เมืองหลิวโจว
เมืองหลิวโจว (Liuzhou City) หรือเรียกย่อว่า "หลิว" (Liu) และรู้จักกันในชื่อเมืองมังกร (Longcheng) เป็นเมืองระดับจังหวัดในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ซึ่งได้รับการกำหนดโดยคณะรัฐมนตรีให้เป็นศูนย์กลางย่อยของจังหวัดและเมืองศูนย์กลางที่สำคัญ
เมืองหลิวโจว
เมืองหลิวโจว หรือเรียกย่อว่า "หลิว" และรู้จักกันในชื่อเมืองมังกร (หลงเฉิง) เป็นเมืองระดับมณฑลในเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ซึ่งได้รับการกำหนดโดยสภาแห่งรัฐให้เป็นศูนย์กลางย่อยของมณฑลและเมืองสำคัญในภาคกลางของกว่างซี ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของกว่างซี มีสภาพภูมิอากาศแบบมรสุมกึ่งเขตร้อน ครอบคลุมพื้นที่ 18,596 ตารางกิโลเมตร ณ สิ้นปี 2025 มีประชากรอาศัยอยู่ถาวร 4.1258 ล้านคน กระจายอยู่ใน 10 อำเภอและเขต ภาษาถิ่นหลิวโจวเป็นภาษาถิ่นย่อยของสาขา Gui-Liu ของภาษาจีนกลางตะวันตกเฉียงใต้ ในอดีตหลิวโจวเป็นส่วนหนึ่งของอาณาเขตไป่เยว่ ต่อมาอยู่ภายใต้การปกครองของมณฑลกุ้ยหลินหลังจากที่ฉินซีฮวงรวมหลิงหนานเป็นหนึ่งเดียว ในปี 111 ก่อนคริสต์ศักราช ได้มีการจัดตั้งอำเภอถานจงขึ้น ซึ่งถือเป็นการเริ่มต้นการบริหารของเมือง เมืองหลิวโจวได้รับการสถาปนาเป็นเมืองอย่างเป็นทางการในปี 1949 และอยู่ภายใต้เขตปกครองตนเองโดยตรงในปี 1961 เป็นเมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่มีชื่อเสียงระดับชาติ มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 2,100 ปี โดดเด่นด้วยแหล่งโบราณสถานยุคก่อนประวัติศาสตร์ เช่น ไป่เหลียนตง และหลิวเจียงแมน รวมถึงวัฒนธรรมหลากหลายชาติพันธุ์ที่มีชีวิตชีวา ซึ่งเป็นที่รู้จักในด้าน "เพลงจ้วง การเต้นรำของชาวเหยา เทศกาลของชาวเมี่ยว และสถาปัตยกรรมของชาวตง" ในฐานะเมืองอุตสาหกรรมที่ใหญ่ที่สุดในกวางซี เมืองนี้ได้พัฒนาระบบอุตสาหกรรมที่นำโดยรถยนต์ เครื่องจักร และเหล็กกล้า มีเส้นทางรถไฟ 6 สาย ทางด่วน 8 สาย และทางหลวงแห่งชาติ 6 สายมาบรรจบกันที่นี่ โดยมีสนามบินไป่เหลียนให้บริการเมืองสำคัญต่างๆ เมืองนี้ได้รับรางวัลเมืองสวนแห่งชาติ เมืองป่าแห่งชาติ และรางวัลแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดของ UN Habitat ในปี 2025 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) สูงถึง 309.691 พันล้านหยวน (ประมาณ 43.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 6.2%
วิวัฒนาการของชื่อ
ในอดีตเมืองหลิวโจวมีชื่อเรียกหลายชื่อ เช่น ถานจง หม่าผิง คุนโจว คุนโจวใต้ และหลงเฉิง ชื่อ "หลิวโจว" มีมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 634 ในสมัยราชวงศ์ถัง โดยมาจากชื่อแม่น้ำหลิว ตามบันทึกหยวนเหอจุนเซียนจือในสมัยราชวงศ์ถังระบุว่า "ในปีที่แปดของรัชสมัยเจิ้งกวน เมืองนี้ได้เปลี่ยนชื่อเป็นหลิวโจว ตามชื่อแม่น้ำหลิว" เมืองนี้ก่อตั้งขึ้นครั้งแรกในปี ค.ศ. 111 ก่อนคริสต์ศักราช ในชื่ออำเภอถานจง ซึ่งตั้งชื่อตามตำแหน่งกึ่งกลางของแม่น้ำถานโบราณ ชื่อ "หลิวโจว" ได้กลายเป็นชื่อที่ใช้กันอย่างแพร่หลายตั้งแต่สมัยจักรพรรดิเฉียนหยวนเป็นต้นมา
วิวัฒนาการทางประวัติศาสตร์
ราชวงศ์ฉิน ฮั่น ไปจนถึงราชวงศ์เหนือและใต้
ดินแดนนี้เคยเป็นของตระกูลไป่เยว่ ในสมัยราชวงศ์ฉิน ดินแดนนี้เป็นส่วนหนึ่งของมณฑลกุ้ยหลิน ในปี 111 ก่อนคริสต์ศักราช ได้มีการก่อตั้งอำเภอถานจงขึ้นใกล้กับเขตหยูเฟิงในปัจจุบัน ภายใต้มณฑลหยูหลิน ในสมัยสามก๊ก (ค.ศ. 222-280) ได้มีการจัดตั้งอำเภอฉางอานขึ้นในบริเวณอำเภอลู่ไจ่ในปัจจุบัน ในปี ค.ศ. 274 มณฑลกุ้ยหลินได้ถูกแยกออกมาจากหยูหลิน ในสมัยราชวงศ์จินตะวันตก ถานจงทำหน้าที่เป็นที่ตั้งของมณฑลกุ้ยหลิน ในสมัยราชวงศ์ใต้ ราชวงศ์ฉีและเหลียงได้ก่อตั้งเมืองฉีซี หลงโจว และเหลียงฮวาขึ้นในภูมิภาคนี้
ราชวงศ์สุ่ยและราชวงศ์ถัง
ในสมัยสุยไคหวง (ค.ศ. 581-600) มณฑลหลงโจวและเหลียงฮวาถูกยุบ ในปี ค.ศ. 591 เมืองถานจงถูกเปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลกุ้ยหลิน และมณฑลหม่าผิงถูกแยกออกมาจากมณฑลกุ้ยหลิน ในสมัยราชวงศ์ถัง เมืองหรงโจวได้รับการสถาปนาขึ้นใหม่ และเมืองคุนโจวถูกตั้งขึ้นที่หม่าผิงในปี ค.ศ. 621 ในปี ค.ศ. 634 เมืองคุนโจวตอนใต้ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นหลิวโจว ในปี ค.ศ. 742 ถูกเปลี่ยนชื่อเป็นมณฑลหลงเฉิง (ที่มาของชื่อเล่น "เมืองมังกร") และกลับมาเป็นหลิวโจวอีกครั้งในปี ค.ศ. 758
ราชวงศ์ซ่งและหยวน
ในปี ค.ศ. 1006 อำเภอหลงเฉิงได้เปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอหลิวเฉิง ในปี ค.ศ. 1105 ได้มีการจัดตั้งอำเภอหวยหยวนขึ้นในพื้นที่ปัจจุบันของเขตปกครองตนเองซานเจียงตง ภายใต้การปกครองของราชวงศ์หยวนในปี ค.ศ. 1279 เมืองหลิวโจวเปลี่ยนชื่อเป็นเส้นทางหลิวโจว และย้ายศูนย์กลางการปกครองกลับไปที่มาผิงในปี ค.ศ. 1308
ราชวงศ์หมิงและชิง
ในปี ค.ศ. 1368 เส้นทางหลิวโจวได้กลายเป็นมณฑลหลิวโจว เมื่อสิ้นสุดราชวงศ์หมิง มณฑลนี้ปกครอง 10 อำเภอ รวมทั้งเซียงโจวและปินโจว ในสมัยราชวงศ์ชิง มณฑลนี้เป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางหลวงหยูเจียง ในปี ค.ศ. 1725 ปินโจวและอีก 4 อำเภอถูกแยกออกมา เมื่อสิ้นสุดราชวงศ์ชิง มณฑลนี้ปกครอง 7 อำเภอและเซียงโจว
สมัยสาธารณรัฐจีน
ในปี 1912 อำเภอหม่าผิงถูกรวมเข้ากับเขตปกครองหลิวโจว ในปี 1913 เขตปกครองหลิวโจวถูกยุบ และหม่าผิงถูกจัดตั้งขึ้นใหม่พร้อมกับเขตปกครองหลิวเจียง ในปี 1930 ระบบกองกำลังอาสาสมัครได้ก่อตั้งเขตอาสาสมัครหลิวโจวขึ้น ในปี 1931 หม่าผิงกลายเป็นอำเภอหลิวโจว และเปลี่ยนชื่อเป็นอำเภอหลิวเจียงในปี 1937 จนถึงปี 1949 เขตตรวจสอบการปกครองที่สองได้บริหารจัดการหลิวเจียง หลิวเฉิง และอำเภออื่นๆ
หลังจากการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน
เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2492 รัฐบาลประชาชนเทศบาลเมืองหลิวโจวได้รับการจัดตั้งขึ้นเป็นเมืองระดับอำเภอ ต่อมาได้รับการยกฐานะเป็นเมืองระดับมณฑลในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2493 ถูกผนวกเข้ากับเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วงในปี พ.ศ. 2490 และอยู่ภายใต้เขตปกครองตนเองโดยตรงของกว่างซีจ้วงเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2504
หน่วยงานบริหาร
ประวัติการแบ่งส่วน
เมืองหลิวโจวถูกก่อตั้งขึ้นในปี 1949 จากการรวมตัวของสามเมืองในอำเภอหลิวเจียง ในปี 1952 อำเภอลู่ไจ่ถูกจัดตั้งขึ้นโดยการรวมสามอำเภอเดิมเข้าด้วยกัน ในปี 1953 อำเภอหรงกลายเป็นอำเภอหรงอัน และเขตปกครองตนเองซานเจียงตงถูกจัดตั้งขึ้น ในปี 1966 อำเภอปกครองตนเองเมี่ยวต้า ...
รายละเอียดแผนก
ณ สิ้นปี 2568 เมืองหลิวโจวประกอบด้วยเขตเทศบาล 5 เขต อำเภอ 3 แห่ง และเขตปกครองตนเอง 2 แห่ง รวมเป็น 53 เมือง 33 ตำบล 32 อำเภอ 228 ชุมชนเมือง 72 ชุมชนตำบล และ 935 หมู่บ้าน ที่ทำการเทศบาลตั้งอยู่ที่เลขที่ 66 ถนนเหวินชาง เขตเฉิงจง และแบ่งเขตการพัฒนาออกเป็น 3 เขต ได้แก่ เขตใหม่หลิวตง เขตอุตสาหกรรมใหม่หยางเหอ และเขตนิเวศใหม่ภาคเหนือ
ทรัพยากรธรรมชาติ
ทรัพยากรที่ดิน
เมืองหลิวโจวมีพื้นที่ทั้งหมด 1.8596 ล้านเฮกตาร์ ประกอบด้วยพื้นที่เพาะปลูก 346,600 เฮกตาร์ ป่าไม้ 1.1055 ล้านเฮกตาร์ ทุ่งหญ้า 114,800 เฮกตาร์ และพื้นที่เมืองและเหมืองแร่ 70,300 เฮกตาร์
ทรัพยากรน้ำ
ด้วยปริมาณน้ำฝนที่อุดมสมบูรณ์ เมืองหลิวโจวมีระบบน้ำที่พัฒนาแล้วครอบคลุมพื้นที่ 369.58 ตารางกิโลเมตร โดยส่วนใหญ่อยู่ในแม่น้ำหลิวเจียง แม่น้ำหลงเจียง แม่น้ำหลัวชิงเจียง และแม่น้ำซุนเจียง รวมถึงอ่างเก็บน้ำต่างๆ ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยหลายปีอยู่ที่ 1,745 มิลลิเมตร มีปริมาณน้ำทั้งหมด 18.21 พันล้านลูกบิดเมตร และปริมาณน้ำบาดาลที่สามารถนำมาใช้ได้เฉลี่ยปีละ 1.803 พันล้านลูกบิดเมตร
ทรัพยากรแร่
เมืองหลิวโจว ตั้งอยู่ในเขตแหล่งแร่หนานหลิงตอนกลาง-ตะวันตก มีแร่ธาตุที่ค้นพบแล้ว 47 ชนิด โดย 30 ชนิดอยู่ในปริมาณสำรอง รวมถึงถ่านหิน เหล็ก แมงกานีส ทองแดง ตะกั่ว สังกะสี ดีบุก พลวง ทองคำ และเงิน มีแหล่งเหมืองแร่ 51 แห่ง แร่ธาตุสำคัญที่มีศักยภาพ ได้แก่ โดโลไมต์ หินปูนหลอมเหลว หินปูนซีเมนต์ แบไรต์ และดินขาว ซึ่งกระจายอยู่ทั่วพื้นที่เมืองหลิวโจว หลิวเฉิง ลู่ไจ่ หรงสุ่ย และหลิวเจียง
ความหลากหลายทางชีวภาพ
พืช
เมืองหลิวโจวมีพืชป่ามากกว่า 5,000 ชนิด รวมถึงพืชคุ้มครองระดับ 1 ของประเทศมากกว่า 10 ชนิด เช่น ต้นสนหยวนเป่าซานและต้นยิวใต้ และพืชคุ้มครองระดับ 2 มากกว่า 200 ชนิด นอกจากนี้ยังมีการบันทึกพืชสมุนไพรมากกว่า 3,000 ชนิด ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในเขตอนุรักษ์ธรรมชาติแห่งชาติหยวนเป่าซานและจิ่วหวานต้าซาน
สัตว์
เมืองหลิวโจวมีสัตว์ป่ามากกว่า 590 ชนิด รวมถึงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 62 ชนิด นก 212 ชนิด สัตว์เลื้อยคลาน 71 ชนิด สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 33 ชนิด และปลา 113 ชนิด สัตว์คุ้มครองระดับ 1 จำนวน 9 ชนิด ได้แก่ เต่ากระดองนิ่มยักษ์ ตัวนิ่ม และกวางซิกา สัตว์คุ้มครองระดับ 2 จำนวน 44 ชนิด ได้แก่ งูเหลือม ลิงแสม หมีดำ และซาลาแมนเดอร์ยักษ์ นอกจากนี้ยังมีนกอพยพอีก 110 ชนิด
เขตอนุรักษ์ธรรมชาติ
เมืองหลิวโจวมีเขตอนุรักษ์ธรรมชาติ 5 แห่ง รวมพื้นที่ 43,428.92 เฮกตาร์ ซึ่งรวมถึงเขตอนุรักษ์ระดับชาติ 2 แห่ง ได้แก่ เขตอนุรักษ์ธรรมชาติแห่งชาติจิ่วหวันต้าซาน ครอบคลุมพื้นที่ 23,151.50 เฮกตาร์ ในอำเภอหรงสุ่ย เมืองหลิวโจว และอำเภอหลัวเฉิงและหวนเจียง เมืองเหอฉี เขตอนุรักษ์ธรรมชาติแห่งชาติหยวนเป่าซาน ครอบคลุมพื้นที่ 4,220.7 เฮกตาร์ ในอำเภอหรงสุ่ย มีอัตราการปกคลุมของป่า 98.5 เปอร์เซ็นต์ เขตอนุรักษ์ลากูในอำเภอลู่ไจ้ ครอบคลุมพื้นที่ 11,500 เฮกตาร์ เขตอนุรักษ์ซาลาแมนเดอร์ยักษ์ซิเจียนซาน ครอบคลุมพื้นที่ 10,384 เฮกตาร์ ในอำเภอหรงสุ่ย และเขตอนุรักษ์ระดับอำเภอซานซูโอ ครอบคลุมพื้นที่ 5,600 เฮกตาร์ ในอำเภอหรงอัน
ภูมิศาสตร์
ที่ตั้งและอาณาเขต
เมืองหลิวโจวตั้งอยู่ทางตอนเหนือของมณฑลกวางซี ระหว่างละติจูด 23 องศา 54 นาที ถึง 26 องศา 03 นาทีเหนือ และลองจิจูด 108 องศา 35 นาที ถึง 110 องศา 10 นาทีตะวันออก มีพรมแดนติดกับกุ้ยหลินทางทิศตะวันออก เหอฉีทางทิศตะวันตก ไหลปินทางทิศใต้ และมณฑลหูหนานและกุ้ยโจวทางทิศเหนือ มีพื้นที่ทั้งหมด 18,598 ตารางกิโลเมตร
ธรณีวิทยา
พื้นที่นี้ส่วนใหญ่ประกอบด้วยชั้นหินยุคพาลีโอโซอิก โดยเฉพาะหินคาร์บอเนต (หินปูนและหินโดโลไมต์) เมืองหลิวโจวตั้งอยู่บนแนวรอยเลื่อนและรอยพับของที่ราบลุ่มกวางซีตอนกลาง ซึ่งมีประวัติโครงสร้างทางธรณีวิทยาตั้งแต่ยุคพาลีโอโซอิกตอนปลายที่ราบสูง ผ่านกิจกรรมขอบทวีปในยุคเมโซโซอิกตอนปลายและยุคซีโนโซอิก
ภูมิประเทศ
พื้นที่เมืองค่อนข้างราบเรียบ อยู่ที่ระดับความสูง 85-105 เมตร ล้อมรอบด้วยภูเขา 3 ด้าน มีลักษณะเป็นภูมิประเทศแบบคาร์สต์ทั่วไป แม่น้ำหลิวสร้างเป็นเนินตะกอนริมแม่น้ำและลักษณะทางธรณีวิทยาแบบคาร์สต์ในแอ่งธรรมชาติ
ภูมิอากาศ
เมืองหลิวโจวมีภูมิอากาศแบบมรสุมกึ่งเขตร้อน โดยมีฤดูร้อนยาวนานและฤดูหนาวสั้น อุณหภูมิเฉลี่ยต่อปีอยู่ระหว่าง 18.1 องศาเซลเซียสทางตอนเหนือถึง 20.7 องศาเซลเซียสทางตอนใต้ เดือนมกราคมมีอุณหภูมิเฉลี่ย 7.2-10.4 องศาเซลเซียส และเดือนกรกฎาคม 27.2-28.9 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีอยู่ระหว่าง 1,345-1,940 มิลลิเมตร โดยส่วนใหญ่จะตกในช่วงเดือนเมษายนถึงกันยายน และในช่วงฤดูฝน (Rongshui) มีปริมาณน้ำฝนเกิน 2,000 มิลลิเมตร
อุทกวิทยา
เมืองหลิวโจวตั้งอยู่ในลุ่มน้ำแม่น้ำเพิร์ล-ซีเจียง แม่น้ำหลิวเป็นแม่น้ำที่ใหญ่ที่สุด มีต้นกำเนิดในอำเภอดูซาน มณฑลกุ้ยโจว ไหลยาว 272 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ลุ่มน้ำ 58,398 ตารางกิโลเมตร ไหลเข้าสู่เขตเมืองที่ลู่ถัง และคดเคี้ยวผ่านเมือง形成เป็นคาบสมุทรรูปทรงขวด
การอนุรักษ์น้ำ
ณ สิ้นปี 2025 เมืองหลิวโจวมีอ่างเก็บน้ำ 312 แห่ง (ขนาดใหญ่ 1 แห่ง ขนาดกลาง 12 แห่ง และขนาดเล็ก 299 แห่ง) ปริมาณน้ำเก็บกัก ณ สิ้นปีอยู่ที่ 265.70 ล้านลูกบาศก์เมตร ปริมาณน้ำทั้งหมดที่ส่งมาจากโครงการเก็บกักน้ำต่างๆ อยู่ที่ 428.33 ล้านลูกบาศก์เมตร
ดิน
ดินในเมืองหลิวโจวประกอบด้วย 5 ชั้น 12 ชั้นย่อย 54 สกุล และ 158 ชนิด ดินแดงเป็นดินที่พบมากที่สุด มีลักษณะเด่นคือสีแดง มีความเป็นกรด และอุดมไปด้วยธาตุเหล็กและอะลูมิเนียม นอกจากนี้ยังพบดินนาและดินตะกอนน้ำพาด้วย
ภัยพิบัติทางธรรมชาติ
ภัยพิบัติหลักๆ ได้แก่ น้ำท่วม ภัยแล้ง และลูกเห็บ เมืองนี้ตั้งอยู่ตรงจุดตัดของรอยเลื่อนทิศตะวันออกเฉียงเหนือ-ตะวันตกเฉียงใต้และทิศตะวันออก-ตะวันตก โดย 70 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ใต้ดินเป็นหินปูน ระหว่างปี 1510 ถึง 1992 มีการบันทึกแผ่นดินไหว 63 ครั้งโดยไม่มีความเสียหายร้ายแรงใดๆ เมื่อวันที่ 18 พฤษภาคม 2026 เกิดแผ่นดินไหวขนาด 5.2 สองครั้งในเขตหลิวหนานที่ระดับความลึก 8 กิโลเมตร ทำให้มีผู้เสียชีวิต 2 ราย บาดเจ็บ 4 ราย และบ้านเรือนพังทลาย 15 หลัง ซึ่งเป็นแผ่นดินไหวที่มีขนาดรุนแรงที่สุดในรอบ 331 ปี เนื่องจากหินปูนตื้นๆ ทำให้คลื่นแผ่นดินไหวขยายตัว
ประชากร
ขนาดประชากร
ณ สิ้นปี 2025 ประชากรประจำถิ่นมีจำนวน 4.1258 ล้านคน (ลดลง 20,200 คน) โดยเป็นประชากรในเมือง 2.9706 ล้านคน (อัตราการเป็นเมือง 72.00 เปอร์เซ็นต์ เพิ่มขึ้น 0.58 จุด) ประชากรที่ลงทะเบียนมีจำนวน 3.9900 ล้านคน มีการเกิด 25,200 คน (6.32 คนต่อพันคน) และเสียชีวิต 51,200 คน (12.83 คนต่อพันคน) โดยมีอัตราการเติบโตตามธรรมชาติอยู่ที่ติดลบ 6.49 คนต่อพันคน
องค์ประกอบทางชาติพันธุ์
Liuzhou มีชนเผ่าพื้นเมืองแปดกลุ่ม ได้แก่ Han, Zhuang, Dong, Miao, Yao, Hui, Mulao และ Sui ชาวจ้วงส่วนใหญ่อยู่ในหลิวเจียง หลิ่วเฉิง และหลู่ไจ้ Miao กระจุกตัวอยู่ใน Rongshui (ร้อยละ 43.79) และ Dong ใน Sanjiang (ร้อยละ 57.83) ยาวกระจายไปทั่ว Rongshui, Sanjiang, Rongan และ Luzhai
ภาษาถิ่น
ภาษาจีนกลางสำเนียงหลิวโจวทางตะวันตกเฉียงใต้เป็นภาษาหลักที่ใช้ในชีวิตประจำวัน โดยมีสำเนียงอื่นๆ ได้แก่ ผิงฮวา ฮักกา กวางตุ้ง หมิ่นใต้ และหูกวง สำเนียงหลิวโจวมีการใช้กันอย่างแพร่หลายในหลิวโจว ไหลปิน เหอฉี และไป่เซ่ ซึ่งมีความใกล้เคียงกับสำเนียงกุ้ยหลิน
ศาสนา
ในปี 2023 เมืองหลิวโจวมีศาสนาหลัก 5 ศาสนา (พุทธศาสนา ลัทธิเต๋า อิสลาม คาทอลิก และคริสต์นิกายโปรเตสแตนต์) โดยมีองค์กรทางศาสนา 12 แห่ง และสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนา 96 แห่ง มีนักบวช 112 คน มีผู้ศรัทธาประมาณ 55,000 คน และสถานที่ปฏิบัติธรรมพื้นบ้านที่จดทะเบียน 347 แห่ง
การเมือง
รัฐบาลเทศบาลปฏิบัติตามแบบแผนการปกครองของจีนภายใต้พรรคคอมมิวนิสต์จีน โดยมีคณะกรรมการพรรคเทศบาล สภาประชาชน และรัฐบาลประชาชน ทำหน้าที่บริหารกิจการของเมือง
เศรษฐกิจ
ภาพรวม
ในปี 2024 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) อยู่ที่ 295.067 พันล้านหยวน (ประมาณ 41.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 1.5 เปอร์เซ็นต์) โดยภาคอุตสาหกรรมขั้นต้นอยู่ที่ 30.876 พันล้านหยวน (ประมาณ 4.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 3.7 เปอร์เซ็นต์) ภาคอุตสาหกรรมขั้นรองอยู่ที่ 117.866 พันล้านหยวน (ประมาณ 16.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 1.6 เปอร์เซ็นต์) และภาคอุตสาหกรรมขั้นที่สามอยู่ที่ 146.325 พันล้านหยวน (ประมาณ 20.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 1.1 เปอร์เซ็นต์) ในปี 2025 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) มีมูลค่า 309.691 พันล้านหยวน (ประมาณ 43.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 6.2 เปอร์เซ็นต์) โดยภาคอุตสาหกรรมหลักมีมูลค่า 30.804 พันล้านหยวน (ประมาณ 4.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 4.2 เปอร์เซ็นต์) ภาคอุตสาหกรรมรองมีมูลค่า 125.110 พันล้านหยวน (ประมาณ 17.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 7.7 เปอร์เซ็นต์) และภาคอุตสาหกรรมที่สามมีมูลค่า 153.778 พันล้านหยวน (ประมาณ 21.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 5.0 เปอร์เซ็นต์) การลงทุนในสินทรัพย์ถาวรเติบโต 4.6 เปอร์เซ็นต์ โดยการลงทุนด้านเทคโนโลยีขั้นสูงเติบโต 35.9 เปอร์เซ็นต์ รายจ่ายภาครัฐทั่วไปอยู่ที่ 47.939 พันล้านหยวน (ประมาณ 6.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) โดยรายจ่ายเพื่อการดำรงชีพคิดเป็น 80.9 เปอร์เซ็นต์ รายได้สุทธิต่อหัวอยู่ที่ 39,412 หยวน (ประมาณ 5,475 ดอลลาร์สหรัฐ) โดยรายได้ในเขตเมืองอยู่ที่ 47,689 หยวน (ประมาณ 6,623 ดอลลาร์สหรัฐ) และในเขตชนบทอยู่ที่ 22,427 หยวน (ประมาณ 3,115 ดอลลาร์สหรัฐ)
อุตสาหกรรมหลัก
ในปี 2025 ผลผลิตธัญพืชอยู่ที่ 749,400 ตัน การชำแหละสุกรอยู่ที่ 2.0946 ล้านตัว (เพิ่มขึ้น 12.6 เปอร์เซ็นต์) และสัตว์ปีก 38.0724 ล้านตัว (ลดลง 6.1 เปอร์เซ็นต์) ผลผลิตเนื้อหมูอยู่ที่ 167,649 ตัน (เพิ่มขึ้น 13.6 เปอร์เซ็นต์) นอกจากนี้ยังมีการรายงานผลผลิตเนื้อวัว เนื้อแกะ และสัตว์ปีกด้วย
อุตสาหกรรมรอง
ในปี 2025 มูลค่าเพิ่มของภาคอุตสาหกรรมที่กำหนดเติบโต 10.3 เปอร์เซ็นต์ การผลิตเติบโต 11.6 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่การทำเหมืองลดลง 10.4 เปอร์เซ็นต์ การผลิตอุปกรณ์เติบโต 17.8 เปอร์เซ็นต์ และการผลิตเทคโนโลยีขั้นสูงเติบโต 31.1 เปอร์เซ็นต์ ภาคส่วนการเติบโตที่สำคัญ ได้แก่ เครื่องจักรไฟฟ้า (เพิ่มขึ้น 34.6 เปอร์เซ็นต์) ผลิตภัณฑ์โลหะ (เพิ่มขึ้น 22.4 เปอร์เซ็นต์) และการผลิตรถยนต์ (เพิ่มขึ้น 14.8 เปอร์เซ็นต์) ผลผลิตแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนเติบโต 56.6 เปอร์เซ็นต์ มูลค่าเพิ่มของการก่อสร้างอยู่ที่ 8.025 พันล้านหยวน (ประมาณ 1.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ลดลง 3.4 เปอร์เซ็นต์)
อุตสาหกรรมบริการ
ในปี 2025 มูลค่าเพิ่มของภาคบริการเติบโต 5.0 เปอร์เซ็นต์ ภาคขนส่งและคลังสินค้าเติบโต 7.3 เปอร์เซ็นต์ ภาคค้าส่งและค้าปลีกเติบโต 5.6 เปอร์เซ็นต์ และภาคที่พักและอาหารเติบโต 5.1 เปอร์เซ็นต์ รายได้จากบริการอินเทอร์เน็ตและซอฟต์แวร์เติบโต 101.4 เปอร์เซ็นต์ มูลค่าการนำเข้าและส่งออกสินค้ารวมอยู่ที่ 44.223 พันล้านหยวน (ประมาณ 6.1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพิ่มขึ้น 17.9 เปอร์เซ็นต์) โดยการส่งออกรถยนต์ไฟฟ้าเพิ่มขึ้น 264.5 เปอร์เซ็นต์ ยอดเงินฝากคงเหลืออยู่ที่ 541.331 พันล้านหยวน (ประมาณ 75.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) และยอดเงินกู้คงเหลืออยู่ที่ 618.700 พันล้านหยวน (ประมาณ 85.9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) จำนวนนักท่องเที่ยวในประเทศอยู่ที่ 101.6083 ล้านคน โดยมีมูลค่าการใช้จ่ายด้านการท่องเที่ยวรวม 112.493 พันล้านหยวน (ประมาณ 15.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ)
การขนส่ง
ในปี 2025 เมืองหลิวโจวมีการขนส่งสินค้าทางบก 182.72 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 5.4 เปอร์เซ็นต์) และการขนส่งสินค้าทางน้ำ 5.4 ล้านตัน (ลดลง 35.1 เปอร์เซ็นต์) จำนวนผู้โดยสารทางอากาศรวม 622,700 คน และจำนวนยานยนต์ที่ครอบครองอยู่ที่ 1.5875 ล้านคัน
ทางหลวง
เมืองหลิวโจวเป็นหนึ่งใน 45 เมืองศูนย์กลางทางหลวงของจีน โดยมีสถานีขนส่งผู้โดยสาร 6 แห่ง ได้แก่ สถานีหลิวโจวหลัก สถานีหลิวโจวใต้ สถานีเหลียนฮวา สถานีไป่ซา สถานีเหอตง และสถานีหลิวเจียง
ทางรถไฟ
เมืองหลิวโจวเป็นศูนย์กลางการคมนาคมทางรถไฟที่สำคัญแห่งหนึ่งในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจีน โดยมีเส้นทางรถไฟสายปกติ ได้แก่ สายเซียงกุ้ย (หูหนาน-กวางซี), สายเฉียงกุ้ย (กุ้ยโจว-กวางซี) และสายเจียวหลิว (เจียวจั่ว-หลิวโจว) รวมถึงสายรถไฟความเร็วสูง ได้แก่ สายเหิงหลิว สายหลิวหนานอินเตอร์ซิตี้ และสายกุ้ยกวง เมืองนี้มีสถานีรถไฟในเมือง 6 แห่ง และสถานีรถไฟระดับอำเภออีก 5 แห่ง
การส่งสินค้า
ท่าเรือหลิวโจวเป็นท่าเรือแม่น้ำภายในประเทศสำหรับการส่งออกสินค้า การขนส่ง และการท่องเที่ยว แม่น้ำหลิวเจียงรองรับการเดินเรือของเรือขนาด 500 ตันตลอดทั้งปีไปยังเมืองอู๋โจว กวางโจว ฮ่องกง และมาเก๊า เปิดให้บริการในปี 1990 ในฐานะท่าเรือแม่น้ำภายในประเทศระดับ 1 ของประเทศ
การบิน
สนามบินหลิวโจวไป่เหลียน ตั้งอยู่ห่างจากใจกลางเมือง 12 กิโลเมตร เป็นสนามบินพลเรือนมาตรฐาน 4D และเป็นหนึ่งในหกสนามบินหลักของมณฑลกวางซี รันเวย์ยาว 2,540 เมตร รองรับเครื่องบินได้เกือบทุกประเภท และมีศักยภาพรองรับผู้โดยสารได้ 1.2 ล้านคนต่อปี
ระบบขนส่งสาธารณะ
ณ ปี 2021 ระบบขนส่งมวลชนของกวางซีให้บริการ 102 เส้นทาง มีรถ 1,391 คัน และผู้โดยสาร 211 ล้านคนต่อปี ระบบรถโดยสารด่วนพิเศษ (BRT) มี 10 สายด่วน ระบบเรือโดยสารแห่งแรกของกวางซีมี 9 เส้นทาง ค่าโดยสารแท็กซี่เริ่มต้นที่ 6.00 หยวน (ประมาณ 0.83 ดอลลาร์สหรัฐ) ในเวลากลางวัน และ 8.00 หยวน (ประมาณ 1.11 ดอลลาร์สหรัฐ) ในเวลากลางคืน เมืองนี้ได้เปิดตัวระบบเช่าจักรยานสาธารณะแห่งแรกของกวางซี โดยมี 320 สถานี และจักรยาน 7,500 คัน ระบบรถไฟฟ้ารางเบา 7 สาย รวมระยะทาง 226.8 กิโลเมตร มี 129 สถานี กำลังอยู่ระหว่างการก่อสร้าง โดยสายที่ 1 และ 2 เริ่มให้บริการในปี 2016 โดยใช้รถไฟโมโนเรลของ Bombardier
บริการสังคม
การศึกษา
ในปี 2025 เมืองหลิวโจวมีโรงเรียนอาชีวศึกษา 9 แห่ง มีนักเรียน 27,300 คน โรงเรียนมัธยมปลายทั่วไปมีนักเรียน 91,300 คน โรงเรียนมัธยมต้น 177,600 คน และโรงเรียนประถมศึกษา 337,600 คน นอกจากนี้ยังมีนักเรียนการศึกษาพิเศษ 1,140 คน และนักเรียนก่อนวัยเรียน 110,900 คน
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ในปี 2025 เมืองหลิวโจวได้รับรางวัลวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของมณฑลกวางซีจำนวน 34 รางวัล และอนุมัติสิทธิบัตร 3,450 ฉบับ สัญญาด้านเทคโนโลยีมีมูลค่ารวม 9.296 พันล้านหยวน (ประมาณ 1.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในเดือนกรกฎาคม 2025 เมืองนี้ได้รับอนุมัติให้สร้างศูนย์คุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาในระดับชาติ
วัฒนธรรม
ณ สิ้นปี 2025 เมืองหลิวโจวมีคณะศิลปะ 2 คณะ ห้องสมุดสาธารณะ 11 แห่งที่มีหนังสือ 3.526 ล้านเล่ม ศูนย์วัฒนธรรม 10 แห่ง ศูนย์ศิลปะมวลชน 1 แห่ง และพิพิธภัณฑ์ 23 แห่ง การเข้าถึงทางโทรทัศน์อยู่ที่ 99.88 เปอร์เซ็นต์ และทางวิทยุอยู่ที่ 99.38 เปอร์เซ็นต์
การดูแลสุขภาพ
ณ สิ้นปี 2568 เมืองหลิวโจวมีสถานพยาบาล 2,542 แห่ง ประกอบด้วยโรงพยาบาล 92 แห่ง ศูนย์สุขภาพระดับตำบล 93 แห่ง และคลินิกประจำหมู่บ้าน 897 แห่ง บุคลากรทางการแพทย์รวม 45,000 คน ประกอบด้วยแพทย์ 16,300 คน และพยาบาล 20,900 คน โดยมีเตียงผู้ป่วยรวม 33,400 เตียง
กีฬา
ณ สิ้นปี 2025 เมืองหลิวโจวมีสถานที่เล่นกีฬาของรัฐ 34 แห่ง และโรงยิม 21 แห่ง นักกีฬาได้รับเหรียญทอง 44 เหรียญ เหรียญเงิน 24 เหรียญ และเหรียญทองแดง 16 เหรียญ ในการแข่งขันระดับโลก ทำลายสถิติเอเชีย 3 ครั้ง และคว้าเหรียญทองระดับชาติอีก 255 เหรียญ
ประกันสังคม
ในปี 2025 เมืองหลิวโจวมีตำแหน่งงานในเมืองเพิ่มขึ้น 47,500 ตำแหน่ง ผู้เข้าร่วมโครงการประกันบำนาญขั้นพื้นฐานมีจำนวน 2.7064 ล้านคน ผู้เข้าร่วมโครงการประกันการว่างงาน 674,800 คน และผู้เข้าร่วมโครงการประกันสุขภาพขั้นพื้นฐาน 3.7108 ล้านคน มาตรฐานการครองชีพขั้นต่ำในเมืองอยู่ที่ 770 หยวนต่อเดือน (ประมาณ 107 ดอลลาร์สหรัฐ) และในชนบทอยู่ที่ 6,000 หยวนต่อปี (ประมาณ 833 ดอลลาร์สหรัฐ) เมืองนี้มีศูนย์บริการชุมชนและสถาบันสวัสดิการ 302 แห่ง โดยมีเตียงทั้งหมด 5,158 เตียง
ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
สัญลักษณ์ประจำภูมิภาค
ในเดือนธันวาคม 2018 ทางเมืองได้กำหนดให้ต้นไทรใบเล็กเป็นต้นไม้ประจำเมือง และต้นกล้วยไม้ (Bauhinia) เป็นดอกไม้ประจำเมือง
ประเพณีพื้นบ้าน
เมืองหลิวโจวเป็นจุดบรรจบของชาวฮั่นและชนพื้นเมืองหลิงหนาน โดยมีกลุ่มชาติพันธุ์ถึง 18 กลุ่ม “สิ่งมหัศจรรย์ทั้งสี่” ได้แก่ บทเพลงจ้วง การรำเหยา เทศกาลเมี่ยว และสถาปัตยกรรมตง แสดงให้เห็นถึงวัฒนธรรมชาติพันธุ์ที่หลากหลาย เทศกาลซานเยว่ซานมีไฮไลท์คือการร้องเพลงโต้ตอบกัน ซึ่งรู้จักกันในชื่อ “งานแสดงเพลง”
เครื่องแต่งกาย
เครื่องแต่งกายแบบดั้งเดิมของชาวจ้วงแบ่งตามเพศ อายุ บทบาท และโอกาส โดยผู้หญิงมีชื่อเสียงด้านการทอผ้า การทำผ้าไหม และการย้อมผ้าด้วยขี้ผึ้ง การปักผ้าของชาวตงมีลวดลายรูปนกและสัตว์ที่สดใสบนปกเสื้อและผ้าคลุมศีรษะ พร้อมด้วยผ้าไหมสีสันสดใสของชาวตง ส่วน "เสื้อคลุมร้อยนก" ของชาวเมี่ยวเป็นเครื่องแต่งกายในพิธีการที่ประดับด้วยขนนกและไข่มุก ผสมผสานการทอผ้า การย้อมผ้า การตัดกระดาษ การปักผ้า และการตีโลหะเข้าด้วยกัน
สถาปัตยกรรม
บ้านยกพื้นของชาวจ้วงมีที่อยู่อาศัยอยู่ด้านบนและเลี้ยงสัตว์อยู่ด้านล่าง หมู่บ้านของชาวตงมีศูนย์กลางอยู่ที่หอกลอง มีลานร้องเพลงและศาลเจ้า โดยมีบ้านยกพื้นสี่แบบตามลักษณะภูมิประเทศ บ้านยกพื้นบนเนินเขาของชาวเมี่ยวมีสามระดับ คือ ที่เก็บเมล็ดพืช ที่อยู่อาศัย และที่เลี้ยงสัตว์อยู่ด้านล่าง
ของว่าง
อาหารเมืองหลิวโจวมีรสชาติจัดจ้านและเผ็ดร้อน เมนูขึ้นชื่อคือ ก๋วยเตี๋ยวหอยทาก (หลัวซิเฟิน) นอกจากนี้ยังมีอาหารขึ้นชื่ออื่นๆ เช่น สตูว์หอยทากและตีนเป็ด หอยทากผัดหน่อไม้เปรี้ยว ผักดองเปรี้ยวหลิวโจว ก๋วยเตี๋ยวเส้นเล็ก ชาซานเจียงตง ขนมโมจิซานเจียง ข้าวเกรียบหลิวเฉิง ส้มจี๊ดหรงกาน และเป็ดเลือดน้ำส้มสายชูหรงสุ่ย
มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
ณ เดือนกันยายน พ.ศ. 2566 เมืองหลิวโจวมีมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ระดับชาติ 6 รายการ ระดับเขตปกครองตนเอง 104 รายการ และระดับเทศบาล 206 รายการ โดยมีผู้สืทอดมรดกทั้งหมด 367 คน มรดกที่โดดเด่น ได้แก่ เทคนิคการสร้างสถาปัตยกรรมไม้สมัยราชวงศ์ตง ราชวงศ์ตง และการทำเส้นก๋วยเตี๋ยวหอยทาก อำเภอซานเจียงอนุรักษ์หอระฆัง 178 แห่ง และสะพานลมฝน 113 แห่ง โดยสะพานเฉิงหยางที่มีความยาว 77.76 เมตร เป็นตัวอย่างที่โดดเด่นที่สุด
โบราณสถานและแหล่งมรดกทางวัฒนธรรม
เมืองหลิวโจวมีแหล่งโบราณสถานสำคัญระดับชาติ 7 แห่ง ครอบคลุมตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์จนถึงยุคปัจจุบัน แหล่งโบราณสถานไป่เหลียนตง (37,000-7,000 ปีที่แล้ว) มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อลำดับชั้นโบราณสถานยุคก่อนประวัติศาสตร์ของจีนตอนใต้ แหล่งโบราณสถานหลี่หยูจุ่ย (20,000-5,000 ปีที่แล้ว) พบโครงกระดูกที่สมบูรณ์ 6 โครง หอคอยประตูตะวันออกสมัยราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1379) สูง 17 เมตร บ้านพักเดิมของโฮจิมินห์ (ค.ศ. 1943-1944) เป็นแหล่งโบราณสถานระดับชาติ สะพานเฉิงหยางหย่งจี (ค.ศ. 1912-1924) ในซานเจียง มีความยาว 77.76 เมตร มีศาลา 5 หลัง และได้รับการกำหนดให้เป็นแหล่งโบราณสถานสำคัญระดับชาติในปี ค.ศ. 1982
จุดชมวิว
ในปี 2021 เมืองหลิวโจวมีสถานที่ท่องเที่ยวระดับ A ของประเทศ 66 แห่ง แหล่งท่องเที่ยวเชิงอุตสาหกรรม 10 แห่ง พื้นที่ท่องเที่ยวเชิงชนบทระดับดาว 37 แห่ง สถานประกอบการด้านเกษตรและความบันเทิงระดับดาว 91 แห่ง เมืองท่องเที่ยวเชิงชนบทสำคัญของประเทศ 1 แห่ง และหมู่บ้านท่องเที่ยวเชิงชนบทสำคัญของประเทศ 6 แห่ง
อาหารท้องถิ่นขึ้นชื่อ
อาหารขึ้นชื่อที่เป็นเอกลักษณ์คือ ก๋วยเตี๋ยวเส้นหอยทาก (หลัวซิเฟิน) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ทางอาหารของเมืองและเป็นแบรนด์ที่ได้รับการยอมรับในระดับประเทศ ผลิตภัณฑ์อื่นๆ ได้แก่ ส้มน้ำผึ้งหลิวเฉิง ส้มจี๊ดหรงอัน น้ำมันชาซานเจียง และหน่อไม้หรงสุ่ย
บุคคลที่มีชื่อเสียง
เมืองหลิวโจวได้ผลิตบุคคลสำคัญทางประวัติศาสตร์มากมายตลอดหลายราชวงศ์ ซึ่งมีส่วนสำคัญในด้านการเมือง การทหาร วัฒนธรรม และกีฬา
ตำแหน่งกิตติมศักดิ์
เมืองหลิวโจวได้รับรางวัลเมืองสวนแห่งชาติ เมืองป่าแห่งชาติ เมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งชาติ และรางวัลแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดจากองค์การสหประชาชาติ (UN Habitat) "เมืองดอกชงโค" จึงกลายเป็นเอกลักษณ์ของเมืองนี้
เมืองพี่น้อง
เมืองหลิวโจวรักษาความสัมพันธ์ฉันมิตรกับเมืองต่างๆ ทั่วโลก ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมและความร่วมมือทางเศรษฐกิจ
ข้อมูลการเดินทางอาจมีการเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบเวลาเปิดทำการ การสำรองที่นั่ง และข้อกำหนดในการเข้าประเทศก่อนเดินทาง



พูดคุยเรื่องเที่ยว
เริ่มต้นบทสนทนาด้วยเคล็ดลับที่เป็นประโยชน์หรือคำถาม