หากขาดไข่ดองซงฮวา"
ขนมปังแผ่นหนิงฉางไส้วอลนัท: มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมณฑล ทำจากวอลนัทบดและงาบนแป้งหมักสามครั้ง ครั้งหนึ่งเคยเสิร์ฟเป็นเครื่องบรรณาการแก่ราชสำนัก
ชาหม้อลุ่ยหยาง: มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของเทศบาล เป็นของว่างทานคู่กับชาแบบดั้งเดิม ทำโดยการต้มใบชากับแป้ง น้ำมัน และเครื่องเทศในหม้อขนาดเล็ก
เนื้อแดดเดียวซีเซียง: มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับมณฑล อาหารฮาลาลขึ้นชื่อจากอำเภอซีเซียงที่มีประวัติยาวนานหลายร้อยปี มีชื่อเสียงในเรื่องสีน้ำตาลแดงและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์
เส้นหมี่ฮั่นจง (เมี่ยนผี): มีต้นกำเนิดมาจากยุคฉิน-ฮั่น ทำโดยการแช่และบดข้าว นึ่งจนเป็นแผ่นบาง แล้วตัดเป็นเส้น วิธีการทำนี้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับมณฑล
เต้าหู้ฮั่นจง: หรือที่เรียกว่าโจ๊กเต้าหู้ผัก เป็นอาหารพื้นบ้านที่ทำโดยการนำนมถั่วเหลืองมาผสมกับน้ำหมักผักจนจับตัวเป็นก้อน
อาหารท้องถิ่นขึ้นชื่อ
ณ ปี 2022 เมืองหานจงมีเครื่องหมายการค้าที่แสดงถึงแหล่งกำเนิดทางภูมิศาสตร์ 24 รายการ รวมถึงชาหานจงเซียนห่าว ชาหานจงเฉาชิง ซาลาแมนเดอร์ยักษ์หานจง ส้มเฉิงกู่ ข้าวเหนียวดำอำเภอหยาง และข้าวเหนียวแดงอำเภอหยาง ซึ่งครองอันดับสองในมณฑลฉานซี
ศุลกากร
หานจงมีวัฒนธรรมเทศกาลที่หลากหลาย โดยเทศกาลที่สำคัญที่สุด ได้แก่ เทศกาลตรุษจีน เทศกาลเรือมังกร และเทศกาลไหว้พระจันทร์ เทศกาลโคมไฟ (วันที่ 15 ของเดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติ) มีการเฉลิมฉลองด้วยการแสดงงิ้ว การจัดแสดงโคมไฟ เรือมังกรยกพื้น โคมไฟมังกร การรำสิงโต การแสดงพื้นบ้านเชฮั่ว และการจุดพลุ ตามธรรมเนียมแล้วเจ้าสาวใหม่จะกลับไปบ้านพ่อแม่เพื่อ "หลีกเลี่ยงโคมไฟ" ในช่วงเย็นของเทศกาลโคมไฟ จะมีการจุดเทียนที่สุสานบรรพบุรุษและที่ประตูบ้านทุกหลัง
สัญลักษณ์ประจำเมือง
ต้นไม้ประจำเมืองหานจงคือต้นหอมฮั่น (Osmanthus fragrans) ต้นไม้เก่าแก่หลายศตวรรษที่วัดเซิงสุ่ยในหนานเจิ้ง ต้นหอมฮั่นมีความโดดเด่นตรงที่มีกลีบดอก 5-7 กลีบต่อดอก (มากกว่าหอมหัวใหญ่ทั่วไป 2-3 กลีบ) และออกดอกปีละสองครั้ง
ดอกไม้ประจำเมืองคือดอกบัวแห้ง (Magnolia soulangeana) โดยมีต้นโบราณเพียงต้นเดียวที่มีอายุมากกว่า 400 ปี ถูกเก็บรักษาไว้ที่ศาลเจ้าหวู่โหวในอำเภอเมี่ยน และได้รับการขยายพันธุ์สำเร็จตั้งแต่ปี 1985
สถานที่ทางประวัติศาสตร์
ณ ปี 2022 เมืองฮั่นจงมีโบราณสถานถาวรจำนวน 4,188 แห่ง ซึ่งรวมถึง 290 แห่งที่ได้รับการคุ้มครองในระดับต่างๆ (20 แห่งเป็นสถานที่สำคัญระดับชาติ 83 แห่งระดับมณฑล และ 187 แห่งระดับเทศบาล/อำเภอ)
มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
ณ ปี 2023 เมืองหานจงมีโครงการมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้จำนวน 505 โครงการ รวมถึงมรดกทางวัฒนธรรมโลก 1 โครงการ และโครงการระดับชาติ 8 โครงการ โดยมีผู้สืทอดมรดกที่เป็นตัวแทน 356 คน และโรงงานระดับจังหวัด 10 แห่ง มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของหานจงมีลักษณะเฉพาะที่ผสมผสานประเพณีทางเหนือและใต้ รวมถึงประเพณีของราชวงศ์ฉินและราชวงศ์ซู่เข้าด้วยกัน
จุดชมวิว
ภาพรวม
ณ ปี 2022 เมืองหานจงมีแหล่งท่องเที่ยวระดับ A ของประเทศจำนวน 34 แห่ง รวมถึงระดับ 4A จำนวน 17 แห่ง และระดับ 3A จำนวน 16 แห่ง นอกจากนี้ยังมีแหล่งท่องเที่ยวระดับจังหวัด 1 แห่ง เขตสาธิตการท่องเที่ยวแบบครบวงจร 7 แห่ง และหมู่บ้านสำคัญด้านการท่องเที่ยวชนบทของประเทศ 6 แห่ง เมืองนี้มีบริษัทท่องเที่ยว 29 แห่ง โรงแรมระดับดาว 25 แห่ง และพิพิธภัณฑ์ 24 แห่ง
สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญ
ฝ่ายประชาสัมพันธ์ภายนอก
ในเดือนมกราคม 2022 เมืองหานจงได้จัดการประชุมทางไกลผ่านวิดีโอเพื่อแลกเปลี่ยนมิตรภาพกับอำเภอชางนยอง จังหวัดคยองซังนัมโด ประเทศเกาหลีใต้ และลงนามในเจตจำนงที่จะสถาปนาความสัมพันธ์เมืองพี่เมืองน้อง ในเดือนกันยายน 2023 สำนักงานวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวหานจงได้เข้าร่วมโครงการแลกเปลี่ยนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในประเทศอุซเบกิสถานและคาซัคสถาน และในเดือนพฤศจิกายน 2023 สมาคมผู้ค้าหานจงได้ลงนามในกรอบความร่วมมือทางธุรกิจกับบริษัท IQI ของประเทศมาเลเซีย
บุคคลสำคัญ
ฮั่นจงเป็นศูนย์กลางทางยุทธศาสตร์ทางการทหารมาตลอดประวัติศาสตร์ เป็นสถานที่กำเนิดของราชวงศ์ฮั่นตะวันตกภายใต้การนำของหลิวปัง และเป็นฐานทัพสำหรับการยกทัพขึ้นเหนือของอัครมหาเสนาบดีจูกัดเหลียง บุคคลสำคัญที่สร้างคุณูปการในฮั่นจง ได้แก่ จางเหลียง, ฮั่นซิน, เซียวเหอ, จางลู่, จูกัดเหลียง, เฉาเฉา, หลิวเป่ย, เซี่ยโหวหยวน และหลี่จื่อเฉิง ฮั่นจงยังเป็นบ้านเกิดของจางเฉียน นักการทูตผู้บุกเบิกเส้นทางสายไหม และหลี่กู่ เสนาบดีผู้มีหลักการของราชวงศ์ฮั่น นอกจากนี้ ไฉ่หลุน ผู้คิดค้นการทำกระดาษ ก็ถูกฝังอยู่ที่อำเภอหยาง ฮั่นจงด้วย
เกียรติยศที่สำคัญ
ข้อมูลการเดินทางอาจมีการเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบเวลาเปิดทำการ การสำรองที่นั่ง และข้อกำหนดในการเข้าประเทศก่อนเดินทาง




พูดคุยเรื่องเที่ยว
เริ่มต้นบทสนทนาด้วยเคล็ดลับที่เป็นประโยชน์หรือคำถาม