ท่องเที่ยวจีนในแบบของคุณ
สำรวจแผนที่
จุดหมายปลายทางการท่องเที่ยว / เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย (Haibei Tibetan Autonomous Prefecture) หรือเรียกย่อว่า "เขตไห่เป่ย" เป็นเขตปกครองตนเองภายใต้มณฑลชิงไห่ ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของมณฑลชิงไห่ เทือกเขาฉีเหลียน (Qilian Mountains) ภายในเขตนี้

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย หรือเรียกย่อว่า "เขตไห่เป่ย" เป็นเขตปกครองตนเองภายใต้มณฑลชิงไห่ ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของมณฑลชิงไห่ เทือกเขาฉีเหลียนภายในเขตปกครองนี้ตั้งอยู่บนขั้นที่สามของภูมิประเทศของจีน บริเวณขอบด้านตะวันออกเฉียงเหนือของที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต และขอบด้านตะวันตกของที่ราบสูงโลส สภาพภูมิอากาศเป็นแบบทวีปบนที่ราบสูง มีลักษณะเป็นช่วงหนาวนาน ช่วงเย็นสลับอบอุ่นสั้น มีแสงแดดเพียงพอ และมีรังสีจากดวงอาทิตย์แรง พื้นที่ทั้งหมด 34,068.44 ตารางกิโลเมตร ณ เดือนเมษายน 2569 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยบริหารจัดการ 4 อำเภอ โดยมีที่ทำการรัฐบาลอยู่ที่เมืองซีไห่ อำเภอไห่หยาน ภาษาท้องถิ่นประกอบด้วยภาษาจีน ทิเบต และมองโกล ณ สิ้นปี 2568 ประชากรที่อาศัยอยู่ถาวรของเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีจำนวน 256,900 คน เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยเคยเป็นดินแดนโบราณของชาวฉางตะวันตกในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตก (202 ปีก่อนคริสต์ศักราช – 220 ปีคริสต์ศักราช) ในสมัยราชวงศ์ฮั่น ถนนหูฉางและถนนฉางจงอันโด่งดังทำหน้าที่เป็นเส้นทางเสริมของเส้นทางสายไหม ในสมัยราชวงศ์ซ่ง (960–1279) อยู่ภายใต้การปกครองของระบอบการปกครองท้องถิ่นซ่งคา ในสมัยราชวงศ์หยวน (1271–1368) อยู่ภายใต้การปกครองของสำนักงานข้าหลวงรักษาสันติภาพแห่งดินแดนทิเบตภายใต้สำนักกิจการพุทธศาสนาและทิเบต ในช่วงปลายราชวงศ์หมิง (1368–1644) เป็นดินแดนของชนเผ่าเร่ร่อนมองโกลไมลิกัน ในปีที่สามของรัชสมัยหย่งเจิ้งแห่งราชวงศ์ชิง (1644–1912) (1725) เมินหยวนได้ก่อตั้งกองทหารรักษาการณ์ต้าถง ภายใต้การปกครองของมณฑลซีหนิง ในปี 1929 ได้มีการจัดตั้งอำเภอเมินหยวนขึ้น ปลายปี 1949 มณฑลไห่เป่ยทั้งหมดได้รับการปลดปล่อย ในปี 1953 ได้มีการจัดตั้งเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยขึ้น ในปี 1955 เขตปกครองตนเองนี้ได้รับการปรับโครงสร้างใหม่เป็นมณฑลปกครองตนเอง ที่ตั้งของมณฑลเดิมอยู่ที่เมืองฮ่าวเหมิน อำเภอเมินหยวน และได้ย้ายไปที่เมืองซีไห่ อำเภอไห่หยาน ในปี 1995 มณฑลไห่เป่ยเป็นหนึ่งในฐานการเลี้ยงสัตว์และฐานการปลูกเรพซีดที่สำคัญของมณฑลชิงไห่ ระบบอุตสาหกรรมส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับถ่านหิน แร่ใยหิน และเฟอร์โรโครม มณฑลนี้มีสถานที่ท่องเที่ยวที่สวยงามมากมาย เช่น ทะเลสาบชิงไห่ เกาะนก เกาะทราย และเทือกเขาฉีเหลียน รวมถึงอุทยานป่าไม้แห่งชาติ 1 แห่ง แหล่งมรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับการคุ้มครองระดับชาติ 2 แห่ง และแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับการคุ้มครองระดับมณฑล 25 แห่ง ในเดือนเมษายน 2020 มณฑลไห่เป่ยได้รับการคัดเลือกให้เป็นหนึ่งใน "รายชื่อเมืองตากอากาศฤดูร้อนที่มีชื่อเสียงของจีนประจำปี 2020" เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2564 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยได้รับการประกาศให้เป็นเขตและหน่วยงานสาธิตความสามัคคีและความก้าวหน้าทางชาติพันธุ์แห่งชาติชุดที่ 8 โดยคณะกรรมการกิจการชาติพันธุ์แห่งรัฐ ในปี 2568 ผลิตภัณฑ์มวลรวมระดับภูมิภาคของเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยอยู่ที่ 12.25 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 5% จากปีก่อนหน้าในราคาคงที่

ประวัติศาสตร์

ในสมัยโบราณ ดินแดนแห่งนี้เป็นของชาวฉาง ในปีที่สี่ของรัชสมัยหยวนซือแห่งจักรพรรดิผิงแห่งราชวงศ์ฮั่น (ค.ศ. 4) หวังหมังได้ก่อตั้ง "กองบัญชาการซีแฮ" ขึ้นที่เมืองรูปสามเหลี่ยมในปัจจุบันคืออำเภอไห่หยาน ปกครองไห่หยาน กังฉา และพื้นที่อื่นๆ ต่อมาถูกทิ้งร้างเนื่องจากความวุ่นวายทางการเมืองหลังจากการยึดอำนาจของหวังหมัง ในปีที่สิบสี่ของรัชสมัยหย่งหยวนแห่งราชวงศ์ฮั่นตะวันออก (ค.ศ. 102) กองบัญชาการซีแฮได้รับการสถาปนาขึ้นใหม่ ในช่วงยุคราชวงศ์จินและสิบหกอาณาจักร (ค.ศ. 265–420) ได้มีการก่อตั้งกองบัญชาการซีผิงขึ้น และไห่เป่ยถูกปกครองโดยราชวงศ์ฉินตะวันตก ราชวงศ์เหลียงเหนือ และราชวงศ์เหลียงใต้

ในปีที่ห้าของรัชสมัยต้าเย่แห่งราชวงศ์สุย (581–618) (609) หลังจากที่จักรพรรดิหยางเอาชนะกองกำลังหลักของฟู่หยุนของทู่หยูหุนได้แล้ว กองบัญชาการซีแฮก็ถูกจัดตั้งขึ้นอีกครั้ง โดยมีที่ตั้งอยู่ที่เมืองฟู่ซี และไห่หยานและกังฉายังคงอยู่ภายใต้เขตอำนาจของกองบัญชาการนี้ ในปีที่ห้าของรัชสมัยเจิ้งกวนแห่งราชวงศ์ถัง (618–907) (631) ได้มีการจัดตั้งอำเภอมิฉวนขึ้น โดยปกครองพื้นที่เมินหยวน ในปีที่สามของรัชสมัยเซียนเหิงแห่งราชวงศ์ถัง (672) นั่วเหอป๋อของทู่หยูหุนถูกย้ายไปทางใต้ของแม่น้ำฮ่าวเหมิน ในปีแรกของรัชสมัยกวางเต๋อ (763) ทู่ป๋อเข้ายึดครองชิงไห่ และไห่เป่ยก็ตกอยู่ภายใต้การปกครองของทู่ป๋อ ในสมัยราชวงศ์หยวน (1271–1368) ได้มีการจัดตั้งสำนักงานข้าหลวงรักษาสันติภาพสำหรับพื้นที่ทิเบตขึ้น และไห่เป่ยก็ตกอยู่ภายใต้เขตอำนาจของสำนักงานนี้

ในรัชสมัยหงหวู่ปีที่แปดของราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1368–1644) (ค.ศ. 1378) ได้มีการจัดตั้งกองทหารรักษาการณ์อันติงและอารุยขึ้น โดยไห่เป่ยอยู่ในเขตอำนาจของกองทหารรักษาการณ์ทั้งสองนี้ ในรัชสมัยเจิ้งเต๋อปีที่สี่ (ค.ศ. 1509) หัวหน้าเผ่ามองโกลตะวันออก อี้ปูไล เออร์ตูซี ได้ก่อกบฏต่อข่านต้าหยานแห่งมองโกล หลังจากพ่ายแพ้ เขาได้นำกองกำลังที่เหลือรอดกว่า 10,000 นาย เข้าไปหากินในบริเวณทะเลสาบชิงไห่และไห่ซี และต่อมาได้บุกทะลวงแนวป้องกันสี่ชั้นนอก ซึ่งในประวัติศาสตร์รู้จักกันในชื่อ "มองโกลซีไห่" ในรัชสมัยเจียจิงของราชวงศ์หมิง อัลตันข่านแห่งมองโกลตะวันออกได้เคลื่อนพลไปยังชิงไห่เป็นครั้งที่สาม ในรัชสมัยฉงเจิ้น กู่ซือข่าน ผู้นำเผ่าโคชุตแห่งมองโกลตะวันตกซึ่งกำลังหากินอยู่ในซินเจียง ได้รุกคืบเข้าสู่ชิงไห่และเข้ามาแทนที่การปกครองของมองโกลตะวันออก ในรัชสมัยซุนจือปีที่สิบเอ็ดของราชวงศ์ชิง (ค.ศ. 1654) หลังจากที่กู่ซือข่านสิ้นพระชนม์ กองทัพมองโกลชิงไห่ถูกแบ่งออกเป็นปีกซ้ายและปีกขวาเพื่อเป็นดินแดนสำหรับโอรสของพระองค์ รวมถึงบางส่วนของไห่ซีด้วย ในรัชสมัยหย่งเจิ้งปีแรก (ค.ศ. 1723) เจ้าชายโลบจางตานจินแห่งโคชุตได้ก่อกบฏต่อราชวงศ์ชิง ในรัชสมัยหย่งเจิ้งปีที่สอง (ค.ศ. 1724) ราชสำนักชิงได้ปราบปรามเหตุการณ์โลบจางตานจิน ราชสำนักชิงได้นำข้อเสนอของเนียนเกิงเหยามาใช้ และในรัชสมัยหย่งเจิ้งปีที่สาม (ค.ศ. 1725) ได้แบ่งกองทัพมองโกลชิงไห่เป็น 2 ปีก 5 เผ่า และ 29 ธง โดยกำหนดเขตแดนการเลี้ยงสัตว์ที่ไม่ข้ามหรือปะปนกัน มีการสร้างเมืองขึ้นสามเมือง ได้แก่ ต้าถง (ปัจจุบันคือที่ตั้งของอำเภอเมินหยวน) ไป่ต้า (ปัจจุบันคือเมืองเฉิงกวน อำเภอต้าถง) และหย่งอาน (55 กิโลเมตรทางตะวันตกเฉียงเหนือของที่ตั้งอำเภอเมินหยวน) กองทหารรักษาการณ์ต้าถงถูกจัดตั้งขึ้นที่ปัจจุบันคือที่ตั้งของอำเภอเมินหยวน โดยปกครองกองพันหย่งอานและกองพันไป่ต้า ภายใต้เขตอำนาจของมณฑลซีหนิง

ในรัชสมัยของจักรพรรดิเฉียนหลงปีที่ 9 (1744) กองทหารรักษาพระองค์ถูกย้ายไปที่เมืองไป่ต้า และในรัชสมัยของจักรพรรดิเฉียนหลงปีที่ 26 (1761) กองทหารรักษาพระองค์ได้รับการจัดระเบียบใหม่เป็นอำเภอ

ในปี ค.ศ. 1914 สนามแข่งซีหนิงได้ถูกก่อตั้งขึ้น

หลังจากที่ชิงไห่ได้รับการสถาปนาเป็นมณฑลในปี 1929 (ปีที่ 18 แห่งสาธารณรัฐจีน) ก็ได้มีการจัดตั้งอำเภอเมินหยวน สำนักงานบริหารฉีเหลียน และสำนักงานบริหารไห่หยาน (ซึ่งต่อมาได้ปรับโครงสร้างใหม่เป็นอำเภอไห่หยาน) ขึ้นตามลำดับ โดยทั้งหมดอยู่ภายใต้เขตอำนาจโดยตรงของมณฑล พื้นที่ทางเหนือของเทือกเขาต้าปานถูกกำหนดให้เป็นอำเภอเมินหยวน ส่วนพื้นที่ฉีเหลียน เซียนหมี่ และจูกู่ (เดิมอยู่ในเขตปกครองซีหนิง) ถูกจัดให้อยู่ในอำเภอเมินหยวน ในปี 1939 (ปีที่ 28 แห่งสาธารณรัฐจีน) ได้มีการจัดตั้งสำนักงานบริหารฉีเหลียนขึ้น และในปี 1943 (ปีที่ 32 แห่งสาธารณรัฐจีน) ได้มีการจัดตั้งอำเภอไห่หยานขึ้น ส่วนกังฉาอยู่ภายใต้เขตอำนาจของสภาเจียวหลาน

ในปี 1949 ไห่เป่ยได้รับการปลดปล่อย และมีการจัดตั้งรัฐบาลอำเภอเมินหยวนขึ้น ระหว่างปี 1950 ถึง 1952 ได้มีการจัดตั้งอำเภอไห่หยาน คณะกรรมการบริหารกังฉา และเขตปกครองตนเองฉีเหลียนขึ้น

เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2496 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยได้รับการจัดตั้งขึ้น โดยปกครองเขตปกครองตนเองเมินหยวนฮุย (ตั้งอยู่ที่เมืองฮ่าวเหมิน) อำเภอฉีเหลียน (ปรับโครงสร้างใหม่จากเขตปกครองตนเองฉีเหลียน ตั้งอยู่ที่วัดบาเป่า) อำเภอกังฉา (ปรับโครงสร้างใหม่จากอำเภอกังฉา ตั้งอยู่ที่แม่น้ำซาลิว) และอำเภอไห่หยาน (ฟื้นฟูจากเขตปกครองตนเองทิเบตอำเภอไห่หยาน ตั้งอยู่ที่เมืองสามเหลี่ยม) รัฐบาลประชาชนเขตปกครองตนเองตั้งอยู่ที่เมืองฮ่าวเหมิน อำเภอเมินหยวน ในปี พ.ศ. 2498 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยได้รับการปรับโครงสร้างใหม่เป็นเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย และเขตปกครองตนเองเมินหยวนฮุยได้รับการปรับโครงสร้างใหม่เป็นอำเภอเมินหยวนฮุย

ในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2536 ที่ตั้งของที่ทำการจังหวัดได้ย้ายไปอยู่ที่เมืองซีไห่ อำเภอไห่หยาน

เมื่อวันที่ 11 มกราคม 1995 รัฐบาลประชาชนเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย ได้ย้ายที่ทำการจากเมืองฮ่าวเหมิน อำเภอเมินหยวนฮุย ไปยังฐานโรงงานหมายเลข 221 เดิมในอำเภอไห่หยาน (หรือก็คือเมืองซีไห่)

หน่วยงานบริหาร

ณ เดือนเมษายน พ.ศ. 2569 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยบริหารจัดการ 4 อำเภอ ได้แก่ อำเภอฉีเหลียน อำเภอไห่หยาน อำเภอกังฉา และอำเภอปกครองตนเองเมินหยวนฮุย โดยมี 30 ตำบลและเมือง 214 หมู่บ้าน (77 หมู่บ้านเลี้ยงสัตว์) และ 28 ชุมชน ที่ทำการรัฐบาลประชาชนเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยตั้งอยู่ที่เลขที่ 4 ถนนถงเป่า เมืองซีไห่ อำเภอไห่หยาน

สภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์

ที่ตั้งและขอบเขต

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของมณฑลชิงไห่ ระหว่างละติจูดเหนือ 36°44′00″–39°05′18″ และลองจิจูดตะวันออก 98°05′00″–102°41′03″ มีอาณาเขตติดกับอำเภอต้าถง หูจู หวงจง และหวงหยวนทางตะวันออกเฉียงใต้ อำเภอเทียนจุนของเขตปกครองตนเองมองโกลและทิเบตไห่ซีทางตะวันตก อำเภอกงเหอของเขตปกครองตนเองทิเบตไห่หนานข้ามทะเลสาบชิงไห่ทางใต้ และอำเภอเทียนจู ซานตาน หมินเล่อ และซูหนานของมณฑลกานซูทางเหนือ เขตปกครองนี้มีขนาดกว้าง 413.45 กิโลเมตรจากตะวันออกไปตะวันตก และยาว 261.41 กิโลเมตรจากเหนือไปใต้ มีพื้นที่ทั้งหมด 34,068.44 ตารางกิโลเมตร

ลักษณะภูมิประเทศและลักษณะพื้นผิว

เทือกเขาฉีเหลียนในเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยตั้งอยู่บนขั้นที่สามของภูมิประเทศจีน บริเวณขอบด้านตะวันออกเฉียงเหนือของที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต และขอบด้านตะวันตกของที่ราบสูงโลส ไห่เป่ยตั้งอยู่ใจกลางเทือกเขาฉีเหลียน มีความสูงสูงสุด 5,287 เมตร และต่ำสุด 2,180 เมตร พื้นที่ที่สูงกว่า 3,000 เมตร คิดเป็นกว่า 85% ของพื้นที่ทั้งหมด ในแง่ของต้นกำเนิดทางธรณีสัณฐานวิทยา มีลักษณะทางธรณีวิทยาแบบโครงสร้าง แบบแม่น้ำ แบบลม และแบบธารน้ำแข็ง ในแง่ของลักษณะทางธรณีสัณฐานวิทยา มีทั้งหุบเขา แอ่ง เนินเขา ภูเขาเตี้ย ภูเขากลาง และภูเขาสูง โดยพิจารณาจากลักษณะภูมิประเทศ เขตปกครองนี้แบ่งออกเป็นสามภูมิภาคทางธรณีสัณฐานวิทยา:

ที่ราบสูงเทือกเขาฉีเหลียนครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของอำเภอฉีเหลียนและพื้นที่กว้างใหญ่ทางเหนือของลุ่มน้ำเทือกเขาต้าถงในอำเภอกังฉาและอำเภอไห่หยาน ภูมิภาคนี้มีลักษณะเป็น "เทือกเขาสี่ลูกสลับกับแอ่งน้ำสี่แห่ง" ระหว่างเทือกเขาทางใต้ที่เป็นทางผ่านและเทือกเขาถัวเล่อ เกิดเป็นแอ่งรอยเลื่อนแม่น้ำเหย่เหอและแม่น้ำบาเปา ซึ่งมีแม่น้ำเหย่เหอและแม่น้ำบาเปาไหลผ่าน และระหว่างเทือกเขาถัวเล่อ เทือกเขาถัวเล่อใต้ และเทือกเขาต้าถง เกิดเป็นแอ่งรอยเลื่อนถัวเล่อและแอ่งยุบตัวเมเล่อ ซึ่งมีแม่น้ำถัวเล่อและแม่น้ำเมเล่อ (หรือแม่น้ำต้าถง) ไหลผ่าน

เขตภูมิประเทศชายฝั่งทะเลสาบชิงไห่ตอนเหนือเป็นส่วนหนึ่งของแอ่งน้ำภายในทะเลสาบชิงไห่ ซึ่งรวมถึงพื้นที่ทางใต้ของลุ่มน้ำต้าถงในอำเภอไห่หยานและกังฉา ทางเหนือของทะเลสาบชิงไห่ และหุบเขาแม่น้ำหวงสุ่ยตอนบน ภูมิภาคนี้มีระดับความสูงทางเหนือสูงกว่าทางใต้ โดยมีภูเขาสูงทางเหนือ เนินเขาเตี้ยๆ อยู่ตรงกลาง และที่ราบชายฝั่งทะเลสาบและหุบเขาแม่น้ำหวงสุ่ยทางใต้ แม่น้ำปูฮา แม่น้ำจี่เอ๋อร์เมิ่ง แม่น้ำอู่ฮาหลาน แม่น้ำซาหลิว แม่น้ำฮาเอ๋อร์ไก และแม่น้ำกานจื่อ เป็นแหล่งน้ำสำคัญของทะเลสาบชิงไห่

เขตธรณีสัณฐานหุบเขาแม่น้ำฮ่าวเหมินครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของอำเภอเมินหยวน ทางตะวันตกเฉียงเหนือติดกับสันเขาจิงหยาง ทางเหนือติดกับสันเขาเหลิงหลง และทางใต้ติดกับภูเขาต้าปาน ระหว่างเทือกเขาทั้งสองนี้เป็นแอ่งรอยเลื่อนยุคมีโซโซอิก-ซีโนโซอิกที่มีตะกอนยุคควอเทอร์นารีอยู่มากมาย เนินเขาเตี้ยๆ กระจายอยู่ทั่วไปทางตะวันตกเฉียงเหนือ ในขณะที่ทางตะวันออกมีหุบเขาลึก แม่น้ำฮ่าวเหมินไหลจากตะวันตกเฉียงเหนือไปยังตะวันออกเฉียงใต้ผ่านภูมิภาคนี้ ภูมิประเทศโดยรวมมีความสูงชัน มีโครงสร้างพื้นฐานที่ชัดเจน และมีลักษณะภูมิประเทศที่หลากหลาย

ภูมิอากาศ

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีภูมิอากาศแบบทวีปบนที่ราบสูง ลักษณะเด่นคือมีช่วงหนาวยาวนาน ช่วงอบอุ่นสั้น มีแสงแดดเพียงพอ มีรังสีจากดวงอาทิตย์สูง มีฤดูแล้งและฤดูฝนที่ชัดเจน มีฝนและอากาศร้อนสลับกันไป และมีฝนตกในเวลากลางคืนและลมแรงบ่อยครั้ง อุณหภูมิเฉลี่ยต่อปีอยู่ระหว่าง -2.4°C ถึง 1.4°C โดยมีอุณหภูมิสูงสุด 33.3°C และต่ำสุด -36.3°C ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปีอยู่ที่ 426.8 มม. โดยมีปริมาณสูงสุด 479.4 มม. และต่ำสุด 341.1 มม. ชั่วโมงแสงแดดต่อปีอยู่ระหว่าง 2,517.6 ถึง 2,995.3 ชั่วโมง ปริมาณรังสีเฉลี่ยต่อปีอยู่ระหว่าง 5,210.2 ถึง 6,568.3 เมกะจูลต่อตารางเมตร ไม่มีช่วงเวลาที่ปราศจากน้ำค้างแข็งอย่างแท้จริง

อุทกวิทยา

ในพื้นที่ภูเขาสูงเหนือระดับน้ำทะเล 4,000 เมตร ในเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย มีธารน้ำแข็งกระจายอยู่ทั่วไปและมีหิมะปกคลุมตลอดทั้งปี กระบวนการทางน้ำในปัจจุบันมีความแข็งแกร่ง และมีทรัพยากรน้ำไหลบ่าบนพื้นผิวอย่างอุดมสมบูรณ์ มีแม่น้ำ 61 สายที่มีอัตราการไหลเกิน 0.5 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ซึ่งรวมถึงแม่น้ำที่ไหลออกจากทะเลสาบ 24 สาย แม่น้ำในเทือกเขาฉีเหลียน 25 สาย และแม่น้ำในทะเลสาบชิงไห่ 12 สาย พื้นที่ธารน้ำแข็งทั้งหมดภายในเขตปกครองตนเองมีขนาด 29,764.56 ตารางกิโลเมตร คิดเป็นประมาณ 87% ของพื้นที่ทั้งหมด

ทรัพยากรธรรมชาติ

ทรัพยากรน้ำ

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีทรัพยากรพลังงานน้ำที่อุดมสมบูรณ์อย่างยิ่ง โดยมีปริมาณน้ำผิวดินไหลบ่าต่อปีถึง 5.82 พันล้านลูกบิดเมตร ความแตกต่างของระดับความสูงสูงสุดอยู่ที่ 3,000 เมตร มีกระแสน้ำไหลเชี่ยวและมีความลาดชันตามธรรมชาติสูง ศักยภาพทางทฤษฎีของพลังงานน้ำจากระบบน้ำผิวดินและน้ำใต้ดินอยู่ที่ 1.4838 ล้านกิโลวัตต์ ซึ่งสามารถพัฒนาได้ 730,000 กิโลวัตต์ คิดเป็น 49.20% ของศักยภาพทางทฤษฎี

ทรัพยากรที่ดิน

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีพื้นที่ทั้งหมด 34,100 ตารางกิโลเมตร ประกอบด้วย: พื้นที่ชุ่มน้ำ 262,900 เฮกตาร์, พื้นที่เพาะปลูก 58,200 เฮกตาร์, ป่าไม้ 528,500 เฮกตาร์, ทุ่งหญ้า 1,841,100 เฮกตาร์, พื้นที่ก่อสร้าง 20,600 เฮกตาร์, พื้นที่คมนาคม 7,000 เฮกตาร์, แหล่งน้ำและสิ่งอำนวยความสะดวกด้านการอนุรักษ์น้ำ 261,300 เฮกตาร์ และพื้นที่อื่นๆ 465,200 เฮกตาร์ เขตปกครองตนเองแห่งนี้รักษาพื้นที่เพาะปลูกไว้ 54,800 เฮกตาร์ และพื้นที่คุ้มครองที่ดินทำกินขั้นพื้นฐานถาวร 43,800 เฮกตาร์ โดยไม่มีการลดปริมาณ ไม่มีการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ และไม่มีการลดคุณภาพ พื้นที่เพาะปลูกส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในบริเวณหุบเขาแม่น้ำเมินหยวน รองลงมาคือบริเวณหุบเขาแม่น้ำฉีเหลียนเหย่เหอ

ทรัพยากรชีวภาพ

สัตว์ป่าในเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีมากกว่า 100 ชนิด เช่น เสือดาวหิมะ แมวทะเลทราย ละมั่งเพรเซวาลสกี กวาง กวางมัสก์อัลไพน์ หมี ลิงซ์ จามรีป่า ลาป่า มาร์มอต ละมั่งคอพอก แกะอาร์กาลี แกะสีน้ำเงิน นกอินทรีสเตปป์ ไก่ฟ้าหูฟ้า ไก่ฟ้าหิมะ หงส์ นกนางนวลหัวดำขนาดใหญ่ นกนางนวลหัวน้ำตาล ห่านหัวลาย และนกคormorant นอกจากนี้ยังมีการเก็บรวบรวมและใช้ประโยชน์จากสมุนไพรจีนมากกว่า 300 ชนิด เช่น เขากวาง รูบาร์บ วินเทอร์กรีน เจนเทียนา รากกุหลาบ โบตั๋นขาว โกจิเบอร์รี่ คอร์ไดเซปส์ ซิเนนซิส ดอกบัวหิมะ โสมใบปาล์ม บูเพลอรัม แอสตรากาลัส โคโดโนปซิส แองเจลิกา โนโทปเทอริเจียม เอเฟดรา และซีบัคธอร์น

ทรัพยากรแร่

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีทรัพยากรแร่ธาตุที่อุดมสมบูรณ์และหลากหลาย มีการค้นพบแหล่งแร่ 692 แห่ง รวมถึงแหล่งขนาดใหญ่ 8 แห่ง ขนาดกลาง 27 แห่ง ขนาดเล็ก 67 แห่ง แหล่งแร่ที่มีศักยภาพ 275 แห่ง และจุดที่มีแร่ 315 แห่ง พบแร่ธาตุ 69 ชนิด คิดเป็น 48% ของแร่ธาตุ 145 ชนิดที่ค้นพบในเขตนี้ ในจำนวนนี้ 49 ชนิดมีปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้ว คิดเป็น 44.14% ของแร่ธาตุ 111 ชนิดที่มีปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้วในเขตนี้ แร่โลหะและแร่ใยหินส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในอำเภอฉีเหลียนและเมินหยวน ถ่านหินส่วนใหญ่กระจายอยู่ในอำเภอกังฉา ฉีเหลียน และเมินหยวน ส่วนไห่หยานมีทรัพยากรแร่ธาตุน้อยกว่า ส่วนใหญ่เป็นแร่ที่ไม่ใช่โลหะที่ใช้ในการก่อสร้าง ปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้ว ได้แก่ ถ่านหิน 900 ล้านตัน แร่เหล็ก 2.1 พันล้านตัน ทองแดง 70,000 ตัน ทองคำ 21,174 กิโลกรัม และแร่ใยหิน 20 ล้านตัน

ประชากร

ขนาดประชากร

จากข้อมูลสำมะโนประชากรแห่งชาติครั้งที่ 7 ณ วันที่ 1 พฤศจิกายน 2563 ประชากรที่อาศัยอยู่ถาวรในเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีจำนวน 265,322 คน

ณ สิ้นปี 2025 ประชากรที่อาศัยอยู่ถาวรในเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีจำนวน 256,900 คน ลดลง 4,100 คนจากสิ้นปีที่แล้ว เมื่อแบ่งตามเขตเมืองและชนบท ประชากรที่อาศัยอยู่ในเมืองมีจำนวน 130,000 คน ลดลง 100 คน คิดเป็นร้อยละ 50.6 ของประชากรที่อาศัยอยู่ถาวรทั้งหมด (อัตราการเข้าเมือง) เพิ่มขึ้น 0.75 จุดเปอร์เซ็นต์จากสิ้นปีที่แล้ว ส่วนประชากรที่อาศัยอยู่ในชนบทมีจำนวน 126,900 คน ลดลง 4,000 คน

องค์ประกอบทางชาติพันธุ์

เขตปกครองไหเป่ยเป็นพื้นที่ที่มีหลายชาติพันธุ์ ประกอบด้วยชาวซาลา, อุยกูร์, เหมียว, อี้, บูยี่, จ้วง, เกาหลี, แมนจู, เหยา, ตูเจีย, คาซัค, เช่อ, เกาซาน, ตงเซียง, ฉาง, โบหนาน, ยูกูร์, หลี่, ตง และได โดยชาวทิเบตเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีการกระจายตัวมากที่สุดในประชากรทั้งหมดของเขตปกครองนี้

การเมือง

เศรษฐกิจ

ภาพรวม

ในปี 2025 ผลิตภัณฑ์มวลรวมระดับภูมิภาคของเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยอยู่ที่ 12.25 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 5% จากปีก่อนหน้า (ราคาคงที่) เมื่อแบ่งตามอุตสาหกรรม มูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมขั้นต้นอยู่ที่ 3.104 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 5.4% มูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมขั้นรองอยู่ที่ 2.194 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 6.1% และมูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมขั้นที่สามอยู่ที่ 6.952 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 4.3% โครงสร้างอุตสาหกรรมสามส่วนได้รับการปรับจาก 24.8:18.1:57.1 ในปีก่อนหน้า เป็น 25.3:17.9:56.8 ผลิตภัณฑ์มวลรวมระดับภูมิภาคต่อหัวอยู่ที่ 47,308 หยวน เพิ่มขึ้น 6% จากปีก่อนหน้า

ในปี 2025 การลงทุนในสินทรัพย์ถาวรในเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยลดลง 21.6% โดยการลงทุนในโครงการลดลง 18.3% เมื่อแบ่งตามอุตสาหกรรม การลงทุนในอุตสาหกรรมขั้นต้นลดลง 23.4% การลงทุนในอุตสาหกรรมขั้นรองลดลง 53.8% ซึ่งรวมถึงการลงทุนในภาคอุตสาหกรรมที่ลดลง 53.8% และการลงทุนในอุตสาหกรรมขั้นที่สามเพิ่มขึ้น 1.0% มีโครงการมูลค่า 5 ล้านหยวนขึ้นไปจำนวน 340 โครงการ ลดลง 11.7% ซึ่งรวมถึงโครงการมูลค่า 100 ล้านหยวนขึ้นไปจำนวน 27 โครงการ เพิ่มขึ้น 8% การลงทุนภาคเอกชนลดลง 11.3%

ในปี 2025 รายได้จากงบประมาณแผ่นดินของเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยอยู่ที่ 571 ล้านหยวน ลดลง 28.8% รายได้จากภาษีอยู่ที่ 284 ล้านหยวน ลดลง 30.5% ซึ่งรวมถึงภาษีมูลค่าเพิ่ม 82 ล้านหยวน ลดลง 43% ภาษีทรัพยากร 25 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 9.3% และภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา 27 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 22.8% รายจ่ายงบประมาณแผ่นดินอยู่ที่ 9.828 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 0.7% ซึ่งรวมถึงค่าใช้จ่ายด้านการประกันที่อยู่อาศัยเพิ่มขึ้น 0.9% การประกันสังคมและการจ้างงานเพิ่มขึ้น 1.8% การศึกษาเพิ่มขึ้น 4.5% ชุมชนเมืองและชนบทเพิ่มขึ้น 7.8% วัฒนธรรมและการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น 11.2% สุขภาพเพิ่มขึ้น 12.9% และการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมเพิ่มขึ้น 40.5%

อุตสาหกรรมหลัก

ในปี 2025 พื้นที่เพาะปลูกธัญพืชทั้งหมดของเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีจำนวน 319,300 หมู่ ลดลง 1.5% ผลผลิตรวมอยู่ที่ 70,300 ตัน เพิ่มขึ้น 4.1% พื้นที่เพาะปลูกพืชน้ำมันมีจำนวน 438,600 หมู่ เพิ่มขึ้น 1.4% ผลผลิตรวมอยู่ที่ 47,900 ตัน เพิ่มขึ้น 4.2% พื้นที่เพาะปลูกผักและเห็ดกินได้มีจำนวน 9,000 หมู่ ลดลง 5.2% ผลผลิตรวมอยู่ที่ 12,500 ตัน เพิ่มขึ้น 6% จำนวนปศุสัตว์ทั้งหมด ได้แก่ วัวและแกะ มีจำนวน 3,584,800 ตัว ลดลง 3.8% ยอดขายรวมอยู่ที่ 1,528,300 ตัว เพิ่มขึ้น 0.6% จำแนกตามประเภท: จำนวนปศุสัตว์คงเหลืออยู่ที่ 929,100 ตัว เพิ่มขึ้น 0.8% ยอดขายอยู่ที่ 262,200 ตัว เพิ่มขึ้น 2.4% ผลผลิตเนื้อวัว 29,000 ตัน เพิ่มขึ้น 2.6% จำนวนแกะคงเหลือ 2,655,700 ตัว ลดลง 5.3% แกะที่ขายได้ 1,266,200 ตัว เพิ่มขึ้น 0.3% ผลผลิตเนื้อแกะ 23,800 ตัน เพิ่มขึ้น 0.8% จำนวนสุกรคงเหลือ 4,100 ตัว ลดลง 10.3% การขายสุกร 3,000 ตัว ลดลง 41.1% จำนวนสัตว์ปีกคงเหลือ 28,900 ตัว เพิ่มขึ้น 22.3% การขายสัตว์ปีก 31,500 ตัว เพิ่มขึ้น 32.7%

อุตสาหกรรมรอง

ในปี 2025 มูลค่าเพิ่มทางอุตสาหกรรมรวมของเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยอยู่ที่ 1.455 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 8.5% มูลค่าเพิ่มทางอุตสาหกรรมขนาดใหญ่เพิ่มขึ้น 14.2% โดยแบ่งตามประเภท: มูลค่าเพิ่มด้านเหมืองแร่เพิ่มขึ้น 36.1% การผลิตเพิ่มขึ้น 11.2% และการผลิตและจัดหาไฟฟ้า ความร้อน ก๊าซ และน้ำเพิ่มขึ้น 12.6% กำไรของวิสาหกิจอุตสาหกรรมขนาดใหญ่รวมอยู่ที่ 264.022 ล้านหยวน โดยแบ่งตามประเภท: เหมืองแร่ขาดทุน 12.895 ล้านหยวน การผลิตขาดทุน 7.312 ล้านหยวน และไฟฟ้า ความร้อน ก๊าซ และน้ำขาดทุน 32.52 ล้านหยวน อัตรากำไรจากการดำเนินงานอยู่ที่ 10.35% เพิ่มขึ้น 0.68 จุดเปอร์เซ็นต์

ในปี 2025 อุตสาหกรรมการก่อสร้างมีมูลค่าเพิ่ม 739 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 2.9% มูลค่าผลผลิตรวมของบริษัทก่อสร้างที่จดทะเบียนอยู่ที่ 584 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 26.8% มูลค่าสัญญาที่ลงนามอยู่ที่ 1.294 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 43% พื้นที่ก่อสร้างอาคารอยู่ที่ 102,200 ตารางเมตร พื้นที่ที่สร้างเสร็จแล้วอยู่ที่ 62,700 ตารางเมตร

อุตสาหกรรมบริการ

ในปี 2025 มูลค่าเพิ่มของธุรกิจค้าส่ง ค้าปลีก ที่พัก และบริการอาหารในเขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยอยู่ที่ 691 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 3% มูลค่าเพิ่มของธุรกิจขนส่ง คลังสินค้า และไปรษณีย์อยู่ที่ 225 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 8.2% มูลค่าเพิ่มของอุตสาหกรรมการเงินอยู่ที่ 506 ล้านหยวน ลดลง 5.4% และมูลค่าเพิ่มของอสังหาริมทรัพย์อยู่ที่ 440 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 12.9%

ในปี 2025 ยอดขายปลีกสินค้าอุปโภคบริโภครวมอยู่ที่ 3.578 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 1.3% แบ่งตามขนาด: ยอดขายปลีกเกินเป้าหมายอยู่ที่ 638 ล้านหยวน ลดลง 3.7%; ยอดขายปลีกต่ำกว่าเป้าหมายอยู่ที่ 2.94 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 2.5% แบ่งตามพื้นที่: ยอดขายปลีกในเมืองอยู่ที่ 2.52 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 0.5%; ยอดขายปลีกในชนบทอยู่ที่ 1.059 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 3.4% แบ่งตามประเภทการบริโภค: ยอดขายส่งและค้าปลีกอยู่ที่ 3.189 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 1.5%; ยอดขายที่พักและอาหารอยู่ที่ 390 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 0.3%

ณ สิ้นปี 2568 ยอดเงินฝากรวมของสถาบันการเงินทั้งหมดอยู่ที่ 22.513 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 4.9% โดยแบ่งเป็น เงินฝากครัวเรือน 11.158 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 4.8% และเงินฝากของวิสาหกิจที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน 1.817 พันล้านหยวน ลดลง 10.3% ส่วนยอดสินเชื่อรวมอยู่ที่ 12.8 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 1.7% โดยแบ่งเป็น สินเชื่อครัวเรือน 10.131 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 7.5% และสินเชื่อของวิสาหกิจที่ไม่ใช่สถาบันการเงินและภาครัฐ 2.668 พันล้านหยวน ลดลง 15.7%

ในปี 2025 รายได้จากเบี้ยประกันภัยเดิมอยู่ที่ 491 ล้านหยวน เพิ่มขึ้น 0.03% ขณะที่การจ่ายค่าสินไหมทดแทนอยู่ที่ 350 ล้านหยวน ลดลง 7.8%

กิจการสังคม

วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ในปี 2025 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยได้รับรางวัลทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับมณฑลขึ้นไปจำนวน 5 รางวัล ลงนามในสัญญาเทคโนโลยี 5 ฉบับ และดำเนินการจดทะเบียนธุรกรรมสัญญาเทคโนโลยีมูลค่า 437,000 หยวน เพิ่มขึ้นกว่า 10% มีการพัฒนาวิสาหกิจด้านเทคโนโลยี 9 แห่ง โดย 7 แห่งได้รับการรับรองใหม่ และ 2 แห่งได้รับการตรวจสอบซ้ำ

การศึกษา

ในปี 2025 อัตราการเข้าเรียนระดับก่อนวัยเรียน (3 ปี) อยู่ที่ 98.3% อัตราการสำเร็จการศึกษาภาคบังคับ (9 ปี) อยู่ที่ 98.5% และอัตราการเข้าเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (ม.ปลาย) อยู่ที่ 99.5% จำนวนเด็กอนุบาลมี 7,800 คน นักเรียนระดับประถมศึกษามี 21,400 คน โดยมีผู้ลงทะเบียนเรียน 3,100 คน และจบการศึกษา 3,900 คน นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้นมี 11,200 คน โดยมีผู้ลงทะเบียนเรียน 3,800 คน และจบการศึกษา 3,500 คน นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย (หลักสูตรปกติ) มี 5,700 คน โดยมีผู้ลงทะเบียนเรียน 2,200 คน และจบการศึกษา 1,700 คน นักเรียนระดับอาชีวศึกษาตอนปลายมี 3,900 คน โดยมีผู้ลงทะเบียนเรียน 500 คน และจบการศึกษา 700 คน

วัฒนธรรม

ณ สิ้นปี 2025 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีคณะการแสดงศิลปะ 5 คณะ ศูนย์วัฒนธรรม 5 แห่ง ห้องสมุดสาธารณะ 5 แห่ง พิพิธภัณฑ์ 3 แห่ง และสถานีวิทยุและโทรทัศน์ 5 แห่ง

การดูแลสุขภาพ

ณ สิ้นปี 2025 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีสถานพยาบาลและสถานบริการสุขภาพ 390 แห่ง รวม 1,700 เตียง ประกอบด้วย: สถานพยาบาลระดับตติยภูมิ 1 แห่ง, สถานพยาบาลระดับทุติยภูมิ 8 แห่ง, ศูนย์ป้องกันและควบคุมโรค 5 แห่ง, ศูนย์บริการสุขภาพแม่และเด็กและการวางแผนครอบครัว 5 แห่ง, สถานรับบริจาคโลหิต 1 แห่ง, ศูนย์สุขภาพประจำตำบล 37 แห่ง, คลินิกประจำหมู่บ้าน 254 แห่ง, สถานีบริการวางแผนครอบครัว 1 แห่ง, สถานีบริการสุขภาพชุมชน 7 แห่ง, คลินิกส่วนบุคคล 56 แห่ง และโรงพยาบาลเอกชน 1 แห่ง

กีฬา

ณ สิ้นปี 2025 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีผู้ฝึกสอนกีฬาเพื่อสังคม 2,420 คน ประกอบด้วยผู้ฝึกสอนระดับชาติ 68 คน ระดับที่ 1 96 คน ระดับที่ 2 1,530 คน และระดับที่ 3 726 คน เขตปกครองตนเองแห่งนี้เข้าร่วมการแข่งขันระดับจังหวัดที่สำคัญ 3 รายการ และได้รับรางวัลจากการแข่งขัน 76 รางวัล รางวัลด้านน้ำใจนักกีฬา 15 รางวัล และรางวัลองค์กรดีเด่น 1 รางวัล

ประกันสังคม

ณ สิ้นปี 2568 ระบบประกันบำนาญสำหรับพนักงานบริษัทครอบคลุม 44,900 คน เพิ่มขึ้น 1,600 คน ระบบประกันบำนาญสำหรับข้าราชการครอบคลุม 19,600 คน เพิ่มขึ้น 500 คน ระบบประกันการว่างงานครอบคลุม 20,700 คน เพิ่มขึ้น 100 คน ระบบประกันอุบัติเหตุจากการทำงานครอบคลุม 37,500 คน เพิ่มขึ้น 2,900 คน ระบบประกันสุขภาพครอบคลุม 272,600 คน ลดลง 400 คน โดยแบ่งเป็น: ประกันสุขภาพพนักงานครอบคลุม 36,800 คน เพิ่มขึ้น 1,400 คน ประกันสุขภาพประชาชนในเมืองและชนบทครอบคลุม 235,900 คน ลดลง 1,900 คน และประกันการคลอดบุตรครอบคลุม 23,500 คน ณ สิ้นปี มีผู้ได้รับเบี้ยเลี้ยงค่าครองชีพขั้นต่ำในเมือง 4,600 คน และผู้ได้รับเบี้ยเลี้ยงค่าครองชีพขั้นต่ำในชนบท 14,100 คน

การขนส่ง

ภาพรวม

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยเชื่อมต่อเขตเศรษฐกิจตะวันออกที่มีการพัฒนาทางเศรษฐกิจมากที่สุดของชิงไห่กับเขตเศรษฐกิจวงกลมไฉ่ตัม ทำหน้าที่เป็นเขตเปลี่ยนผ่านด้านเกษตรกรรมและปศุสัตว์ของชิงไห่ เป็นพื้นที่หลักของแกนการพัฒนาเขตเศรษฐกิจทะเลสาบชิงไห่-ทางรถไฟชิงไห่-ทิเบต ที่ตั้งของเขตปกครองคือเมืองซีไห่ ห่างจากเมืองหลวงของมณฑลซีหนิง 100 กิโลเมตร อยู่ภายในวงเศรษฐกิจ 100 กิโลเมตรโดยรอบซีหนิง ทางรถไฟชิงไห่-ทิเบต ทางหลวงหมายเลข 315 และ 227 และทางหลวงหวงเจียตัดผ่านพื้นที่ นอกจากนี้ยังมีทางรถไฟหลานโจว-ซินเจียงและทางด่วนซีหนิง-อู๋เหวย ทำให้การคมนาคมสะดวก เป็นศูนย์กลางสำคัญสำหรับการไหลเวียนของผู้คน สินค้า และข้อมูลในพื้นที่ทิเบตของชิงไห่ และเป็นเส้นทางยุทธศาสตร์ที่เชื่อมต่อที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบตกับระเบียงเหอซี

ทางหลวง

เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีทางหลวงสายหลักระดับชาติและระดับจังหวัด 5 สาย ได้แก่ หนิงจาง หวงเจีย หมินเหมิน ชาฉา และเอ้ฉี ซึ่งเชื่อมต่อเขตปกครองทั้งภายในและภายนอก รวมถึงระหว่างเขตเมืองและชนบท ทำให้สามารถเข้าถึงทุกตำบลได้ โดยมี 29 ตำบลที่ให้บริการรถโดยสารประจำทาง ซึ่งเป็นการก่อร่างสร้างเครือข่ายถนนระดับจังหวัด อำเภอ และตำบลในเบื้องต้น

ณ สิ้นปี 2025 ระยะทางรวมของทางหลวงอยู่ที่ 10,412.87 กิโลเมตร ปริมาณผู้โดยสารบนทางหลวงอยู่ที่ 6.4505 ล้านคน-เที่ยว เพิ่มขึ้น 2.5% ปริมาณการขนส่งผู้โดยสารต่อกิโลเมตรอยู่ที่ 153.1711 ล้านคน-กิโลเมตร เพิ่มขึ้น 7.5% ปริมาณสินค้าที่ขนส่งบนทางหลวงอยู่ที่ 3.5106 ล้านตัน เพิ่มขึ้น 9.6% และปริมาณการขนส่งสินค้าต่อกิโลเมตรอยู่ที่ 770.2675 ล้านตัน-กิโลเมตร เพิ่มขึ้น 7.3%

ทางรถไฟ

ทางรถไฟชิงไห่-ทิเบตวิ่งผ่านพื้นที่ริมทะเลสาบของอำเภอไห่หยานและอำเภอกังฉาทางตอนใต้ของมณฑลไห่เป่ย มีเส้นทางหลัก 1 สายและเส้นทางสาขา 3 สาย รวมระยะทาง 490 กิโลเมตร ทางรถไฟสายนี้ให้บริการขนส่งผู้โดยสารและสินค้าบางส่วน และขนส่งสินค้าส่วนใหญ่ไปยังเหมืองถ่านหินเรซุยและลานทรายไห่หู ในปี 2000 รัฐบาลได้บูรณะทางรถไฟระยะทาง 39 กิโลเมตรจากไห่หยานไปยังเมืองซีไห่ ทางรถไฟความเร็วสูงหลานโจว-ซินเจียงวิ่งผ่านอำเภอปกครองตนเองเมินหยวนหุยของมณฑลปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย โดยมีสถานีเมินหยวน

ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม

ประเพณีพื้นบ้าน

เพลงพื้นบ้านทิเบต: ชาวทิเบตในเทือกเขาไห่หยานได้สร้างสรรค์วัฒนธรรมอันงดงามผ่านช่วงเวลาแห่งชีวิตและการทำงานอันยาวนาน ประเภทของเพลงได้แก่ เพลงรัก (ลายี) เพลงดื่ม และเพลงเฉลิมฉลอง ทุกคนไม่ว่าเพศหรือวัยใดก็สามารถร้องเพลงได้ รูปแบบการร้องมีทั้งแบบร้องโต้ตอบ ร้องเดี่ยว และร้องประสานเสียง เนื้อหาของเพลงมีตั้งแต่การร้องเพลงรักบริสุทธิ์ การสรรเสริญวีรบุรุษและบุคคลต้นแบบ ไปจนถึงการเฉลิมฉลองชีวิตที่มีความสุข เพลงส่วนใหญ่เป็นการด้นสดและแต่งขึ้นในสถานที่จริง

การเต้นรำทิเบตส่วนใหญ่เป็นการเต้นรำแบบ "ซินย่าเล่อ" ซึ่งเป็นรูปแบบการเต้นรำพื้นเมืองที่มีการร้องเพลง ในช่วงเทศกาลตรุษจีน ชุมชนเกษตรกรและเลี้ยงสัตว์ในไห่หยานจะรวมตัวกันเป็นทีมแสดงพื้นบ้านเพื่อไปแสดงตามหมู่บ้านต่างๆ ทีมเหล่านี้ประกอบด้วย หยางเกอ (การเต้นรำพื้นบ้าน), การเต้นรำสิงโต, การเต้นรำมังกร, การเดินบนไม้ค้ำ, แปดหนุ่มโสด, การร้องเพลงเดี่ยว, การเต้นรำเรือบก, พระอรหันต์หัวโต, หญิงอ้วน, ไม้เท้าทองคำ (รู้จักกันทั่วไปในชื่อแส้ผู้ปกครอง), ข้าราชการโคมไฟ, ผู้ประกาศข่าวบนหลังม้า และแปดเซียน

ทุกวันที่ 15 ของเดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติ และวันที่ 2 ของเดือนที่สอง กลุ่มนักแสดงหุ่นเงาพื้นบ้านจะรวมตัวกันเป็นคณะแสดงและตระเวนแสดงไปตามพื้นที่เกษตรกรรมและปศุสัตว์

ในช่วงนอกฤดูกาลเพาะปลูก ผู้คนมักแสดงละครกันเองอย่างไม่เป็นทางการ เช่น "ฉีเหลียนเก็บผัก" "หลี่เหยียนกุยขายน้ำ" "จางเหลียงซื้อผ้า" "การอุดรอยรั่ว" และ "เด็กชายควายน้อย" เมื่อคณะละครเติบโตและทักษะพัฒนาขึ้น พวกเขาก็ได้ดัดแปลงบทละครงิ้วฉิน เช่น "คดีเฉินซื่อเหมย" และ "การตีเถาทอง" และแต่งบทละครสั้น เช่น "พี่ชายเข้าร่วมกองทัพปลดปล่อย" และ "เสรีภาพในการแต่งงาน"

ในปี 1956 คณะละครสมัครเล่นงิ้วฉินได้ก่อตั้งขึ้นในอำเภอไห่หยาน โดยทำการแสดงในช่วงนอกฤดูกาลบนเวทีที่เรียบง่าย ด้วยละครหลายเรื่อง เช่น "ยุทธการเทียนเอิน" "คดีเฉินซื่อเหมย" "การเที่ยวชมภูเขากุ้ยซาน" "ม้าเพลิง" และ "การประหารที่ประตูเมือง"

การทายปริศนา หรือที่รู้จักกันทั่วไปว่า "ปริศนาทายคำถาม" เป็นเกมพื้นบ้านยอดนิยมในไห่หยาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกิจกรรมของครอบครัว ปริศนามักถูกรวมอยู่ในเกมกลุ่มในช่วงเทศกาลต่างๆ ปริศนาพื้นบ้านส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับการทายสิ่งของ โดยมีเบาะแสที่หาได้ง่ายและคำตอบที่เหมาะสม

สถานที่ทางประวัติศาสตร์

ณ ปี 2007 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยมีแหล่งมรดกทางวัฒนธรรม 36 แห่ง ในจำนวนนี้ 1 แห่งเป็นแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับการคุ้มครองระดับชาติ ได้แก่ เมืองหลงอี้ ซึ่งเป็นที่ตั้งของกองบัญชาการซีแฮในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตก (ปัจจุบันเป็นเมืองรูปสามเหลี่ยมในอำเภอไห่หยาน) ซึ่งประกาศเมื่อวันที่ 13 มกราคม 1988 และอีก 11 แห่งเป็นแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมที่ได้รับการคุ้มครองระดับมณฑล ได้แก่ เมืองโบราณจินปาไทในสมัยราชวงศ์ถัง ในตำบลเป่ยซาน อำเภอเมินหยวน เมืองโบราณเมินหยวนในสมัยราชวงศ์ซ่ง ทางตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองฮ่าวเหมิน วัดถ้ำกังหลงในสมัยราชวงศ์ถัง ในหมู่บ้านบาฮา ตำบลเกอตู เมืองโบราณเกอตูในสมัยราชวงศ์ซ่ง ในหมู่บ้านเกอตู เมืองโบราณรูปสามเหลี่ยมในสมัยราชวงศ์ซ่ง ในตำบลเอ๋อเป่า อำเภอฉีเหลียน และแหล่งโบราณสถานเซี่ยถังไทในตำบลจามาซือ

จุดชมวิว

ทะเลดอกเรพซีดร้อยไมล์

ทุ่งหญ้าร้อยไมล์ดอกเรพซีด ตั้งอยู่ในอำเภอเมินหยวน มณฑลชิงไห่ ในแอ่งระหว่างเทือกเขาฉีเหลียนและเทือกเขาต้าปาน สามารถเข้าถึงได้โดยทางหลวงหนิงจาง ทางหลวงหมายเลข 217 และทางหลวงหมินเหมิน ห่างจากเมืองซีหนิง 150 กิโลเมตร เป็นพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติที่มีความยาวประมาณ 50 กิโลเมตร กว้าง 12 กิโลเมตร ครอบคลุมพื้นที่ 535 ตารางกิโลเมตร และเป็นฐานปลูกเรพซีดที่ใหญ่ที่สุดทางตอนเหนือของจีน

อุทยานป่าไม้แห่งชาติเซียนหมี่

อุทยานป่าไม้เซียนหมี่เป็นพื้นที่ป่าที่ใหญ่ที่สุดในมณฑลชิงไห่ ครอบคลุมสามเมืองในอำเภอเมินหยวน ได้แก่ ตงฉวน เซียนหมี่ และจูกู่ มีความกว้างจากเหนือจรดใต้ 55 กิโลเมตร และยาวจากตะวันออกจรดตะวันตก 95 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมด 148,000 เฮกตาร์ ได้รับการอนุมัติให้เป็นอุทยานป่าไม้ระดับมณฑลในปี 1996 และได้รับการยกระดับเป็นอุทยานป่าไม้แห่งชาติในปี 2003

ยอดเขากังชิกาหิมะ หรือที่รู้จักกันในชื่อยอดเขาหลักของสันเขาเหลิงหลง มีความสูง 5,254.5 เมตร โดยมีแนวหิมะอยู่ที่ 4,200 เมตรบนลาดเขาด้านเหนือ และ 4,400 เมตรบนลาดเขาด้านใต้ ภูเขานี้ประกอบด้วยหินควอตซ์ฮอร์นเบลนด์ที่เป็นกรด หินไนส์ หินแอมฟิโบไลต์ที่มีแร่แพลจิโอเคลส และหินภูเขาไฟพื้นฐานเป็นหลัก โครงสร้างทางธรณีวิทยาจัดอยู่ในแนวเทือกเขาพับแคลีโดเนียนเหนือของเทือกเขาฉีเหลียน เป็นหนึ่งในแปดแหล่งท่องเที่ยวโบราณของเมืองเมิ่งหยวน และเป็นหนึ่งในสิบแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของมณฑลชิงไห่

แกรนด์แคนยอนเหย่เหอ มีความยาวกว่า 800 กิโลเมตร มีระดับความสูงเฉลี่ยมากกว่า 4,200 เมตร โดยมีพื้นที่ 70 กิโลเมตรที่กำหนดให้เป็น "เขตห้ามเข้า" แคนยอนแห่งนี้ประกอบด้วยธารน้ำแข็ง 800 แห่ง มีพื้นที่รวมกว่า 300 ตารางกิโลเมตร

ทุ่งหญ้าจินหยินถานตั้งอยู่ในอำเภอไห่หยาน มณฑลชิงไห่ ทางทิศตะวันตกติดกับภูเขาถงเป่า ซึ่งอยู่ติดกับทะเลสาบชิงไห่ ส่วนทางทิศเหนือและทิศตะวันออกล้อมรอบด้วยภูเขาสูง ทางทิศใต้ติดกับเมืองสามเหลี่ยมของอำเภอไห่หยาน (ซากปรักหักพังของเมืองซีแฮ ซึ่งสร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตกภายใต้การปกครองของหวังหมัง) ครอบคลุมพื้นที่ทุ่งหญ้า 1,100 ตารางกิโลเมตร

หวัง ลั่วปิน "ราชาแห่งเพลงตะวันตก" ได้ประพันธ์เพลง "ในดินแดนอันห่างไกล" ที่นี่ในช่วงต้นทศวรรษ 1940 ซึ่งแพร่กระจายจากจินหยินถานและทะเลสาบชิงไห่ไปทั่วมณฑลชิงไห่ จากนั้นก็ไปทั่วประเทศจีนและทั่วโลก

ทุ่งหญ้าภูเขาฉีเหลียนได้รับการจัดอันดับให้เป็นหนึ่งในหกทุ่งหญ้าที่สวยงามที่สุดของจีน ตั้งอยู่ทางเชิงเขาตอนเหนือของสันเขาเหลิงหลงแห่งเทือกเขาฉีเหลียน สามารถเข้าถึงได้โดยถนนประจำจังหวัด มีพื้นที่ทั้งหมด 2,192 ตารางกิโลเมตร

ตำแหน่งกิตติมศักดิ์

เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2562 เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ยได้รับการคัดเลือกให้เป็นพื้นที่นำร่องกลุ่มที่ 4 ของการสนับสนุนทางการเงินจากส่วนกลางสำหรับการปฏิรูปบริการดูแลผู้สูงอายุที่บ้านและในชุมชน

เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2562 หน่วยงานนี้ได้รับเกียรติให้เป็นหน่วยงานต้นแบบด้านการปลูกต้นไม้ระดับชาติ

ในเดือนเมษายน 2020 เมืองนี้ได้รับการคัดเลือกให้ติดอยู่ใน "รายชื่อเมืองตากอากาศฤดูร้อนที่มีชื่อเสียงของจีนประจำปี 2020"

เมื่อวันที่ 19 มกราคม 2564 พื้นที่ดังกล่าวได้รับการประกาศให้เป็นพื้นที่และหน่วยสาธิตความสามัคคีและความก้าวหน้าทางชาติพันธุ์แห่งชาติชุดที่ 8 โดยคณะกรรมการกิจการชาติพันธุ์แห่งรัฐ

เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม 2025 นิตยสารภูมิศาสตร์แห่งชาติจีนได้มอบโล่กรอบแดง "เส้นทางท่องเที่ยวที่สวยที่สุดของจีน" ให้แก่เขตปกครองไห่เป่ย

ข้อมูลการเดินทางอาจมีการเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบเวลาเปิดทำการ การสำรองที่นั่ง และข้อกำหนดในการเข้าประเทศก่อนเดินทาง

พูดคุยเรื่องเที่ยว

เริ่มต้นบทสนทนาด้วยเคล็ดลับที่เป็นประโยชน์หรือคำถาม

แบ่งปันเคล็ดลับที่มีประโยชน์

แบ่งปันรายละเอียดจากประสบการณ์ตรงหรือตั้งคำถามได้เลย ความคิดเห็นจะได้รับการตรวจสอบก่อนเผยแพร่

สำรวจต่อ

ดูทั้งหมด

แหล่งท่องเที่ยววัดต้าเอ๋อร์ในเมืองซีหนิง

วัดต้าเอ๋อร์ตั้งอยู่ในเมืองลู่ซาเอ๋อร์ เขตหวงจง เมืองซีหนิง มณฑลชิงไห่ ประเทศจีน ห่างจากใจกลางเมืองซีหนิงประมาณ 25 กิโลเมตร เป็นหนึ่งในหกวั…

เขตทัศนียภาพทะเลสาบชิงไห่

ทะเลสาบชิงไห่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของมณฑลชิงไห่ ในเขตตะวันออกเฉียงเหนือของที่ราบสูงชิงไห่-ทิเบต เป็นทะเลสาบน้ำเค็มในแผ่นดินที่ใหญ่ที่สุดของจี…

พื้นที่ท่องเที่ยวบ้านเกิดของชาวหูจูตูในไห่ตง

พื้นที่ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมบ้านเกิดของชนชาติหูจูตู ตั้งอยู่ในเมืองเหวยหยวน อำเภอปกครองตนเองหูจูตู เมืองไห่ตง มณฑลชิงไห่ ห่างจากเมืองซีหนิ…

เขตทัศนียภาพอามิ ตงซูโอ

อุทยานธรรมชาติอามิ ตงซูโอ ตั้งอยู่ในอำเภอฉีเหลียน เขตปกครองตนเองทิเบตไห่เป่ย มณฑลชิงไห่ ห่างจากตัวเมืองฉีเหลียน 9 กิโลเมตร ระดับความสูงอยู่…

คำแนะนำเที่ยวฟรี

วางแผนเที่ยวจีนให้ชัดเจนขึ้น

บอกความสนใจ จุดหมาย และเวลาที่มี เราพร้อมให้คำแนะนำท่องเที่ยวฟรี

ภาษา

อ่านในภาษาของคุณ

EnglishEnglish日本語JapaneseDeutschGermanFrançaisFrenchEspañolSpanishItalianoItalianNederlandsDutchРусскийRussianPortuguêsPortuguesePolskiPolish한국어KoreanไทยThaiTürkçeTurkish简体中文Simplified Chinese繁體中文Traditional Chinese
คำแนะนำเที่ยวฟรี

วางแผนเที่ยวจีนให้ชัดเจนขึ้น

วันเดินทาง ความสนใจ จุดหมายปลายทาง ขนาดกลุ่ม หรือคำถามต่างๆ — โปรดแจ้งข้อมูลเหล่านี้เพื่อช่วยให้เราเข้าใจการเดินทางของคุณได้ดียิ่งขึ้น

เราใช้ข้อมูลของคุณเพื่อตอบคำขอของคุณเท่านั้น ความเป็นส่วนตัว