เขตปกครองตนเองเวินซานจ้วงและเหมียว
เขตปกครองตนเองเหวินซานจ้วงและเหมียว (Wenshan Zhuang and Miao Autonomous Prefecture) หรือเรียกย่อว่า "เขตเหวินซาน" เป็นเขตปกครองตนเองภายใต้มณฑลยูนนาน ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของมณฑลยูนนาน บริเวณชายแดนตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน
เขตปกครองตนเองเวินซานจ้วงและเหมียว
เขตปกครองตนเองเหวินซานจ้วงและเหมียว หรือเรียกย่อว่า "เขตเหวินซาน" เป็นเขตปกครองตนเองภายใต้มณฑลยูนนาน ตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของมณฑลยูนนาน บริเวณชายแดนตะวันตกเฉียงใต้ของจีน มีพรมแดนติดกับเมืองโบเซ มณฑลกวางซีทางทิศตะวันออก ประเทศเวียดนามทางทิศใต้ เขตปกครองตนเองหงเหอฮั่นหนี่และอี๋ทางทิศตะวันตก และเมืองฉู่จิงทางทิศเหนือ มีพื้นที่ทั้งหมด 31,456 ตารางกิโลเมตร ณ เดือนมกราคม 2569 เขตปกครองนี้บริหารจัดการเมืองระดับอำเภอ 1 แห่ง และอำเภอ 7 แห่ง ณ สิ้นปี 2568 มีประชากรอาศัยอยู่ถาวร 3.354 ล้านคน มนุษย์อาศัยอยู่ในพื้นที่นี้มาตั้งแต่ 50,000 ปีที่แล้ว จักรพรรดิอู่แห่งราชวงศ์ฮั่นได้ก่อตั้งเขตปกครองและมณฑลขึ้นที่นี่ ราชวงศ์หมิงและชิงได้ก่อตั้งเขตปกครองกวางหนานและไคฮวาขึ้น มณฑลนี้มีชื่อเสียงในด้านแหล่งท่องเที่ยวระดับ 5A ของประเทศ เช่น ปู่เจ๋อเหย่ ชนพื้นเมืองได้สร้างสรรค์ประเพณีอันงดงามมากมาย รวมถึงวัฒนธรรมกลองสำริด วัฒนธรรมการทำนา วัฒนธรรมปอย่า และภาพพิมพ์แกะไม้เอเอะ มณฑลนี้เป็นที่รู้จักในฐานะ "ประตูสู่ตะวันออก" ของยูนนาน เชื่อมต่อเขตเศรษฐกิจอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊าทางด้านหนึ่ง และประเทศในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทางอีกด้านหนึ่ง ด้วยท่าเรือระดับ 1 ของประเทศ 3 แห่ง ได้แก่ เทียนเป่า ตูหลง และเทียนเผิง จึงทำหน้าที่เป็นพื้นที่รองรับสำหรับเขตเศรษฐกิจอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า ท่าเรือการค้าเสรีไห่หนาน และวงเศรษฐกิจเฉิงตู-ฉงชิ่ง และเป็นเส้นทางหลักจากยูนนานไปยังมหาสมุทรแปซิฟิกและมหาสมุทรอินเดีย ในปี 2018 มณฑลนี้ได้รับการคัดเลือกให้เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรเฉพาะทางที่โดดเด่นของจีน ในปี 2025 เขตปกครองนี้มีผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ระดับภูมิภาคอยู่ที่ 163.264 พันล้านหยวน (ประมาณ 22.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) โดยภาคอุตสาหกรรมหลักมีมูลค่า 27.323 พันล้านหยวน (ประมาณ 3.79 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ภาคอุตสาหกรรมรองมีมูลค่า 58.723 พันล้านหยวน (ประมาณ 8.16 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) และภาคอุตสาหกรรมบริการมีมูลค่า 77.219 พันล้านหยวน (ประมาณ 10.72 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ)
วิวัฒนาการทางประวัติศาสตร์
หลักฐานทางโบราณคดีแสดงให้เห็นว่ามีมนุษย์อาศัยอยู่ในเหวินซานมาตั้งแต่ยุคหินใหม่ เครื่องมือบดหินตามลำน้ำปานหลงและเครื่องมือในยุคสำริดแสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับวัฒนธรรมเตียนและเย่หลาง
ในปี 221 ก่อนคริสตกาล หลังจากที่ราชวงศ์ฉินรวมจีนเป็นหนึ่งเดียว พื้นที่นี้ก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของรัฐหลายชาติพันธุ์ที่รวมเป็นหนึ่งเดียว ในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตก (111 ก่อนคริสตกาล) จักรพรรดิอู่แห่งฮั่นได้จัดตั้งมณฑลต่างๆ ในภาคตะวันตกเฉียงใต้ รวมถึงมณฑลจางเค่อ ซึ่งปกครอง 17 อำเภอ ในช่วงหลายศตวรรษต่อมา พื้นที่นี้ได้เปลี่ยนมือการปกครองซ้ำแล้วซ้ำเล่า ผ่านยุคสามก๊ก (จูเกอเหลียงได้จัดระเบียบภาคตะวันตกเฉียงใต้ใหม่เป็น 7 มณฑลในปี 225 คริสตกาล) ราชวงศ์จิน ราชวงศ์สุย และราชวงศ์ถัง ซึ่งในเวลานั้นพื้นที่นี้อยู่ภายใต้การปกครองของมณฑลถงไห่แห่งอาณาจักรหนานจ้าว
ในสมัยราชวงศ์ซ่ง พื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในอาณาเขตของอาณาจักรต้าหลี่ ราชวงศ์หยวนได้จัดตั้งคณะกรรมการปราบปรามเส้นทางตะวันตกของกวางหนานขึ้น ในรัชสมัยหงหวู่ของราชวงศ์หมิง (ค.ศ. 1382) ได้เปลี่ยนเป็นมณฑลกวางหนาน ขณะเดียวกันก็จัดตั้งมณฑลไคฮวาขึ้นสำหรับพื้นที่เหวินซานและเหยียนซาน ในรัชสมัยคังซีของราชวงศ์ชิง (ค.ศ. 1667) ได้ดำเนินการปฏิรูป "แทนที่หัวหน้าเผ่าพื้นเมืองด้วยข้าราชการประจำ" และจัดตั้งมณฑลไคฮวาขึ้นโดยมีหน่วยงานบริหารแปดแห่ง ในรัชสมัยหย่งเจิ้ง (ค.ศ. 1730) ได้เพิ่มอำเภอเหวินซานเข้ามา ในรัชสมัยกวางซูมีการเจรจาเรื่องพรมแดนกับฝรั่งเศส และคืนดินแดนรวมถึงตู้หลงให้อีกด้วย
ในปี ค.ศ. 1913 สาธารณรัฐจีนได้ยกเลิกเขตปกครองไคฮวา และเปลี่ยนชื่อพื้นที่เป็นอำเภอ ในปี ค.ศ. 1949 กองกำลังที่นำโดยพรรคคอมมิวนิสต์ได้ปลดปล่อยเหวินซาน และจัดตั้งรัฐบาลประชาธิปไตยประชาชนขึ้น ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1949 สำนักงานผู้ว่าการฝ่ายปกครองมณฑลยูนนานตะวันออกเฉียงใต้ได้ก่อตั้งขึ้นในอำเภอซีโจว
เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2501 สภาแห่งรัฐได้อนุมัติการจัดตั้งเขตปกครองตนเองเหวินซานจ้วงและเหมียว เพื่อบังคับใช้หลักการปกครองตนเองตามชาติพันธุ์ในระดับภูมิภาค ในช่วงการปฏิวัติวัฒนธรรม (พ.ศ. 2510-2523) คณะกรรมการควบคุมทางทหารได้เข้ามาแทนที่รัฐบาลพลเรือน และในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2523 รัฐบาลประชาชนก็ได้รับการฟื้นฟูขึ้นมาอีกครั้ง
หน่วยงานบริหาร
ประวัติการแบ่งส่วน
ในปี 1950 เขตปกครองพิเศษเหวินซานถูกจัดตั้งขึ้น โดยปกครองเมืองมาลิโปและเจ็ดอำเภอ ในช่วงหลายทศวรรษต่อมา อำเภอต่างๆ ได้ถูกรวมและแยกออกจากกันหลายครั้ง ในปี 1958 เขตปกครองพิเศษได้กลายเป็นเขตปกครองตนเองเหวินซานจ้วงและเหมียว โดยอำเภอเหยียนซานและมาลิโปถูกรวมเข้ากับอำเภอใกล้เคียงเป็นการชั่วคราว ก่อนที่จะถูกรวมกลับคืนมาในปี 1961 และอักษรจีนสำหรับคำว่า "จ้วง" ได้รับการปรับปรุงให้เป็นไปตามมาตรฐานสมัยใหม่ในปี 1965
รายละเอียดแผนก
ณ เดือนมกราคม พ.ศ. 2569 เขตปกครองนี้ดูแลเมืองระดับอำเภอ 1 เมือง (เมืองเหวินซาน) และอำเภอ 7 อำเภอ (เหยียนซาน ซีโฉว มาลิโป มากวน ชิวเป่ย กวางหนาน และฟู่หนิง) ที่ทำการเขตปกครองตั้งอยู่ที่เลขที่ 62 ถนนผู่ซิน เมืองเหวินซาน
ภูมิศาสตร์
ที่ตั้ง
เขตปกครองเหวินซานตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของมณฑลยูนนาน บริเวณชายแดนตะวันตกเฉียงใต้ของจีน ระหว่างลองจิจูดตะวันออก 103 องศา 35 นาที ถึง 106 องศา 12 นาที และละติจูดเหนือ 22 องศา 40 นาที ถึง 24 องศา 48 นาที มีพื้นที่ทอดยาวจากตะวันออกไปตะวันตก 255 กิโลเมตร และจากเหนือไปใต้ 190 กิโลเมตร มีพื้นที่ทั้งหมด 31,456 ตารางกิโลเมตร และมีพรมแดนยาว 438 กิโลเมตร ศูนย์กลางการปกครองอยู่ห่างจากเมืองคุนหมิง 356 กิโลเมตร
ภูมิประเทศ
ภูมิประเทศลาดเอียงจากทิศตะวันตกเฉียงเหนือไปยังทิศตะวันออกเฉียงใต้ โดยพื้นที่ภูเขาและกึ่งภูเขาคิดเป็น 97% ของพื้นที่ทั้งหมด จุดที่สูงที่สุดคือภูเขาป๋อจู ที่ความสูง 2,991.2 เมตร จุดที่ต่ำที่สุดคือชวนโถว (ท่าเรือแห่งชาติเทียนเป่า) ในอำเภอมาลิโป ที่ความสูง 107 เมตร ระดับความสูงเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 1,000 ถึง 1,800 เมตร โดยที่ทำการจังหวัดอยู่ที่ระดับความสูง 1,260 เมตร
ภูมิอากาศ
เหวินซานมีสภาพภูมิอากาศแบบกึ่งเขตร้อน โดยมีอุณหภูมิเฉลี่ยต่อปี 19 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปี 779 มิลลิเมตร มีวันปลอดน้ำค้างแข็ง 356 วัน และมีแสงแดดส่องถึง 2,228.9 ชั่วโมง ฤดูฝนตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงตุลาคมคิดเป็น 82% ของปริมาณน้ำฝนทั้งปี เนื่องจากความแตกต่างของระดับความสูงที่มาก ทำให้พื้นที่นี้มีสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงในแนวดิ่งอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งมักกล่าวกันว่า "สภาพอากาศเปลี่ยนแปลงทุกสิบลี้"
อุทกวิทยา
ณ สิ้นปี 2024 จังหวัดได้สร้างอ่างเก็บน้ำจำนวน 417 แห่ง มีความจุรวม 890 ล้านลูกบาศก์เมตร ประกอบด้วยอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 1 แห่ง (113 ล้านลูกบาศก์เมตร) อ่างเก็บน้ำขนาดกลาง 19 แห่ง (507 ล้านลูกบาศก์เมตร) และอ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก 397 แห่ง นอกจากนี้ยังมีบ่อและเขื่อนอีก 1,048 แห่ง
ภัยพิบัติทางธรรมชาติ
ภูมิประเทศที่ซับซ้อน การเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก และสภาพภูมิอากาศแบบมรสุมของเหวินซาน ทำให้พื้นที่นี้มีความเสี่ยงสูงต่อภัยพิบัติทางธรณีวิทยา โดยพื้นที่ที่มีความเสี่ยงสูงถึงปานกลางคิดเป็น 68.1% ของพื้นที่ทั้งหมดของมณฑล ณ ปี 2020 มีจุดเสี่ยงภัยทางธรณีวิทยา 1,210 จุด ซึ่งคุกคามชีวิตผู้คน 79,356 คน และทรัพย์สินมูลค่า 240.297 ล้านหยวน (ประมาณ 33.4 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ประเภทของภัยพิบัติ ได้แก่ ดินถล่ม 860 จุด หินถล่ม 228 จุด กระแสน้ำโคลน 71 จุด ดินทรุด 50 จุด และดินผุพัง 1 จุด
ทรัพยากรธรรมชาติ
ทรัพยากรที่ดิน
ในปี 2000 พื้นที่เพาะปลูกทั้งหมดมีจำนวน 231,300 เฮกตาร์ ประกอบด้วยนาข้าว 64,900 เฮกตาร์ และพื้นที่เพาะปลูกแบบไม่อาศัยน้ำฝน 166,300 เฮกตาร์ ดินถูกจำแนกออกเป็น 10 ประเภท โดยดินแดงเป็นประเภทที่พบมากที่สุด ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 75% ของพื้นที่ทั้งหมด และ 60% ของพื้นที่เพาะปลูก
ทรัพยากรชีวภาพ
จังหวัดนี้มีพืชผลทางการเกษตรถึง 1,727 ชนิด ข้าวบาเปาของกวางหนานเคยเป็นข้าวบรรณาการของจักรพรรดิ พริกชิวเป่ยมีชื่อเสียงในเรื่องสีสันสดใสและปริมาณน้ำมันสูง เหวินซานและเหยียนซานผลิตซานฉี (โสมปนาซ โนโตจินเซ็ง) สมุนไพรที่มีชื่อเสียง โป๊ยกั๊กฟู่หนิงได้รับการจัดอันดับให้เป็นอันดับหนึ่งของประเทศในด้านคุณภาพ จังหวัดนี้เป็นที่อยู่อาศัยของต้นไม้หายากกว่า 300 ชนิดจาก 76 วงศ์ สัตว์ป่าประกอบด้วยเสือดาว หมูป่า หมาป่า กวาง ลิง ตัวนิ่ม และสัตว์อื่นๆ อีกกว่า 40 ชนิด
ทรัพยากรแร่
เหวินซานเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีศักยภาพสูงที่สุดสำหรับการสำรวจแร่ในมณฑลยูนนาน มีการค้นพบแร่ 66 ชนิด คิดเป็น 38.2% ของแร่ที่รู้จักในประเทศจีน และ 42% ของแร่ที่รู้จักในมณฑลยูนนาน มีแหล่งแร่ทั้งหมด 1,264 แห่ง แร่บอกไซต์กระจายอยู่ทั่วทั้ง 8 อำเภอและเมือง คิดเป็นเกือบ 80% ของปริมาณสำรองที่พิสูจน์แล้วของมณฑลยูนนาน แร่แมงกานีสมีความเข้มข้นในเขตเหยียนซานโต่วหนาน-เหวินซานเหลาอู แร่สังกะสี อินเดียม ทังสเตน และดีบุกมีความเข้มข้นในพื้นที่หม่ากวนตู่หลง-มาลิโปหนานหยางเทียน แร่ทองคำและพลวงพบในซีโจวและภูมิภาคกวางหนาน-ฟู่หนิง แร่สำคัญ ได้แก่ บอกไซต์ สังกะสี อินเดียม แมงกานีส ทังสเตน ทองคำ พลวง ดีบุก ไทเทเนียม หินประดับ และควอตซ์แบบเส้นแร่
ประชากร
ขนาดประชากร
ณ สิ้นปี 2025 ประชากรที่อยู่อาศัยถาวรมีจำนวน 3.354 ล้านคน ประกอบด้วยประชากรในเมือง 1.381 ล้านคน และประชากรในชนบท 1.973 ล้านคน อัตราการเกิดอยู่ที่ 8.47 ต่อพันคน อัตราการตายอยู่ที่ 9.96 ต่อพันคน และอัตราการเติบโตตามธรรมชาติอยู่ที่ติดลบ 1.49 ต่อพันคน อัตราการขยายตัวของเมืองอยู่ที่ 41.19% เพิ่มขึ้น 0.62 จุดเปอร์เซ็นต์
องค์ประกอบทางชาติพันธุ์
กลุ่มชาติพันธุ์ 11 กลุ่มได้อาศัยอยู่ในเขตปกครองนี้มาเป็นเวลานานแล้ว จากการสำรวจสำมะโนประชากรแห่งชาติครั้งที่ 7 ประชากรชาวฮั่นมีจำนวน 1.4879 ล้านคน (42.47%) และชนกลุ่มน้อยมีจำนวน 2.0148 ล้านคน (57.51%) โดยแบ่งเป็นชาวจ้วง 987,600 คน ชาวเหมียว 506,600 คน ชาวอี๋ 362,200 คน ชาวเหยา 82,600 คน ชาวฮุย 26,900 คน ชาวไท 16,100 คน ชาวไป๋ 10,800 คน ชาวบูยี่ 7,200 คน ชาวมองโกล 5,500 คน ชาวเกอเหลา 1,500 คน และชนกลุ่มน้อยอื่นๆ อีก 7,800 คน
การเมือง
เขตปกครองนี้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของคณะกรรมการพรรคคอมมิวนิสต์จีนประจำเขตเหวินซานและรัฐบาลประชาชนประจำเขตปกครอง โดยใช้อำนาจปกครองตนเองตามหลักชาติพันธุ์ในระดับภูมิภาคภายใต้กรอบรัฐธรรมนูญของจีน
เศรษฐกิจ
ภาพรวม
ในปี 2025 จังหวัดนี้มีผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ระดับภูมิภาคอยู่ที่ 163.264 พันล้านหยวน (ประมาณ 22.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 5.3% โดยภาคอุตสาหกรรมขั้นต้น ขั้นรอง และขั้นตติยภูมิ มีส่วนร่วม 27.323 พันล้านหยวน (ประมาณ 3.79 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) 58.723 พันล้านหยวน (ประมาณ 8.16 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) และ 77.219 พันล้านหยวน (ประมาณ 10.72 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ตามลำดับ ด้วยโครงสร้างสามภาคส่วนที่ 16.7:36.0:47.3 ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศต่อหัวอยู่ที่ 48,547 หยวน (ประมาณ 6,743 ดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 6.0% เศรษฐกิจภาคเอกชนมีมูลค่า 102.073 พันล้านหยวน (ประมาณ 14.18 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) คิดเป็น 62.5% ของ GDP
อุตสาหกรรมหลัก
ในปี 2025 ผลผลิตทางการเกษตร ป่าไม้ ปศุสัตว์ และประมงรวมอยู่ที่ 44.161 พันล้านหยวน (ประมาณ 6.13 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 2.6% ผลผลิตธัญพืชอยู่ที่ 1.7898 ล้านตัน ผลผลิตผักอยู่ที่ 2.2767 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 7.3%) ผลไม้ 612,700 ตัน (เพิ่มขึ้น 14.2%) และชา 12,300 ตัน (เพิ่มขึ้น 9.0%) ผลผลิตเนื้อสัตว์รวมอยู่ที่ 271,200 ตัน ประกอบด้วยเนื้อหมู 183,000 ตัน เนื้อวัว 47,100 ตัน และสัตว์ปีก 32,900 ตัน จำนวนปศุสัตว์ ณ สิ้นปี ได้แก่ สุกรมีชีวิต 1.3952 ล้านตัว และโค 777,300 ตัว
อุตสาหกรรมรอง
ในปี 2025 มูลค่าเพิ่มภาคอุตสาหกรรมโดยรวมอยู่ที่ 40.556 พันล้านหยวน (ประมาณ 5.63 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 10.5% มูลค่าเพิ่มภาคอุตสาหกรรมขนาดใหญ่เติบโต 12.9% ภาคส่วนสำคัญ ได้แก่ การถลุงโลหะที่ไม่ใช่เหล็ก (เพิ่มขึ้น 12.2%) ยา (เพิ่มขึ้น 27.0%) และคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ (เพิ่มขึ้น 33.2%) รายได้จากภาคอุตสาหกรรมขนาดใหญ่อยู่ที่ 153.744 พันล้านหยวน (ประมาณ 21.35 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) โดยมีกำไร 17.688 พันล้านหยวน (ประมาณ 2.46 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 48.9%
จังหวัดนี้ดำเนินการโรงไฟฟ้า 212 แห่ง มีกำลังการผลิตติดตั้ง 7.0731 ล้านกิโลวัตต์ (พลังงานสะอาด 99.8%) ซึ่งรวมถึงโรงไฟฟ้าพลังน้ำ 157 แห่ง ฟาร์มกังหันลม 16 แห่ง และโรงไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์แบบรวมศูนย์ 27 แห่ง การผลิตไฟฟ้าอยู่ที่ 11.083 พันล้านกิโลวัตต์ชั่วโมง เพิ่มขึ้น 19.0% มูลค่าการก่อสร้างอยู่ที่ 27.107 พันล้านหยวน (ประมาณ 3.77 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 15.1%
อุตสาหกรรมบริการ
ในปี 2025 รายได้จากอุตสาหกรรมบริการระดับสูงอยู่ที่ 8.67 พันล้านหยวน (ประมาณ 1.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 4.5% รายได้จากไปรษณีย์อยู่ที่ 744 ล้านหยวน (ประมาณ 103.3 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) จำนวนผู้ใช้โทรศัพท์มือถืออยู่ที่ 3.4773 ล้านคน รวมถึงผู้ใช้ 5G จำนวน 2.317 ล้านคน จังหวัดได้รับนักท่องเที่ยว 52.691 ล้านคน สร้างรายได้จากการใช้จ่ายด้านการท่องเที่ยว 42.697 พันล้านหยวน (ประมาณ 5.93 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 8.6%
การลงทุนในอสังหาริมทรัพย์อยู่ที่ 4.677 พันล้านหยวน (ประมาณ 649.6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ลดลง 18.0% ยอดขายปลีกรวมอยู่ที่ 72.042 พันล้านหยวน (ประมาณ 10.0 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 3.7% การค้าต่างประเทศอยู่ที่ 4.016 พันล้านหยวน (ประมาณ 557.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 42.9% การลงทุนจากต่างประเทศจริงอยู่ที่ 6 ล้านดอลลาร์สหรัฐ รายได้จากภาษีอยู่ที่ 7.412 พันล้านหยวน (ประมาณ 1.03 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 6.8% รายจ่ายของรัฐอยู่ที่ 38.187 พันล้านหยวน (ประมาณ 5.30 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เงินฝากธนาคารอยู่ที่ 177.264 พันล้านหยวน (ประมาณ 24.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) และเงินกู้อยู่ที่ 160.266 พันล้านหยวน (ประมาณ 22.3 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) รายได้จากเบี้ยประกันภัยอยู่ที่ 3.756 พันล้านหยวน (ประมาณ 522 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 4.8%
กิจการสังคม
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
ในปี 2025 จังหวัดนี้มีวิสาหกิจไฮเทค 70 แห่ง สถานีทำงานของนักวิชาการและผู้เชี่ยวชาญ 124 แห่ง และศูนย์เทคโนโลยีวิสาหกิจ 41 แห่ง ระบบการพัฒนาวิสาหกิจประกอบด้วย SME นวัตกรรม 84 แห่ง SME เฉพาะทางและขั้นสูง 34 แห่ง และวิสาหกิจ "ยักษ์ใหญ่ขนาดเล็ก" 1 แห่ง สิทธิบัตรที่ได้รับอนุมัติมีจำนวน 686 ฉบับ รวมถึงสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์ 38 ฉบับ
การศึกษา
จังหวัดนี้มีโรงเรียน 2,061 แห่ง มีนักเรียน 799,742 คน และบุคลากร 55,787 คน (ครูประจำ 50,238 คน) ซึ่งรวมถึงสถาบันอุดมศึกษา 3 แห่ง โรงเรียนอาชีวศึกษา 17 แห่ง โรงเรียนมัธยมปลาย 45 แห่ง โรงเรียนมัธยมต้น 143 แห่ง โรงเรียนประถมศึกษา 908 แห่ง และโรงเรียนอนุบาล 934 แห่ง อัตราการเข้าเรียนในระดับก่อนวัยเรียนอยู่ที่ 94.89% อัตราการคงอยู่ในการศึกษาภาคบังคับอยู่ที่ 100.22% และอัตราการเข้าเรียนในระดับมัธยมปลายอยู่ที่ 91.18% อัตราการได้รับคัดเลือกเข้าเรียนในมหาวิทยาลัยผ่านช่องทางพิเศษอยู่ที่ 26.2%
วัฒนธรรม
เขตปกครองนี้เป็นเจ้าภาพจัดงานสัปดาห์มรดกดนตรีชาติพันธุ์จีนครั้งที่ 3 และจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมกว่า 1,000 รายการ มีห้องสมุดสาธารณะ 9 แห่ง พิพิธภัณฑ์ 4 แห่ง ศูนย์วัฒนธรรม 9 แห่ง และสถานีวัฒนธรรม 105 แห่ง อัตราการเข้าถึงสื่อวิทยุและโทรทัศน์อยู่ที่ 99.79% และ 99.77% ตามลำดับ
การดูแลสุขภาพ
จังหวัดนี้ได้รับคะแนน A+ ในการประเมินการปฏิรูปการแพทย์ระดับชาติ อำเภอทั้งแปดแห่งผ่านเกณฑ์มาตรฐานการกำจัดโรคเรื้อน มีสถานพยาบาล 1,607 แห่ง (รวมถึงโรงพยาบาล 73 แห่ง และโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ 6 แห่ง) เตียงผู้ป่วย 28,104 เตียง และบุคลากรทางการแพทย์ 30,910 คน ซึ่งรวมถึงแพทย์ที่ได้รับใบอนุญาต 9,992 คน และพยาบาลวิชาชีพ 14,641 คน
กีฬา
จังหวัดเหวินซานเป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬามากกว่า 200 รายการ ทีมเหวินซานคว้าเหรียญทอง 57 เหรียญ เหรียญเงิน 40 เหรียญ และเหรียญทองแดง 44 เหรียญ ในการแข่งขันชิงแชมป์ระดับจังหวัด และเหรียญทอง 74 เหรียญ เหรียญเงิน 70 เหรียญ และเหรียญทองแดง 63 เหรียญ ในการแข่งขันระดับทัวร์นาเมนต์ ซึ่งเป็นสถิติสูงสุดทั้งสองรายการ ทีมหญิงยังคว้าแชมป์บาสเกตบอลระดับเมืองของมณฑลยูนนานอีกด้วย
ประกันสังคม
รายได้สุทธิต่อหัวอยู่ที่ 26,580 หยวน (ประมาณ 3,692 ดอลลาร์สหรัฐ) เพิ่มขึ้น 4.4% (ในเมือง: 41,927 หยวน / ประมาณ 5,823 ดอลลาร์สหรัฐ; ในชนบท: 17,501 หยวน / ประมาณ 2,431 ดอลลาร์สหรัฐ) อัตราส่วนรายได้ระหว่างเมืองและชนบทลดลงเหลือ 2.40 ประกันสุขภาพขั้นพื้นฐานครอบคลุม 3.7464 ล้านคน; ประกันบำนาญ 2.5852 ล้านคน; ประกันการว่างงาน 177,300 คน; และประกันอุบัติเหตุจากการทำงาน 323,600 คน จังหวัดบริหารจัดการที่อยู่อาศัยให้เช่าของรัฐ 64,000 ยูนิต (อัตราการเข้าพัก 98.14%) และสถานดูแลผู้สูงอายุ 66 แห่ง มีเตียง 7,367 เตียง เงินอุดหนุนผู้สูงอายุจำนวน 62.8738 ล้านหยวน (ประมาณ 8.73 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เป็นประโยชน์ต่อผู้สูงอายุ 75,450 คน ที่มีอายุ 80 ปีขึ้นไป
การปกป้องสิ่งแวดล้อม
การใช้พลังงานในภาคอุตสาหกรรมขนาดใหญ่มีปริมาณ 7.4589 ล้านตันของถ่านหินมาตรฐาน เพิ่มขึ้น 11.0% ทรัพยากรน้ำมีปริมาณรวม 17.066 พันล้านลูกบาศก์เมตร โดยมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,362.1 มิลลิเมตร จังหวัดได้ดำเนินการปลูกป่าแล้วเสร็จ 208,300 หมู่ (ประมาณ 13,887 เฮกตาร์) อัตราการบำบัดน้ำเสียในเมืองอยู่ที่ 98.10% อัตราพื้นที่สีเขียวในเมืองอยู่ที่ 39.61% อัตราคุณภาพอากาศดีเยี่ยมอยู่ที่ 97.5% และจุดตรวจสอบคุณภาพน้ำผิวดินทั้งหมดมีคุณภาพดี 100%
การขนส่ง
ภาพรวม
การคมนาคมขนส่งส่วนใหญ่พึ่งพาทางหลวง โดยมีเมืองเหวินซานเป็นศูนย์กลาง ในปี 2568 ปริมาณการขนส่งสินค้ารวมอยู่ที่ 49.94 ล้านตัน (เพิ่มขึ้น 0.2%) และผู้โดยสาร 109.6 ล้านคน (ลดลง 2.1%)
ทางรถไฟ
ทางรถไฟเหวินซาน-เมิ่งจื่อ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายทางรถไฟชายแดนตะวันตกเฉียงใต้ มีความยาวประมาณ 116 กิโลเมตร ออกแบบให้มีความเร็ว 160 กิโลเมตรต่อชั่วโมง อุโมงค์แรกเปิดดำเนินการสำเร็จในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2568
การบิน
สนามบินเหวินซานผู่เจ๋อเหย่ ตั้งอยู่ในอำเภอหยานซาน เป็นสนามบินระดับภูมิภาค 4C ที่ใช้งบประมาณลงทุนรวมกว่า 300 ล้านหยวน (ประมาณ 41.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ห่างจากที่ทำการจังหวัด 23 กิโลเมตร
การขนส่งทางน้ำ
ท่าเรือฟู่หนิง บนระบบแม่น้ำหยูเจียง เป็นท่าเรือระดับหนึ่งบนแม่น้ำเพิร์ลตอนบน โดยมีแผนการลงทุน 3.251 พันล้านหยวน (ประมาณ 451.5 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เป็นหนึ่งใน 16 ท่าเรือสำคัญระดับภูมิภาคในแผนการขนส่งทางน้ำของแม่น้ำเพิร์ล และเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายการขนส่งทางน้ำของมณฑลยูนนาน เมื่อสร้างเสร็จสมบูรณ์ เรือขนาด 1,000 ตันจะสามารถเข้าสู่เขตอ่าวกวางตุ้งและเขตเศรษฐกิจอ่าวเป่ยปูได้
ระบบขนส่งสาธารณะ
กลุ่มบริษัทขนส่งหยุนหนานเหวินซาน ดำเนินงานสถานีผู้โดยสาร 13 แห่ง มีรถโดยสารกว่า 3,000 คัน ให้บริการมากกว่า 300 เส้นทาง ครอบคลุมทุกอำเภอในเขตปกครอง และขยายไปยัง 7 จังหวัด บริการรถโดยสารประกอบด้วยเส้นทางในเมือง 34 เส้นทาง เส้นทางระหว่างเมือง 6 เส้นทาง และเส้นทางชนบท 54 เส้นทาง รถไฟฟ้ารางเบาเหวินซาน สาย 4 ครอบคลุมระยะทาง 13.96 กิโลเมตร มี 11 สถานี เชื่อมต่อสถานีรถไฟความเร็วสูงผู่เจ๋อเหย่กับศูนย์กลางการท่องเที่ยว
จุดชมวิว
มณฑลแห่งนี้เป็นที่รู้จักในนาม "ประตูทางตะวันออกเฉียงใต้ของเตียน" โดยได้ชื่อมาจากภูมิประเทศ "ภูเขาตงเหวิน" ภูเขาป๋อจู ซึ่งเป็นยอดเขาสูงที่สุดที่ 2,991 เมตร มีลักษณะเป็นหน้าผาสูงตระหง่านและป่าไม้เขียวชอุ่ม เมืองเหวินซานมีรูปร่างคล้ายน้ำเต้า มีแม่น้ำปานหลงไหลผ่าน คดเคี้ยวไปตามเมืองราวกับเข็มขัดหยก ภายในพื้นที่เพียง 5.34 ตารางกิโลเมตร มีสะพานหลากหลายรูปแบบถึง 36 แห่ง ทั้งสะพานหินโค้ง สะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก สะพานแขวน และสะพานโครงเหล็ก ทำให้เหวินซานได้รับฉายาว่า "เมืองแห่งสะพาน" สะพานไท่หยานเป็นสะพานที่เก่าแก่ที่สุด สร้างขึ้นในสมัยจักรพรรดิหย่งเจิ้ง ส่วนสะพานซีฮวาเป็นสะพานที่ยาวที่สุดที่ 85 เมตร มณฑลแห่งนี้เป็นที่รู้จักในระดับประเทศในฐานะ "บ้านเกิดของซานฉี" เนื่องจากเป็นแหล่งปลูกโสมปานาซโนโตจินเซิง สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญของมณฑล ได้แก่ ปู่เจ๋อเหย่ในฉิวเป่ย ทะเลสาบหยูเซียนในเหยียนซาน ทิวทัศน์ชนบทของบาเป่าในกวางหนาน และกลุ่มถ้ำหลิวจิง
ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม
ประเพณีของกลุ่มชาติพันธุ์
กลุ่มชาติพันธุ์ทั้ง 11 กลุ่มในเหวินซานต่างก็มีประเพณีเทศกาลที่เป็นเอกลักษณ์ของตนเอง ชาวจ้วงเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีนด้วยพิธีตีกลองสำริด โดยในตอนรุ่งสางของวันปีใหม่ จะมีการตีกลองและชาวบ้านจะถือคบไฟไปตัก "น้ำใหม่" เทศกาลหลงต้วน ("ถนนดอกไม้") เป็นเทศกาลประจำปีที่สำคัญที่สุดของชาวจ้วงในกวางหนานและฝูหนิง ซึ่งมีการร้องเพลงโต้ตอบและการเกี้ยวพาราสี เทศกาลหลิวเยว่เป็นการบูชาผู้นำในตำนานหนงจื้อเกาด้วยข้าวเหนียวห้าสี
ชาวเหมียวจัดงานเทศกาลหัวซานตั้งแต่วันที่สามถึงวันที่เก้าของเดือนแรกตามปฏิทินจันทรคติ ซึ่งอุทิศให้กับบรรพบุรุษชื่อฉีโย่ว โดยมีกิจกรรมต่างๆ เช่น การบูชาเสา การร้องเพลงประสานเสียง การรำขลุ่ย การแสดงศิลปะการต่อสู้ การแข่งม้า และการสู้วัวกระทิง
ชาวอี๋เฉลิมฉลองเทศกาลคบเพลิงในวันที่ 24 ของเดือนที่หกตามปฏิทินจันทรคติด้วยการรำเซียนจื่อ ซึ่งเป็นการรำที่สนุกสนานและได้รับฉายาว่า "ดิสโก้ของชาวอี๋" ส่วนชาวเหยาเฉลิมฉลองเทศกาลปานหวังในวันที่ 16 ของเดือนที่สิบตามปฏิทินจันทรคติด้วยการรำขบวนแห่ และพิธีตู๋เจี๋ย ซึ่งเป็นพิธีบรรลุนิติภาวะสำหรับชายหนุ่ม
เทศกาลต่างๆ
เทศกาลสำคัญ ได้แก่ เทศกาลหน้าดอกไม้ (2 พฤษภาคม, ผู่เจ๋อเหย่) ซึ่งผู้คนจะทาสีหน้าให้กันและกัน ยิ่งสีสันสดใสยิ่งเป็นมงคล เทศกาลเทียวกง ซึ่งเป็นการเคารพบรรพบุรุษด้วยการตีกลองสำริด การร้องเพลง และศิลปะการต่อสู้ เทศกาลปานหวาง (ช่วงนอกฤดูท่องเที่ยวในฤดูหนาว) ซึ่งกินเวลาสามถึงเจ็ดวัน เทศกาลต้าเป่ยสำหรับเยาวชนชาวเหมียวในฟู่หนิง ซึ่งมีการเกี้ยวพาราสีด้วย "โทรศัพท์ดิน" โดยใช้ท่อไม้ไผ่ที่เชื่อมต่อกันด้วยเชือก เทศกาลไฉ่ฮวาซาน เทศกาลที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของชาวเหมียวด้วยพิธีการยกเสา เทศกาลถนนหลงต้วน เทศกาลที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของชาวจ้วงด้วยการแข่งขันร้องเพลง และเทศกาลแข่งม้าบาเปา เพื่อรำลึกถึงพี่น้องตระกูลมู่สามคนที่พัฒนาบาเปาให้เป็นดินแดนที่อุดมสมบูรณ์
ตำแหน่งกิตติมศักดิ์
ในปี 2018 เหวินซานได้รับการคัดเลือกให้เป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรเฉพาะทางที่โดดเด่นของจีน
ข้อมูลการเดินทางอาจมีการเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบเวลาเปิดทำการ การสำรองที่นั่ง และข้อกำหนดในการเข้าประเทศก่อนเดินทาง




พูดคุยเรื่องเที่ยว
เริ่มต้นบทสนทนาด้วยเคล็ดลับที่เป็นประโยชน์หรือคำถาม