ชาจีน
หน้าหลัก > วัฒนธรรมจีน > ชาจีน ชาเป็นเครื่องดื่มที่เรียบง่าย และเป็นสิ่งสำคัญในชีวิตของผู้คนนับล้านมาอย่างยาวนาน โดยเริ่มแรกในแถบตะวันออก และปัจจุบันแพร่หลายไปทั่วโลก กล่าวกันว่าชาช่วยในการทำสมาธิและการไตร่ตรองตนเอง และช่วยในด้านอื่นๆ ด้วย

ชาจีน
ชาเป็นเครื่องดื่มที่เรียบง่าย และเป็นสิ่งที่สำคัญต่อชีวิตของผู้คนนับล้านมาอย่างยาวนาน โดยเริ่มแรกในแถบตะวันออก และปัจจุบันแพร่หลายไปทั่วโลก กล่าวกันว่าชาช่วยในการทำสมาธิและการไตร่ตรองตนเอง และช่วยให้เกิดความสงบสุข แม้กระทั่งอาจช่วยกระตุ้นจินตนาการได้
ชา 6 ประเภทหลัก
ในประเทศจีนมีชาอยู่ 6 ประเภทหลัก –ชาเขียว ชาแดง ชาอู่หลง ชาดำ ชาขาว และชาแปรรูปโดยส่วนใหญ่แล้วจะแตกต่างกันที่วิธีการผลิต และในตำนานพื้นบ้านก็มักเชื่อมโยงชาแต่ละชนิดเข้ากับลักษณะนิสัยบางอย่างของมนุษย์
กล่าวกันว่า ชาเขียวที่เรียบง่ายและเบา เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นนักวิชาการของจีนตอนใต้ ชาแดงที่นุ่มนวลและสุขุมถือว่าเหมาะสมกับสุภาพสตรี ชาอู่หลงที่อบอุ่นและคงอยู่ยาวนาน เปรียบได้กับความเพียรพยายามของนักปรัชญา ชาเข้มที่มีรสชาติติดปากยาวนานเป็นสัญลักษณ์ของปัญญาของผู้สูงอายุ และอื่นๆ อีกมากมาย
ชาแต่ละชนิดก็แตกต่างกันไปตามฤดูกาลที่เก็บเกี่ยวด้วยเช่นกัน
มีสิ่งสำคัญเจ็ดอย่างที่ชาวจีนให้ความสำคัญในชีวิตประจำวันด้านการทำอาหาร ได้แก่ ไม้สำหรับให้ความร้อน ข้าว น้ำมัน เกลือ ซอสถั่วเหลือง น้ำส้มสายชู และชา แม้ว่าชาจะอยู่ในลำดับสุดท้าย แต่ก็ถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญในประเพณีของชาวจีน
ประวัติศาสตร์การดื่มชาในประเทศจีน
ประเทศจีน ดินแดนต้นกำเนิดของชา เป็นทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภครายใหญ่ และการค้นพบและการใช้ชามีประวัติยาวนานถึงสี่หรือห้าพันปี ชาพัฒนาจากชาสดต้มที่ดื่มเหมือนซุปในยุคแรก ไปสู่ชาแห้งและเก็บรักษาในยุคต่อมา และจากชาเขียวธรรมดาไปสู่การผสมผสานชาหลักหกชนิด
การดื่มชาเริ่มเป็นที่นิยมในสมัยราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 618-907) และราชวงศ์ซ่ง (ค.ศ. 960-1279) และได้รับความนิยมต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน รสชาติของชา ซึ่งสามารถดื่มได้ทั้งแบบอ่อนและแบบเข้ม ประกอบด้วยรสขมและรสหวาน
ต้นกำเนิดของชาเป็นสิ่งที่สูญหายไปในประวัติศาสตร์และตำนาน สิ่งที่สามารถยืนยันได้อย่างคร่าวๆ คือ ชามีต้นกำเนิดในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน ในมณฑลยูนนานและที่อื่นๆ ยังคงมีต้นชาป่าบางต้นที่มีอายุมากกว่า 1,000 ปี
ชาถูกค้นพบได้อย่างไร และใครเป็นผู้ค้นพบ
ตามตำนานจีนเรื่องหนึ่ง เล่าว่าชาถูกค้นพบเมื่อประมาณ 5,000 ปีก่อนโดยเสินหนงซือ ซึ่งชื่อของเขามีความหมายตรงตัวว่า "ชาวนาผู้ศักดิ์สิทธิ์" และถือเป็นหนึ่งในสามจักรพรรดิ (หรือที่รู้จักกันในชื่อ "สามจักรพรรดิ")
เชินหนงซื่อเป็นแพทย์แผนจีนคนแรกที่ใช้สมุนไพร และได้รับการยกย่องว่าเป็นบิดาแห่งการแพทย์แผนจีน หนึ่งในผลงานของเขาคือการชิมสมุนไพรเพื่อให้ผู้คนสามารถใช้ยาได้ เขาค้นพบชาในขณะที่เดินทางไปยังภูเขาสูงหลายแห่งและเก็บรวบรวมพืชชนิดต่างๆ
ตำนานเล่าว่า เสินหนงมีร่างกายโปร่งใส จึงสามารถมองเห็นผลกระทบของพืชและสมุนไพรต่างๆ ที่มีต่อร่างกายได้ ดังนั้น เขาจึงสามารถระบุได้ว่าอวัยวะใดได้รับผลกระทบ และเลือกยาแก้พิษได้ทันที เขาพบว่าชาที่ชื่อว่า “ฉา” สามารถใช้เป็นยาแก้พิษได้
วันหนึ่ง เชินหนงซือพบพืชชนิดหนึ่งที่มีใบสีเขียวและดอกสีขาว เขาจึงลองทดสอบใบเหล่านั้นและสังเกตเห็นสิ่งแปลกประหลาด คือ ใบเหล่านั้นไหลเวียนอยู่ในกระเพาะอาหารของเขา ช่วยล้างพิษอาหารที่เขากินเข้าไป อีกทั้งยังทำให้ลมหายใจหอมสดชื่นและรู้สึกสะอาดในปาก ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา เชินหนงซือจึงใช้ใบเหล่านั้นเพื่อล้างพิษจากพืชสมุนไพรที่เขาได้พบเจอ
เขาคิดว่าการค้นพบนี้ ซึ่งมีอายุราว 2737 ปีก่อนคริสตกาล เป็นสิ่งที่เทพเจ้าบนสวรรค์ส่งมาให้เขาเพื่อแสดงความกตัญญูต่อการกระทำอันมีน้ำใจของเขาในการค้นหาพืชสมุนไพรเพื่อรักษาโรคภัยไข้เจ็บของผู้สูงอายุ
ชาวจีนโบราณดื่มชาอย่างไร?
ในสมัยราชวงศ์โจว (1046-256 ปีก่อนคริสตกาล) สรรพคุณของชาในการบำรุงร่างกายและทำให้จิตใจสงบได้ค่อยๆ เข้ามาแทนที่สรรพคุณทางยา ผู้คนเริ่มนำใบชามาตากแห้งเพื่อเก็บรักษา เมื่อชงชา พวกเขาจะใส่ใบชาลงในกาและชงจนได้เป็นน้ำชาข้นๆ
ในสมัยราชวงศ์ฮั่น (ค.ศ. 206 ก่อนคริสต์ศักราช - ค.ศ. 220) ทั้งการเก็บรวบรวมและการแปรรูปใบชาป่าได้รับการพัฒนาขึ้น ชากลายเป็นเครื่องดื่มรสชาติอร่อยและได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่ขุนนาง
ในสมัยราชวงศ์เว่ย (ค.ศ. 220-265) และราชวงศ์จิน (ค.ศ. 265-420) ชาได้กลายเป็นเครื่องดื่มในงานเลี้ยงและเป็นตัวช่วยในการสนทนาเชิงปรัชญาและอภิปรัชญา ความ "สดชื่นและบริสุทธิ์" ของชาถูกนำมาเปรียบเทียบกับ "ความรุนแรงและความมึนเมา" ของไวน์
ความสัมพันธ์ระหว่างชาและไวน์
อันที่จริง ความสัมพันธ์ระหว่างชาและไวน์นั้นมีความละเอียดอ่อนเสมอมา การดื่มไวน์เหมาะสมกับโอกาสแห่งความสุข ในขณะที่การดื่มชาเหมาะสมที่สุดสำหรับความสงบสุข เครื่องดื่มทั้งสองชนิดนี้แตกต่างกันในหลายแง่มุม แต่ก็เป็นคู่ที่เหมาะสมกันอย่างยิ่ง เพราะชาสามารถช่วยลดผลกระทบจากอาการมึนเมาได้
ในยุคต่อมา แง่มุมที่ตรงข้ามกันของชาและไวน์ได้สะท้อนออกมาในการสนทนาระหว่างทั้งสองในหนังสือชื่อ "ว่าด้วยชาและไวน์"
การพัฒนาชาจีน
มักกล่าวกันว่า “ชามีต้นกำเนิดในสมัยราชวงศ์ถังและเจริญรุ่งเรืองในสมัยราชวงศ์ซ่ง” ในสมัยราชวงศ์ถังได้มีการคิดค้นวิธีการที่เรียกว่า “การนึ่งใบชาเขียว” ซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อกำจัดรสชาติ “เหมือนหญ้า” ของใบชา
หลังจากนึ่งแล้ว ใบชาจะถูกบด ทำเป็นก้อน จากนั้นจึงนำไปตากแห้งและปิดผนึกเพื่อเก็บรักษา
ก่อนสมัยราชวงศ์ถัง
ก่อนสมัยราชวงศ์ถัง ชาเป็นที่รู้จักกันในชื่อต่างๆ มากมาย หนึ่งในนั้นเป็นอักษรจีนที่แปลว่า "ขม"
ในสมัยราชวงศ์ถังนี่เองที่โรงน้ำชาในความหมายที่แท้จริงได้ถือกำเนิดขึ้น และในเมืองใหญ่บางแห่งก็มีร้านขายชาซึ่งเก็บใบชาจำนวนมากและชงชาให้แก่ลูกค้า นอกจากนี้ยังมีการประพันธ์บทกวีและบทความเกี่ยวกับชาขึ้นมา โดยกวีอย่างลู่ถงและไป๋จูอี้ต่างก็เขียนถึงชา
ราชวงศ์ถัง
นอกจากนี้ ในสมัยราชวงศ์ถังยังมีการตีพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับชาฉบับสมบูรณ์เล่มแรก คือ "ตำราว่าด้วยชา" ซึ่งถือเป็นหนังสือประเภทเดียวกันเล่มแรกของโลก
หนังสือเล่มนี้ซึ่งรวบรวมบทสรุปที่ครอบคลุมทุกแง่มุมของวัฒนธรรมชา รวมถึงการใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ การเก็บเกี่ยว การชงชา การปรุงอาหาร และอุปกรณ์ต่างๆ ถือเป็นการสังเคราะห์ความรู้เกี่ยวกับชาอย่างสมบูรณ์ ผู้เขียนคือ ลู่หยู (733-ประมาณ 804) จึงได้รับการยกย่องจากคนรุ่นหลังว่าเป็น "นักบุญแห่งชา"
ในช่วงเวลานั้น ชาเป็นสินค้าที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในการค้าต่างประเทศ และชาวพุทธญี่ปุ่นได้นำใบชาจากจีนกลับมายังญี่ปุ่น เพื่อความสะดวกในการขนส่ง ใบชาจึงถูกนำมาอัดเป็นก้อน ซึ่งสามารถหักเป็นชิ้นเล็กๆ เพื่อนำไปชงชาได้
ราชวงศ์ซ่ง
ราชวงศ์ซ่งเป็นยุคทองของชา และโรงน้ำชามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่ง นักเขียนอักษรวิจิตรอย่างไช่เซียง (ค.ศ. 1012-1067) ได้เขียนบันทึกเกี่ยวกับชา และจักรพรรดิฮุยจง จ้าวจี้ (ค.ศ. 1082-1135) ได้เขียนข้อสังเกตทั่วไปเกี่ยวกับชา
ราชวงศ์หมิง
ต่อมาในสมัยราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1368-1644) วัฒนธรรมการดื่มชาซึ่งถูกขัดขวางโดยชาวมองโกล ได้กลับมาเฟื่องฟูอีกครั้ง โดยมีการพัฒนาชาดำ ชาเขียว และชาอู่หลงที่เราคุ้นเคยกันดีในช่วงเวลานั้น
จู หยวนจาง (ครองราชย์ ค.ศ. 1368-1398)จักรพรรดิองค์แรกของราชวงศ์หมิง ทรงริเริ่มการเปลี่ยนแปลงจากการชงชาแบบม้วนมาเป็นชาแบบใบ และประเพณีนี้ก็สืบทอดต่อมาเรื่อยมา
เมื่อความเข้าใจเกี่ยวกับชาดีขึ้น ผู้คนก็ไม่พอใจที่จะเก็บชาจากป่าอีกต่อไป แต่เริ่มปลูกและดูแลต้นชา ในขณะเดียวกัน เทคนิคการแปรรูปก็พัฒนาขึ้น โดยมีวิธีการต่างๆ ที่ผลิตชาหลักทั้งหกประเภท
มารยาทในการดื่มชา
นอกจากนี้ยังมีข้อกำหนดโดยละเอียดสำหรับผู้ดื่มชาด้วย ในขณะเดียวกัน เมื่อชาได้รับความนิยมมากขึ้น ผู้คนในภูมิภาคต่างๆ และชนชาติต่างๆ ก็ได้พัฒนาธรรมเนียมการดื่มชาที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเองขึ้นมา
ยกตัวอย่างเช่น ในมณฑลกวางตุ้ง ผู้คนนิยมดื่มชาตอนเช้า ในมณฑลฝูเจี้ยน พวกเขานิยมชาคงฟู ในมณฑลหูหนานมีชาเล่ย ชาวเสฉวนชื่นชอบ "ชาในถ้วยมีฝาปิด" ในขณะที่ชาวเผ่าไป๋จะเลี้ยงแขกด้วย "ชาสามคอร์ส" ชาวทิเบตนิยมชาใส่เนย และชาวมองโกเลียในชอบชานม
ธรรมเนียมการชงชาที่หลากหลายเหล่านี้ constitute วัฒนธรรมการชงชาของจีนที่ร่ำรวยและลึกซึ้ง
ครอบครัวชาวจีนดั้งเดิมจำนวนมากดื่มชาหลังอาหารเย็นหรือเมื่อต้อนรับแขก นี่ไม่ใช่แค่เป็นนิสัยที่ดีต่อสุขภาพเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์อันยาวนานอีกด้วย ชาวจีนสามารถพูดคุยกับเพื่อนได้ตลอดทั้งบ่ายขณะจิบชาดีๆ สักกา
สัมผัสวัฒนธรรมการดื่มชาไปกับเรา
ชาคุณภาพสูงผลิตในหลายพื้นที่ทางตอนใต้และตอนกลางของจีน หากคุณต้องการลิ้มรสชาจีนสดใหม่และพูดคุยกับชาวจีนเพื่อทำความเข้าใจประเทศนี้ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น ลองเลือกทริปจาก 10 ทัวร์จีนยอดนิยม และขอให้ไกด์ท้องถิ่นพาคุณไปยังร้านชาที่ดีที่สุดตามเส้นทางของคุณ
บทความเพิ่มเติมเกี่ยวกับชาจีน
- ประวัติศาสตร์การดื่มชาในประเทศจีน
- วัฒนธรรมการดื่มชาของจีน
- ข้อเท็จจริงที่น่าสนใจเกี่ยวกับชาจีน
- ร้านน้ำชาจีน
ข้อมูลการเดินทางอาจมีการเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบเวลาเปิดทำการ การสำรองที่นั่ง และข้อกำหนดในการเข้าประเทศก่อนเดินทาง




พูดคุยเรื่องเที่ยว
เริ่มต้นบทสนทนาด้วยเคล็ดลับที่เป็นประโยชน์หรือคำถาม